Mục tiêu bài học
Rút gọn phân số nâng cao đòi hỏi nhận ra các thừa số chung nhanh và rút gọn theo nhiều bước hợp lí.
- Rút gọn phân số về dạng tối giản.
- Nhận biết dấu hiệu chia hết để chọn số chia thuận tiện.
- Giải bài tìm tử hoặc mẫu khi biết hai phân số bằng nhau.
Kiến thức cần nhớ
- Có thể rút gọn từng bước; không bắt buộc tìm ngay số chia lớn nhất.
- Mỗi lần phải chia cả tử và mẫu cho cùng một số khác 0.
- Kết quả tối giản khi tử và mẫu không còn cùng chia hết cho một số tự nhiên lớn hơn 1.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Rút gọn 84126.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Chia cả tử và mẫu cho 6 được 1421.
Tiếp tục chia cả tử và mẫu cho 7 được 23.
Đáp số: 23.
Ví dụ 2: Rút gọn 315495.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Cả tử và mẫu cùng chia hết cho 45.
315495 = 711.
Đáp số: 711.
Ví dụ 3: Tìm số tự nhiên A để 72108 = A9.
Hướng dẫn giải chi tiết:
72108 rút gọn bằng 23.
Để mẫu là 9, nhân cả tử và mẫu của 23 với 3.
A = 2 × 3 = 6.
Đáp số: A = 6.
Bài tập áp dụng
Bài 1: Rút gọn 96144.
Lời giải:
Chia cả tử và mẫu cho cùng một thừa số thích hợp đến khi không thể rút tiếp.
Đáp số: 23.
Bài 2: Rút gọn 126210.
Lời giải:
Chia cả tử và mẫu cho cùng một thừa số thích hợp đến khi không thể rút tiếp.
Đáp số: 35.
Bài 3: Rút gọn 168252.
Lời giải:
Chia cả tử và mẫu cho cùng một thừa số thích hợp đến khi không thể rút tiếp.
Đáp số: 23.
Bài 4: Rút gọn 225375.
Lời giải:
Chia cả tử và mẫu cho cùng một thừa số thích hợp đến khi không thể rút tiếp.
Đáp số: 35.
Bài 5: Rút gọn 432648.
Lời giải:
Chia cả tử và mẫu cho cùng một thừa số thích hợp đến khi không thể rút tiếp.
Đáp số: 23.
Bài tập tự luyện
Bài 1: Rút gọn 5481.
Bài 2: Rút gọn 75120.
Bài 3: Rút gọn 98147.
Bài 4: Rút gọn 144216.
Bài 5: Rút gọn 160240.
Bài 6: Rút gọn 189315.
Bài 7: Rút gọn 224336.
Bài 8: Rút gọn 270450.
Bài 9: Rút gọn 288432.
Bài 10: Rút gọn 350525.
Bài 11: Rút gọn 420630.
Bài 12: Rút gọn 504756.
Bài 13: Rút gọn 625875.
Bài 14: Rút gọn 6721008.
Bài 15: Rút gọn 7921188.
Lời giải bài tập tự luyện
Bài 1:
Đáp số: 23.
Bài 2:
Đáp số: 58.
Bài 3:
Đáp số: 23.
Bài 4:
Đáp số: 23.
Bài 5:
Đáp số: 23.
Bài 6:
Đáp số: 35.
Bài 7:
Đáp số: 23.
Bài 8:
Đáp số: 35.
Bài 9:
Đáp số: 23.
Bài 10:
Đáp số: 23.
Bài 11:
Đáp số: 23.
Bài 12:
Đáp số: 23.
Bài 13:
Đáp số: 57.
Bài 14:
Đáp số: 23.
Bài 15:
Đáp số: 23.
Ghi nhớ
- Chia cả tử và mẫu cho cùng một số.
- Dùng dấu hiệu chia hết để rút nhanh.
- Luôn kiểm tra phân số cuối đã tối giản.