10 bài toán “Gấp một số lên nhiều lần” ở mức độ nâng cao, được Toán cấp 1 biên soạn đặc biệt để rèn luyện tư duy logic, kỹ năng tính toán nhanh và khả năng đọc hiểu đề bài.
Các bài toán này rất phù hợp để làm tài liệu tự học hoặc dùng trong các buổi thi đua tính điểm.
Bài 1: Bài toán tính phần hơn
Đề bài: Năm nay con 8 tuổi. Tuổi bố gấp 4 lần tuổi con. Hỏi bố hơn con bao nhiêu tuổi?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính số tuổi của bố.
Tuổi của bố là: 8 x 4 = 32 (tuổi)
- Bước 2: Tính số tuổi bố hơn con.
Bố hơn con số tuổi là: 32 – 8 = 24 (tuổi)
- Đáp số: 24 tuổi
Bài 2: Bài toán tính tổng thời gian
Đề bài: Bạn Nam luyện đàn piano mỗi ngày 15 phút. Thời gian chị gái luyện đàn gấp 3 lần thời gian Nam luyện đàn. Hỏi mỗi ngày cả hai chị em luyện đàn tất cả bao nhiêu phút?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính thời gian luyện đàn của chị gái.
Thời gian chị gái luyện đàn là: 15 x 3 = 45 (phút)
- Bước 2: Tính tổng thời gian của hai chị em.
Cả hai chị em luyện đàn số phút là: 15 + 45 = 60 (phút)
- Đáp số: 60 phút
Bài 3: Bài toán kết hợp phép chia
Đề bài: Đoạn ruy-băng màu đỏ dài 15cm. Đoạn ruy-băng màu xanh dài gấp 4 lần đoạn màu đỏ. Người ta cắt đoạn dây màu xanh thành 6 phần bằng nhau. Hỏi mỗi phần cắt ra dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính độ dài đoạn ruy-băng màu xanh.
Đoạn ruy-băng màu xanh dài là: 15 x 4 = 60 (cm)
- Bước 2: Tính độ dài mỗi phần cắt ra.
Mỗi phần dài là: 60 : 6 = 10 (cm)
- Đáp số: 10 cm
Bài 4: Bài toán tìm số chưa biết (Tính ngược từ cuối)
Đề bài: Tìm một số, biết rằng nếu lấy số đó gấp lên 5 lần rồi trừ đi 18 thì được kết quả là 27.
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Gọi số cần tìm là X. Ta có: X x 5 – 18 = 27.
- Bước 2: Tính giá trị của X x 5 (trước khi trừ đi 18).
X x 5 = 27 + 18
X x 5 = 45
- Bước 3: Tìm số X.
X = 45 : 5
X = 9
- Đáp số: 9
Bài 5: Bài toán chênh lệch số lượng
Đề bài: Một cửa hàng buổi sáng bán được 12 chiếc xe máy điện. Số xe bán được trong buổi chiều gấp 3 lần buổi sáng. Hỏi buổi chiều cửa hàng bán nhiều hơn buổi sáng bao nhiêu chiếc xe?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính số xe bán được trong buổi chiều.
Buổi chiều bán được là: 12 x 3 = 36 (chiếc)
- Bước 2: Tính số xe buổi chiều bán nhiều hơn buổi sáng.
Buổi chiều bán nhiều hơn buổi sáng là: 36 – 12 = 24 (chiếc)
- Đáp số: 24 chiếc
Bài 6: Bài toán suy luận giá trị
Đề bài: Mẹ mua 1 hộp bánh giá 45 nghìn đồng và 1 vỉ sữa. Giá tiền hộp bánh gấp 5 lần giá tiền vỉ sữa. Hỏi mẹ đã tiêu tất cả bao nhiêu nghìn đồng?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính giá tiền của vỉ sữa (Lưu ý: Hộp bánh gấp 5 lần vỉ sữa, nghĩa là vỉ sữa bằng 1/5 hộp bánh).
Giá tiền vỉ sữa là: 45 : 5 = 9 (nghìn đồng)
- Bước 2: Tính tổng số tiền mẹ đã tiêu.
Mẹ đã tiêu tất cả số tiền là: 45 + 9 = 54 (nghìn đồng)
- Đáp số: 54 nghìn đồng
Bài 7: Bài toán giả định thêm bớt
Đề bài: Lan có 18 nhãn vở. Nếu Hồng có thêm 5 nhãn vở nữa thì số nhãn vở của Hồng sẽ gấp 2 lần số nhãn vở của Lan. Hỏi hiện tại Hồng có bao nhiêu nhãn vở?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính số nhãn vở của Hồng nếu có thêm 5 chiếc (gấp 2 lần của Lan).
Số nhãn vở giả định của Hồng là: 18 x 2 = 36 (nhãn vở)
- Bước 2: Tính số nhãn vở thực tế của Hồng hiện tại.
Hiện tại Hồng có số nhãn vở là: 36 – 5 = 31 (nhãn vở)
- Đáp số: 31 nhãn vở
Bài 8: Bài toán liên hoàn 3 đại lượng
Đề bài: Thùng thứ nhất chứa 24 lít nước. Thùng thứ hai chứa số nước bằng một nửa thùng thứ nhất. Thùng thứ ba chứa số nước gấp 3 lần thùng thứ hai. Hỏi thùng thứ ba chứa bao nhiêu lít nước?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính số lít nước ở thùng thứ hai.
Thùng thứ hai chứa số nước là: 24 : 2 = 12 (lít)
- Bước 2: Tính số lít nước ở thùng thứ ba.
Thùng thứ ba chứa số nước là: 12 x 3 = 36 (lít)
- Đáp số: 36 lít
Bài 9: Bài toán chu vi hình chữ nhật mở rộng
Đề bài: Một mảnh vườn hình chữ nhật có chiều rộng là 8m. Chiều dài mảnh vườn gấp 4 lần chiều rộng. Hỏi chu vi của mảnh vườn đó là bao nhiêu mét?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính chiều dài mảnh vườn.
Chiều dài mảnh vườn là: 8 x 4 = 32 (m)
- Bước 2: Tính chu vi mảnh vườn (áp dụng công thức: (Dài + Rộng) x 2).
Chu vi mảnh vườn là: (32 + 8) x 2 = 40 x 2 = 80 (m)
- Đáp số: 80 m
Bài 10: Bài toán thi đấu tính nhẩm (Thử thách tổng hợp)
Đề bài: Trong một cuộc thi tính nhẩm, bạn A làm được 12 bài toán. Bạn B làm được số bài toán gấp đôi bạn A. Bạn C làm được số bài bằng một nửa tổng số bài của cả bạn A và bạn B. Hỏi cả 3 bạn làm được tất cả bao nhiêu bài toán?
Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Tính số bài toán bạn B làm được.
Bạn B làm được: 12 x 2 = 24 (bài)
- Bước 2: Tính tổng số bài của bạn A và bạn B.
Tổng số bài của A và B là: 12 + 24 = 36 (bài)
- Bước 3: Tính số bài toán bạn C làm được.
Bạn C làm được là: 36 : 2 = 18 (bài)
- Bước 4: Tính tổng số bài của cả 3 bạn.
Cả 3 bạn làm được là: 36 + 18 = 54 (bài)
- Đáp số: 54 bài
Với bộ đề này, các bạn nên đọc kỹ từng dữ kiện để xác định lúc nào dùng phép nhân (gấp lên) và lúc nào dùng phép chia (tìm phần ít hơn hoặc tìm giá trị trước khi gấp). Việc chia nhỏ các bước giải sẽ giúp hạn chế tối đa sai sót trong quá trình tính toán.