Mục tiêu bài học
Khôi phục phép tính bị che chữ số rèn tư duy ngược: từ kết quả và các thành phần đã biết, tìm lại số bị che rồi kiểm tra toàn bộ phép tính.
Kiến thức cần nhớ
- Phép tính bị che nhiều chữ số thường không thể giải chỉ bằng một cột; cần kết hợp các cột có nhớ hoặc mượn.
- Nên bắt đầu từ hàng đơn vị vì đây là nơi ít chịu ảnh hưởng từ các hàng bên phải.
- Nếu biết kết quả và một số hạng hoặc một thừa số, phép tính ngược thường giúp khôi phục toàn bộ số nhanh hơn xét từng ô.
- Khi có nhiều đáp án có thể xảy ra, đề phải kèm thêm điều kiện để xác định duy nhất; nếu không, cần nêu rõ có nhiều nghiệm.
- Sau khi khôi phục phải đặt lại phép tính và kiểm tra từ đầu đến cuối.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Khôi phục số bị che: 3□□ + 487 = 842.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Số bị che là 842 − 487 = 355. Vậy phép tính đầy đủ là 355 + 487 = 842.
Ví dụ 2: Khôi phục số bị che: □□□ − 268 = 459.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Số bị che là 459 + 268 = 727. Vậy 727 − 268 = 459.
Ví dụ 3: Khôi phục thừa số bị che: □□□ × 6 = 2 742.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Thừa số bị che là 2 742 : 6 = 457. Kiểm tra 457 × 6 = 2 742.
Bài tập áp dụng
Bài 1: Khôi phục số: □□□ + 376 = 925.
Bài 2: Khôi phục số: □□□ − 485 = 317.
Bài 3: Khôi phục số: □□□ × 4 = 1 836.
Bài 4: Khôi phục số: □□□ : 5 = 168.
Bài 5: Khôi phục số: □□□□ + 2 458 = 4 021.
Xem lời giải Bài tập áp dụng
Bài 1: 925 − 376 = 549.
Bài 2: 317 + 485 = 802.
Bài 3: 1 836 : 4 = 459.
Bài 4: 168 × 5 = 840.
Bài 5: 4 021 − 2 458 = 1 563.
Bài tập tự luyện
Bài 1: Khôi phục số: □□□□ − 2 786 = 2 659.
Bài 2: Khôi phục số: □□□ × 8 = 5 624.
Bài 3: Khôi phục số: □□□ : 7 = 126.
Bài 4: Khôi phục số hạng thứ hai: 2 735 + □□□□ = 6 000.
Bài 5: Khôi phục số trừ: 9 250 − □□□□ = 4 875.
Bài 6: Khôi phục thừa số: 125 × □□ = 4 000.
Bài 7: Khôi phục số chia: 3 600 : □□ = 120.
Bài 8: Khôi phục số bị chia: □□□□ : 12 = 125.
Bài 9: Khôi phục số: □□□ × 25 = 7 500.
Bài 10: Khôi phục số: □□□□ : 25 = 248.
Bài 11: Khôi phục số hạng: 4 608 + □□□□ = 10 000.
Bài 12: Khôi phục số bị trừ: □□□□ − 3 875 = 2 625.
Bài 13: Khôi phục số: □□□ × 9 = 6 912.
Bài 14: Khôi phục số: □□□ : 8 = 96.
Bài 15: Khôi phục số: □□□□ : 16 = 125.
Xem lời giải Bài tập tự luyện
Bài 1: 2 659 + 2 786 = 5 445.
Bài 2: 5 624 : 8 = 703.
Bài 3: 126 × 7 = 882.
Bài 4: 6 000 − 2 735 = 3 265.
Bài 5: 9 250 − 4 875 = 4 375.
Bài 6: 4 000 : 125 = 32.
Bài 7: 3 600 : 120 = 30.
Bài 8: 125 × 12 = 1 500.
Bài 9: 7 500 : 25 = 300.
Bài 10: 248 × 25 = 6 200.
Bài 11: 10 000 − 4 608 = 5 392.
Bài 12: 2 625 + 3 875 = 6 500.
Bài 13: 6 912 : 9 = 768.
Bài 14: 96 × 8 = 768.
Bài 15: 125 × 16 = 2 000.
Ghi nhớ
- Phép tính bị che nhiều chữ số thường không thể giải chỉ bằng một cột; cần kết hợp các cột có nhớ hoặc mượn.
- Nên bắt đầu từ hàng đơn vị vì đây là nơi ít chịu ảnh hưởng từ các hàng bên phải.
- Sau khi khôi phục phải đặt lại phép tính và kiểm tra từ đầu đến cuối.