Bài toán lịch, ngày, tháng và năm
Chuyên đề nâng cao bài toán lịch, ngày, tháng và năm với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.
Mục tiêu bài học
- Nhận biết và xử lí các biến đổi nâng cao của dạng Bài toán lịch, ngày, tháng và năm.
- Biết phân tích dữ kiện ẩn, lựa chọn phương pháp ngắn gọn và kiểm tra kết quả.
- Trình bày lời giải đầy đủ từng bước theo ngôn ngữ Toán tiểu học, không dùng kiến thức thuần THCS.
Kiến thức cần nhớ
- Chỉ cộng, trừ hoặc so sánh sau khi đã đổi về cùng đơn vị.
- Đơn vị diện tích đổi theo hệ số bình phương; đơn vị thể tích đổi theo hệ số lập phương.
- Khi tính thời gian, có thể đổi tất cả về phút hoặc giây rồi đổi ngược.
- Trọng tâm là nhận đúng dữ kiện đặc trưng của dạng “Bài toán lịch, ngày, tháng và năm” và chọn phép tính phù hợp.
- Nên trình bày theo thứ tự: tóm tắt, lập luận, phép tính, kết luận.
Ví dụ minh họa
Phương pháp chung
- Đọc kĩ đề, gạch dưới dữ kiện và xác định chính xác yêu cầu cuối cùng.
- Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.
- Trình bày từng kết quả trung gian, giải thích ý nghĩa của phép tính và kiểm tra lại kết luận.
Ví dụ 1: Tính ngày sau 48 ngày kể từ 11/04/2020. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.
Bước 1: Tháng 4/2020 có 30 ngày; từ ngày 11 đến hết tháng còn 19 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2020 là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.
Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.
Kết luận: Ngày cần tìm là 29/05/2020.
Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.
Ví dụ 2: Tính ngày sau 139 ngày kể từ 09/10/2027. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.
Bước 1: Tháng 10/2027 có 31 ngày; từ ngày 09 đến hết tháng còn 22 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2027 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.
Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.
Kết luận: Ngày cần tìm là 25/02/2028.
Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.
Ví dụ 3: Tính ngày sau 125 ngày kể từ 10/07/2024. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.
Bước 1: Tháng 7/2024 có 31 ngày; từ ngày 10 đến hết tháng còn 21 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2024 là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.
Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.
Kết luận: Ngày cần tìm là 12/11/2024.
Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.
Bài tập áp dụng
Bài 1: Tính ngày sau 180 ngày kể từ 08/01/2025. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 2: Tính ngày sau 131 ngày kể từ 31/05/2023. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 3: Tính ngày sau 137 ngày kể từ 22/12/2033. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 4: Tính ngày sau 49 ngày kể từ 14/03/2028. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 5: Tính ngày sau 111 ngày kể từ 17/04/2024. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Xem lời giải
Bài 1: Tính ngày sau 180 ngày kể từ 08/01/2025. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải:
Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.
Tháng 1/2025 có 31 ngày; từ ngày 08 đến hết tháng còn 23 ngày.
Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.
Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2025 không là năm nhuận.
Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Ngày cần tìm là 07/07/2025.
Bài 2: Tính ngày sau 131 ngày kể từ 31/05/2023. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải:
Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.
Tháng 5/2023 có 31 ngày; từ ngày 31 đến hết tháng còn 0 ngày.
Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.
Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2023 không là năm nhuận.
Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Ngày cần tìm là 09/10/2023.
Bài 3: Tính ngày sau 137 ngày kể từ 22/12/2033. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải:
Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.
Tháng 12/2033 có 31 ngày; từ ngày 22 đến hết tháng còn 9 ngày.
Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.
Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2033 không là năm nhuận.
Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Ngày cần tìm là 08/05/2034.
Bài 4: Tính ngày sau 49 ngày kể từ 14/03/2028. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải:
Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.
Tháng 3/2028 có 31 ngày; từ ngày 14 đến hết tháng còn 17 ngày.
Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.
Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2028 là năm nhuận.
Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Ngày cần tìm là 02/05/2028.
Bài 5: Tính ngày sau 111 ngày kể từ 17/04/2024. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải:
Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.
Tháng 4/2024 có 30 ngày; từ ngày 17 đến hết tháng còn 13 ngày.
Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.
Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2024 là năm nhuận.
Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.
Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).
