Diện tích hình thang
Chuyên đề nâng cao diện tích hình thang với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.
Mục tiêu bài học
- Nhận biết và xử lí các biến đổi nâng cao của dạng Diện tích hình thang.
- Biết phân tích dữ kiện ẩn, lựa chọn phương pháp ngắn gọn và kiểm tra kết quả.
- Trình bày lời giải đầy đủ từng bước theo ngôn ngữ Toán tiểu học, không dùng kiến thức thuần THCS.
Kiến thức cần nhớ
- Vẽ hình, ghi kích thước và xác định rõ phần cần tính trước khi áp dụng công thức.
- Hình ghép được tính bằng tổng các phần; hình bị khoét được tính bằng phần lớn trừ phần bỏ đi.
- Không cộng các độ dài không nằm trên chu vi và không dùng cạnh xiên làm chiều cao.
- Diện tích hình thang=(đáy lớn+đáy bé)×chiều cao:2.
Ví dụ minh họa
Phương pháp chung
- Đọc kĩ đề, gạch dưới dữ kiện và xác định chính xác yêu cầu cuối cùng.
- Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.
- Trình bày từng kết quả trung gian, giải thích ý nghĩa của phép tính và kiểm tra lại kết luận.
Ví dụ 1: Hình thang có hai đáy 9 cm và 22 cm, chiều cao 11 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 2+3=5 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng đáy, chiều cao hoặc các phần chung giúp chọn đúng công thức và tránh dùng nhầm cạnh.
Bước 2: Diện tích tăng = (5)×11:2=(dfrac{55}{2}) cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Vì sao làm như vậy: Ta tính các đại lượng trung gian của từng hình nhỏ, rồi cộng hoặc trừ để tìm phần hình được hỏi.
Ý nghĩa của kết quả: Diện tích phải dùng đơn vị vuông, chu vi dùng đơn vị độ dài; kết quả phải phù hợp với kích thước hình.
Kết luận: Diện tích mới = (11+25)×11:2=198 cm².
Kiểm tra: Ước lượng diện tích, so sánh với hình bao ngoài và kiểm tra lại các độ dài đã dùng trong công thức.
Ví dụ 2: Hình thang có hai đáy 11 cm và 30 cm, chiều cao 16 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 4+3=7 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng đáy, chiều cao hoặc các phần chung giúp chọn đúng công thức và tránh dùng nhầm cạnh.
Bước 2: Diện tích tăng = (7)×16:2=56 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Vì sao làm như vậy: Ta tính các đại lượng trung gian của từng hình nhỏ, rồi cộng hoặc trừ để tìm phần hình được hỏi.
Ý nghĩa của kết quả: Diện tích phải dùng đơn vị vuông, chu vi dùng đơn vị độ dài; kết quả phải phù hợp với kích thước hình.
Kết luận: Diện tích mới = (15+33)×16:2=384 cm².
Kiểm tra: Ước lượng diện tích, so sánh với hình bao ngoài và kiểm tra lại các độ dài đã dùng trong công thức.
Ví dụ 3: Hình thang có hai đáy 12 cm và 27 cm, chiều cao 15 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 7 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 4+7=11 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng đáy, chiều cao hoặc các phần chung giúp chọn đúng công thức và tránh dùng nhầm cạnh.
Bước 2: Diện tích tăng = (11)×15:2=(dfrac{165}{2}) cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Vì sao làm như vậy: Ta tính các đại lượng trung gian của từng hình nhỏ, rồi cộng hoặc trừ để tìm phần hình được hỏi.
Ý nghĩa của kết quả: Diện tích phải dùng đơn vị vuông, chu vi dùng đơn vị độ dài; kết quả phải phù hợp với kích thước hình.
Kết luận: Diện tích mới = (16+34)×15:2=375 cm².
Kiểm tra: Ước lượng diện tích, so sánh với hình bao ngoài và kiểm tra lại các độ dài đã dùng trong công thức.
Bài tập áp dụng
Bài 1: Hình thang có hai đáy 12 cm và 22 cm, chiều cao 21 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 2: Hình thang có hai đáy 21 cm và 28 cm, chiều cao 10 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 7 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 3: Hình thang có hai đáy 18 cm và 43 cm, chiều cao 8 cm. Tăng đáy nhỏ 3 cm và đáy lớn 6 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 4: Hình thang có hai đáy 21 cm và 28 cm, chiều cao 12 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 4 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 5: Hình thang có hai đáy 20 cm và 32 cm, chiều cao 7 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Xem lời giải
Bài 1: Hình thang có hai đáy 12 cm và 22 cm, chiều cao 21 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải:
Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.
Tổng hai đáy tăng 5+3=8 cm.
Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.
Diện tích tăng = (8)×21:2=84 cm².
Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Diện tích mới = (17+25)×21:2=441 cm².
Bài 2: Hình thang có hai đáy 21 cm và 28 cm, chiều cao 10 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 7 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải:
Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.
Tổng hai đáy tăng 2+7=9 cm.
Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.
Diện tích tăng = (9)×10:2=45 cm².
Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Diện tích mới = (23+35)×10:2=290 cm².
Bài 3: Hình thang có hai đáy 18 cm và 43 cm, chiều cao 8 cm. Tăng đáy nhỏ 3 cm và đáy lớn 6 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải:
Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.
Tổng hai đáy tăng 3+6=9 cm.
Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.
Diện tích tăng = (9)×8:2=36 cm².
Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Diện tích mới = (21+49)×8:2=280 cm².
Bài 4: Hình thang có hai đáy 21 cm và 28 cm, chiều cao 12 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 4 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải:
Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.
