Mục tiêu bài học
- Nhận dạng đúng dữ kiện và phương pháp của chuyên đề “Diện tích hình tam giác”.
- Đọc kĩ số đo trên hình, phân biệt dữ kiện đã cho với đại lượng phải tìm và ghi đúng đơn vị.
- Biết đối chiếu kết quả với công thức chu vi, diện tích để phát hiện phép tính chưa hợp lí.
Kiến thức cần nhớ
- Diện tích tam giác bằng đáy nhân chiều cao tương ứng rồi chia 2.
- Chiều cao phải vuông góc với đáy đang chọn.
- Hai tam giác chung chiều cao có tỉ số diện tích bằng tỉ số hai đáy; chung đáy thì tỉ số diện tích bằng tỉ số hai chiều cao.
- Khi đáy hoặc chiều cao thay đổi, có thể tính trực tiếp phần diện tích tăng hoặc giảm.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Tam giác có đáy 43 cm, chiều cao 29 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 3 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 667 cm².
Hướng dẫn giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 43×29:2=12472 cm²; diện tích mới (43+3)×29:2=667 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 3×29:2=872 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Kết luận: Từ diện tích 667, đáy = 667×2:29=46 cm.
Ví dụ 2: Tam giác có đáy 16 cm, chiều cao 11 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 2 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 99 cm².
Hướng dẫn giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 16×11:2=88 cm²; diện tích mới (16+2)×11:2=99 cm².
Bước 2: Phần tăng = 2×11:2=11 cm².
Kết luận: Từ diện tích 99, đáy = 99×2:11=18 cm.
Ví dụ 3: Tam giác có đáy 13 cm, chiều cao 29 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 4 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 4932 cm².
Hướng dẫn giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 13×29:2=3772 cm²; diện tích mới (13+4)×29:2=4932 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 4×29:2=58 cm².
Kết luận: Từ diện tích 4932, đáy = 4932×2:29=17 cm.
Bài tập áp dụng
Bài 1: Tam giác có đáy 39 cm, chiều cao 28 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 8 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 658 cm².
Bài 2: Tam giác có đáy 11 cm, chiều cao 16 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 3 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 112 cm².
Bài 3: Tam giác có đáy 12 cm, chiều cao 30 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 9 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 315 cm².
Bài 4: Tam giác có đáy 18 cm, chiều cao 23 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 276 cm².
Bài 5: Tam giác có đáy 42 cm, chiều cao 19 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 2 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 418 cm².
Xem lời giải
Bài 1: Tam giác có đáy 39 cm, chiều cao 28 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 8 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 658 cm².
Lời giải:
Diện tích ban đầu 39×28:2=546 cm²; diện tích mới (39+8)×28:2=658 cm².
Phần tăng = 8×28:2=112 cm².
Đáp số: Từ diện tích 658, đáy = 658×2:28=47 cm.
Bài 2: Tam giác có đáy 11 cm, chiều cao 16 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 3 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 112 cm².
Lời giải:
Diện tích ban đầu 11×16:2=88 cm²; diện tích mới (11+3)×16:2=112 cm².
Phần tăng = 3×16:2=24 cm².
Đáp số: Từ diện tích 112, đáy = 112×2:16=14 cm.
Bài 3: Tam giác có đáy 12 cm, chiều cao 30 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 9 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 315 cm².
Lời giải:
Diện tích ban đầu 12×30:2=180 cm²; diện tích mới (12+9)×30:2=315 cm².
Phần tăng = 9×30:2=135 cm².
Đáp số: Từ diện tích 315, đáy = 315×2:30=21 cm.
Bài 4: Tam giác có đáy 18 cm, chiều cao 23 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 276 cm².
Lời giải:
Diện tích ban đầu 18×23:2=207 cm²; diện tích mới (18+6)×23:2=276 cm².
Phần tăng = 6×23:2=69 cm².
Đáp số: Từ diện tích 276, đáy = 276×2:23=24 cm.
Bài 5: Tam giác có đáy 42 cm, chiều cao 19 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 2 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 418 cm².
Lời giải:
Diện tích ban đầu 42×19:2=399 cm²; diện tích mới (42+2)×19:2=418 cm².
Phần tăng = 2×19:2=19 cm².
Đáp số: Từ diện tích 418, đáy = 418×2:19=44 cm.
Bài tập tự luyện
Bài 1: Tam giác có đáy 27 cm, chiều cao 29 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 7 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 493 cm².
Bài 2: Tam giác có đáy 37 cm, chiều cao 25 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 10752 cm².
Bài 3: Tam giác có đáy 16 cm, chiều cao 9 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 99 cm².
Bài 4: Tam giác có đáy 17 cm, chiều cao 25 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 4 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 5252 cm².
Bài 5: Tam giác có đáy 50 cm, chiều cao 26 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 10 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 780 cm².
Bài 6: Tam giác có đáy 32 cm, chiều cao 9 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 9 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 3692 cm².
Bài 7: Tam giác có đáy 40 cm, chiều cao 14 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 322 cm².
Bài 8: Tam giác có đáy 39 cm, chiều cao 28 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 2 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 574 cm².
Bài 9: Tam giác có đáy 24 cm, chiều cao 25 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 7 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 7752 cm².