Đáp số: Ngày cần tìm là 06/08/2024.
Bài tập tự luyện
Bài 1: Tính ngày sau 161 ngày kể từ 29/06/2026. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 2: Tính ngày sau 139 ngày kể từ 21/08/2031. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 3: Tính ngày sau 81 ngày kể từ 07/06/2034. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 4: Tính ngày sau 162 ngày kể từ 03/11/2030. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 5: Tính ngày sau 121 ngày kể từ 24/06/2030. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 6: Tính ngày sau 67 ngày kể từ 05/05/2033. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 7: Tính ngày sau 161 ngày kể từ 21/11/2025. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 8: Tính ngày sau 69 ngày kể từ 29/07/2027. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 9: Tính ngày sau 143 ngày kể từ 26/08/2027. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 10: Tính ngày sau 115 ngày kể từ 23/10/2024. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 11: Tính ngày sau 71 ngày kể từ 29/01/2025. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Bài 12: Tính ngày sau 135 ngày kể từ 02/05/2023. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Xem lời giải bài tập tự luyện
Bài 1: Tính ngày sau 161 ngày kể từ 29/06/2026. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 6/2026 có 30 ngày; từ ngày 29 đến hết tháng còn 1 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2026 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 07/12/2026.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 2: Tính ngày sau 139 ngày kể từ 21/08/2031. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 8/2031 có 31 ngày; từ ngày 21 đến hết tháng còn 10 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2031 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 07/01/2032.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 3: Tính ngày sau 81 ngày kể từ 07/06/2034. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 6/2034 có 30 ngày; từ ngày 07 đến hết tháng còn 23 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2034 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 27/08/2034.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 4: Tính ngày sau 162 ngày kể từ 03/11/2030. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 11/2030 có 30 ngày; từ ngày 03 đến hết tháng còn 27 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2030 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 14/04/2031.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 5: Tính ngày sau 121 ngày kể từ 24/06/2030. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 6/2030 có 30 ngày; từ ngày 24 đến hết tháng còn 6 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2030 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 23/10/2030.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 6: Tính ngày sau 67 ngày kể từ 05/05/2033. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 5/2033 có 31 ngày; từ ngày 05 đến hết tháng còn 26 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2033 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 11/07/2033.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 7: Tính ngày sau 161 ngày kể từ 21/11/2025. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 11/2025 có 30 ngày; từ ngày 21 đến hết tháng còn 9 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2025 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 01/05/2026.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 8: Tính ngày sau 69 ngày kể từ 29/07/2027. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 7/2027 có 31 ngày; từ ngày 29 đến hết tháng còn 2 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2027 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 06/10/2027.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 9: Tính ngày sau 143 ngày kể từ 26/08/2027. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 8/2027 có 31 ngày; từ ngày 26 đến hết tháng còn 5 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2027 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 16/01/2028.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 10: Tính ngày sau 115 ngày kể từ 23/10/2024. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 10/2024 có 31 ngày; từ ngày 23 đến hết tháng còn 8 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2024 là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 15/02/2025.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 11: Tính ngày sau 71 ngày kể từ 29/01/2025. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 1/2025 có 31 ngày; từ ngày 29 đến hết tháng còn 2 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2025 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 10/04/2025.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Bài 12: Tính ngày sau 135 ngày kể từ 02/05/2023. Trình bày cách cộng theo số ngày còn lại của từng tháng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tháng 5/2023 có 31 ngày; từ ngày 02 đến hết tháng còn 29 ngày. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Bước 2: Trừ lần lượt số ngày của các tháng tiếp theo, chú ý năm 2023 không là năm nhuận. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.
Đáp số: Ngày cần tìm là 14/09/2023.
Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.
Ghi nhớ và tự kiểm tra
- Trọng tâm của bài là nhận ra cấu trúc ẩn trong dạng Bài toán lịch, ngày, tháng và năm.
- Không làm theo phép tính máy móc; cần giải thích vì sao chọn cách làm.
- Mọi đáp số phải được kiểm tra lại với toàn bộ dữ kiện của đề.
Câu hỏi tự kiểm tra
- Em có tách được từng điều kiện và xác định thứ tự xử lí không?
- Em có trình bày đủ các kết quả trung gian không?
- Em có kiểm tra lại đáp số bằng điều kiện ban đầu hoặc một cách khác không?