Bài 129 Đại lượng và đo lường Nâng cao

Các phép tính với số đo thời gian

Chuyên đề nâng cao các phép tính với số đo thời gian với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.

1
Học xong bài này

Mục tiêu bài học

  • Thực hiện đúng cộng, trừ, nhân, chia với số đo thời gian.
  • Giải bài thời gian vượt qua mốc 60 phút hoặc 24 giờ mà không nhầm đơn vị.
2
Ghi nhớ kiến thức nền

Kiến thức cần nhớ

  • 1 giờ = 60 phút; 1 phút = 60 giây; 1 ngày = 24 giờ.
  • Khi cộng phút được từ 60 trở lên, đổi 60 phút thành 1 giờ.
  • Khi trừ mà số phút ở số bị trừ nhỏ hơn, có thể đổi 1 giờ thành 60 phút để mượn.
  • Có thể đổi toàn bộ về phút hoặc giây để tính, sau đó đổi ngược.
3
Quan sát cách làm

Ví dụ minh họa

Phương pháp chung

  1. Chọn cách tính theo đơn vị ghép hoặc đổi về một đơn vị nhỏ hơn.
  2. Thực hiện phép tính số học.
  3. Đổi kết quả về giờ–phút–giây theo yêu cầu.

Ví dụ 1: Tính 2 giờ 45 phút + 1 giờ 38 phút.

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích: Cộng giờ với giờ, phút với phút rồi đổi 60 phút thành 1 giờ.

Bước 1: 2 giờ 45 phút + 1 giờ 38 phút = 3 giờ 83 phút.

Bước 2: 83 phút = 1 giờ 23 phút, nên kết quả là 4 giờ 23 phút.

Ví dụ 2: Tính 5 giờ 12 phút − 2 giờ 48 phút.

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích: Mượn 1 giờ = 60 phút.

Bước 1: 5 giờ 12 phút = 4 giờ 72 phút.

Bước 2: 4 giờ 72 phút − 2 giờ 48 phút = 2 giờ 24 phút.

Ví dụ 3: Một công việc bắt đầu lúc 8 giờ 35 phút và kéo dài 2 giờ 50 phút. Kết thúc lúc nào?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích: Cộng thời lượng vào thời điểm bắt đầu.

Bước 1: 8 giờ 35 phút + 2 giờ 50 phút = 10 giờ 85 phút = 11 giờ 25 phút.

4
Làm theo kiến thức vừa học

Bài tập áp dụng

Hãy tự làm trước rồi mới đối chiếu lời giải.

Bài 1: Tính 2 giờ 5 phút + 1 giờ 38 phút.

Bài 2: Tính 5 giờ 10 phút – 2 giờ 25 phút.

Bài 3: Tính 1 giờ 35 phút + 2 giờ 10 phút.

Bài 4: Tính 8 giờ – 3 giờ 45 phút.

Bài 5: Tính 2 giờ 55 phút + 3 giờ 25 phút.

Lời giải

Bài 1: Đổi ra phút: 125 + 98 = 223 phút = 3 giờ 43 phút.

Bài 2: Đổi ra phút: 310 – 145 = 165 phút = 2 giờ 45 phút.

Bài 3: Đổi ra phút: 95 + 130 = 225 phút = 3 giờ 45 phút.

Bài 4: Đổi ra phút: 480 – 225 = 255 phút = 4 giờ 15 phút.

Bài 5: Đổi ra phút: 175 + 205 = 380 phút = 6 giờ 20 phút.

5
Tự kiểm tra mức độ thành thạo

Bài tập tự luyện

Bài 1: Tính 2 giờ 35 phút + 1 giờ 27 phút.

Bài 2: Tính 7 giờ 5 phút – 2 giờ 58 phút.

Bài 3: Tính 3 giờ 40 phút + 2 giờ 45 phút.

Bài 4: Tính 10 giờ – 4 giờ 5 phút.

Bài 5: Tính 1 giờ 38 phút + 2 giờ 17 phút.

Bài 6: Tính 6 giờ – 1 giờ 35 phút.

Bài 7: Tính 3 giờ 25 phút + 4 giờ 26 phút.

Bài 8: Tính 9 giờ – 5 giờ 15 phút.

Bài 9: Một hoạt động bắt đầu lúc 7 giờ 45 phút và kéo dài 2 giờ 25 phút. Hoạt động kết thúc lúc nào?

Bài 10: Một hoạt động bắt đầu lúc 9 giờ 20 phút và kéo dài 3 giờ 5 phút. Hoạt động kết thúc lúc nào?

Bài 11: Một hoạt động bắt đầu lúc 13 giờ 35 phút và kéo dài 1 giờ 35 phút. Hoạt động kết thúc lúc nào?

Bài 12: Một hoạt động bắt đầu lúc 15 giờ 50 phút và kéo dài 2 giờ 40 phút. Hoạt động kết thúc lúc nào?

Bài 13: Một hoạt động bắt đầu lúc 6 giờ 55 phút và kéo dài 3 giờ 30 phút. Hoạt động kết thúc lúc nào?

Bài 14: Một hoạt động bắt đầu lúc 10 giờ 40 phút và kéo dài 2 giờ 15 phút. Hoạt động kết thúc lúc nào?

Bài 15: Một hoạt động bắt đầu lúc 18 giờ 25 phút và kéo dài 2 giờ 5 phút. Hoạt động kết thúc lúc nào?

Lời giải

Bài 1: Đổi về phút: 155 + 87 = 242 phút = 4 giờ 2 phút.

Bài 2: Đổi về phút: 425 – 178 = 247 phút = 4 giờ 7 phút.

Bài 3: Đổi về phút: 220 + 165 = 385 phút = 6 giờ 25 phút.

Bài 4: Đổi về phút: 600 – 245 = 355 phút = 5 giờ 55 phút.

Bài 5: Đổi về phút: 98 + 137 = 235 phút = 3 giờ 55 phút.

Bài 6: Đổi về phút: 360 – 95 = 265 phút = 4 giờ 25 phút.

Bài 7: Đổi về phút: 205 + 266 = 471 phút = 7 giờ 51 phút.

Bài 8: Đổi về phút: 540 – 315 = 225 phút = 3 giờ 45 phút.

Bài 9: Cộng 145 phút vào thời điểm bắt đầu, được 10 giờ 10 phút.

Bài 10: Cộng 185 phút vào thời điểm bắt đầu, được 12 giờ 25 phút.

Bài 11: Cộng 95 phút vào thời điểm bắt đầu, được 15 giờ 10 phút.

Bài 12: Cộng 160 phút vào thời điểm bắt đầu, được 18 giờ 30 phút.

Bài 13: Cộng 210 phút vào thời điểm bắt đầu, được 10 giờ 25 phút.

Bài 14: Cộng 135 phút vào thời điểm bắt đầu, được 12 giờ 55 phút.

Bài 15: Cộng 125 phút vào thời điểm bắt đầu, được 20 giờ 30 phút.

6
Tổng kết bài học

Ghi nhớ

  • Thời gian dùng hệ 60 ở phút và giây, không dùng hệ 10.
  • Đổi về phút hoặc giây là cách chắc chắn khi phép tính phức tạp.
  • Khi tính thời điểm, chú ý nếu kết quả vượt 24 giờ thì chuyển sang ngày hôm sau.