Tổng hai đáy tăng 4+4=8 cm.
Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.
Diện tích tăng = (8)×12:2=48 cm².
Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Diện tích mới = (25+32)×12:2=342 cm².
Bài 5: Hình thang có hai đáy 20 cm và 32 cm, chiều cao 7 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải:
Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.
Tổng hai đáy tăng 2+2=4 cm.
Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.
Diện tích tăng = (4)×7:2=14 cm².
Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Diện tích mới = (22+34)×7:2=196 cm².
Bài tập tự luyện
Bài 1: Hình thang có hai đáy 25 cm và 32 cm, chiều cao 9 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 2: Hình thang có hai đáy 20 cm và 39 cm, chiều cao 11 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 8 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 3: Hình thang có hai đáy 25 cm và 29 cm, chiều cao 19 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 4: Hình thang có hai đáy 9 cm và 21 cm, chiều cao 24 cm. Tăng đáy nhỏ 3 cm và đáy lớn 6 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 5: Hình thang có hai đáy 22 cm và 44 cm, chiều cao 20 cm. Tăng đáy nhỏ 6 cm và đáy lớn 7 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 6: Hình thang có hai đáy 11 cm và 43 cm, chiều cao 24 cm. Tăng đáy nhỏ 6 cm và đáy lớn 5 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 7: Hình thang có hai đáy 13 cm và 30 cm, chiều cao 19 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 5 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 8: Hình thang có hai đáy 11 cm và 44 cm, chiều cao 14 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 6 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 9: Hình thang có hai đáy 22 cm và 29 cm, chiều cao 9 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 10: Hình thang có hai đáy 15 cm và 41 cm, chiều cao 9 cm. Tăng đáy nhỏ 8 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 11: Hình thang có hai đáy 12 cm và 35 cm, chiều cao 7 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Bài 12: Hình thang có hai đáy 19 cm và 45 cm, chiều cao 10 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Xem lời giải bài tập tự luyện
Bài 1: Hình thang có hai đáy 25 cm và 32 cm, chiều cao 9 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 2+2=4 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (4)×9:2=18 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (27+34)×9:2=(dfrac{549}{2}) cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 2: Hình thang có hai đáy 20 cm và 39 cm, chiều cao 11 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 8 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 2+8=10 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (10)×11:2=55 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (22+47)×11:2=(dfrac{759}{2}) cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 3: Hình thang có hai đáy 25 cm và 29 cm, chiều cao 19 cm. Tăng đáy nhỏ 2 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 2+2=4 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (4)×19:2=38 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (27+31)×19:2=551 cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 4: Hình thang có hai đáy 9 cm và 21 cm, chiều cao 24 cm. Tăng đáy nhỏ 3 cm và đáy lớn 6 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 3+6=9 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (9)×24:2=108 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (12+27)×24:2=468 cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 5: Hình thang có hai đáy 22 cm và 44 cm, chiều cao 20 cm. Tăng đáy nhỏ 6 cm và đáy lớn 7 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 6+7=13 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (13)×20:2=130 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (28+51)×20:2=790 cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 6: Hình thang có hai đáy 11 cm và 43 cm, chiều cao 24 cm. Tăng đáy nhỏ 6 cm và đáy lớn 5 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 6+5=11 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (11)×24:2=132 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (17+48)×24:2=780 cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 7: Hình thang có hai đáy 13 cm và 30 cm, chiều cao 19 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 5 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 5+5=10 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (10)×19:2=95 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (18+35)×19:2=(dfrac{1007}{2}) cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 8: Hình thang có hai đáy 11 cm và 44 cm, chiều cao 14 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 6 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 4+6=10 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (10)×14:2=70 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (15+50)×14:2=455 cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 9: Hình thang có hai đáy 22 cm và 29 cm, chiều cao 9 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 5+3=8 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (8)×9:2=36 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (27+32)×9:2=(dfrac{531}{2}) cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 10: Hình thang có hai đáy 15 cm và 41 cm, chiều cao 9 cm. Tăng đáy nhỏ 8 cm và đáy lớn 3 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 8+3=11 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (11)×9:2=(dfrac{99}{2}) cm². Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.
Đáp số: Diện tích mới = (23+44)×9:2=(dfrac{603}{2}) cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 11: Hình thang có hai đáy 12 cm và 35 cm, chiều cao 7 cm. Tăng đáy nhỏ 4 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 4+2=6 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (6)×7:2=21 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (16+37)×7:2=(dfrac{371}{2}) cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Bài 12: Hình thang có hai đáy 19 cm và 45 cm, chiều cao 10 cm. Tăng đáy nhỏ 5 cm và đáy lớn 2 cm, giữ nguyên chiều cao. Tính diện tích tăng thêm và diện tích mới.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tổng hai đáy tăng 5+2=7 cm. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Bước 2: Diện tích tăng = (7)×10:2=35 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.
Đáp số: Diện tích mới = (24+47)×10:2=355 cm².
Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.
Ghi nhớ và tự kiểm tra
- Trọng tâm của bài là nhận ra cấu trúc ẩn trong dạng Diện tích hình thang.
- Không làm theo phép tính máy móc; cần giải thích vì sao chọn cách làm.
- Mọi đáp số phải được kiểm tra lại với toàn bộ dữ kiện của đề.
Câu hỏi tự kiểm tra
- Em có tách được từng điều kiện và xác định thứ tự xử lí không?
- Em có trình bày đủ các kết quả trung gian không?
- Em có kiểm tra lại đáp số bằng điều kiện ban đầu hoặc một cách khác không?