Bài 10: Tam giác có đáy 21 cm, chiều cao 27 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 2 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 6212 cm².
Bài 11: Tam giác có đáy 30 cm, chiều cao 12 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 9 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 234 cm².
Bài 12: Tam giác có đáy 21 cm, chiều cao 8 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 4 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 100 cm².
Xem lời giải bài tập tự luyện
Bài 1: Tam giác có đáy 27 cm, chiều cao 29 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 7 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 493 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 27×29:2=7832 cm²; diện tích mới (27+7)×29:2=493 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 7×29:2=2032 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Đáp số: Từ diện tích 493, đáy = 493×2:29=34 cm.
Bài 2: Tam giác có đáy 37 cm, chiều cao 25 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 10752 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 37×25:2=9252 cm²; diện tích mới (37+6)×25:2=10752 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 6×25:2=75 cm².
Đáp số: Từ diện tích 10752, đáy = 10752×2:25=43 cm.
Bài 3: Tam giác có đáy 16 cm, chiều cao 9 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 99 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 16×9:2=72 cm²; diện tích mới (16+6)×9:2=99 cm².
Bước 2: Phần tăng = 6×9:2=27 cm².
Đáp số: Từ diện tích 99, đáy = 99×2:9=22 cm.
Bài 4: Tam giác có đáy 17 cm, chiều cao 25 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 4 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 5252 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 17×25:2=4252 cm²; diện tích mới (17+4)×25:2=5252 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 4×25:2=50 cm².
Đáp số: Từ diện tích 5252, đáy = 5252×2:25=21 cm.
Bài 5: Tam giác có đáy 50 cm, chiều cao 26 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 10 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 780 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 50×26:2=650 cm²; diện tích mới (50+10)×26:2=780 cm².
Bước 2: Phần tăng = 10×26:2=130 cm².
Đáp số: Từ diện tích 780, đáy = 780×2:26=60 cm.
Bài 6: Tam giác có đáy 32 cm, chiều cao 9 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 9 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 3692 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 32×9:2=144 cm²; diện tích mới (32+9)×9:2=3692 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 9×9:2=812 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Đáp số: Từ diện tích 3692, đáy = 3692×2:9=41 cm.
Bài 7: Tam giác có đáy 40 cm, chiều cao 14 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 6 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 322 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 40×14:2=280 cm²; diện tích mới (40+6)×14:2=322 cm².
Bước 2: Phần tăng = 6×14:2=42 cm².
Đáp số: Từ diện tích 322, đáy = 322×2:14=46 cm.
Bài 8: Tam giác có đáy 39 cm, chiều cao 28 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 2 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 574 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 39×28:2=546 cm²; diện tích mới (39+2)×28:2=574 cm².
Bước 2: Phần tăng = 2×28:2=28 cm².
Đáp số: Từ diện tích 574, đáy = 574×2:28=41 cm.
Bài 9: Tam giác có đáy 24 cm, chiều cao 25 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 7 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 7752 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 24×25:2=300 cm²; diện tích mới (24+7)×25:2=7752 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 7×25:2=1752 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Đáp số: Từ diện tích 7752, đáy = 7752×2:25=31 cm.
Bài 10: Tam giác có đáy 21 cm, chiều cao 27 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 2 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 6212 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 21×27:2=5672 cm²; diện tích mới (21+2)×27:2=6212 cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Bước 2: Phần tăng = 2×27:2=27 cm².
Đáp số: Từ diện tích 6212, đáy = 6212×2:27=23 cm.
Bài 11: Tam giác có đáy 30 cm, chiều cao 12 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 9 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 234 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 30×12:2=180 cm²; diện tích mới (30+9)×12:2=234 cm².
Bước 2: Phần tăng = 9×12:2=54 cm².
Đáp số: Từ diện tích 234, đáy = 234×2:12=39 cm.
Bài 12: Tam giác có đáy 21 cm, chiều cao 8 cm. Giữ nguyên chiều cao, tăng đáy 4 cm. Tính diện tích mới và phần diện tích tăng thêm; sau đó tìm đáy nếu diện tích bằng 100 cm².
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Diện tích ban đầu 21×8:2=84 cm²; diện tích mới (21+4)×8:2=100 cm².
Bước 2: Phần tăng = 4×8:2=16 cm².
Đáp số: Từ diện tích 100, đáy = 100×2:8=25 cm.
Bài 13: Một tam giác có đáy 14 cm, chiều cao 6 cm. Tính diện tích.
Lời giải
Diện tích: 14 × 6 : 2 = 42 cm².
Bài 14: Một tam giác có đáy 16 cm, chiều cao 7 cm. Tính diện tích.
Lời giải
Diện tích: 16 × 7 : 2 = 56 cm².
Bài 15: Một tam giác có đáy 18 cm, chiều cao 8 cm. Tính diện tích.
Lời giải
Diện tích: 18 × 8 : 2 = 72 cm².
Ghi nhớ
- Diện tích tam giác bằng đáy nhân chiều cao tương ứng rồi chia 2.
- Chiều cao phải vuông góc với đáy đang chọn.
- Hai tam giác chung chiều cao có tỉ số diện tích bằng tỉ số hai đáy; chung đáy thì tỉ số diện tích bằng tỉ số hai chiều cao.