Bài 131 Đại lượng và đo lường Nâng cao

Bài toán đồng hồ

Chuyên đề nâng cao bài toán đồng hồ với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.

1
Học xong bài này

Mục tiêu bài học

Mặt đồng hồ chỉ đúng 8 giờ 00 phút
Kim phút dài chỉ số 12, kim giờ ngắn chỉ số 8: đồng hồ chỉ 8 giờ 00 phút.
  • Giải bài đọc giờ, tính khoảng thời gian và quan hệ vị trí kim giờ – kim phút ở mức tiểu học.
  • Biết quy đổi vị trí kim phút theo các vạch phút thay vì dùng công thức góc nâng cao.
2
Ghi nhớ kiến thức nền

Kiến thức cần nhớ

  • Mặt đồng hồ có 60 vạch phút; kim phút đi 1 vòng trong 60 phút.
  • Kim giờ đi từ một số đến số kế tiếp trong 60 phút; sau 30 phút kim giờ nằm giữa hai số giờ liên tiếp.
  • Khoảng thời gian = thời điểm kết thúc − thời điểm bắt đầu sau khi đổi về phút nếu cần.
  • Vị trí hai kim có thể xác định bằng số phút đã trôi qua và các vạch trên mặt đồng hồ.
3
Quan sát cách làm

Ví dụ minh họa

Phương pháp chung

  1. Đổi thời điểm về số phút tính từ một mốc thuận tiện nếu cần.
  2. Tính chênh lệch thời gian hoặc xác định vị trí kim theo số phút đã trôi qua.
  3. Đổi kết quả về giờ – phút.

Ví dụ 1: Từ 8 giờ 25 phút đến 10 giờ 05 phút là bao lâu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích: Đổi hai thời điểm về phút hoặc đếm theo mốc 9 giờ, 10 giờ.

Bước 1: Từ 8:25 đến 9:00 là 35 phút; từ 9:00 đến 10:00 là 60 phút; thêm 5 phút.

Bước 2: Tổng 35 + 60 + 5 = 100 phút = 1 giờ 40 phút.

Ví dụ 2: Lúc 3 giờ 30 phút, kim phút chỉ vào số mấy và kim giờ ở đâu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích: 30 phút ứng với nửa vòng của kim phút.

Bước 1: Kim phút chỉ số 6.

Bước 2: Kim giờ nằm giữa số 3 và số 4.

Ví dụ 3: Một bộ phim bắt đầu lúc 19 giờ 45 phút, kết thúc lúc 21 giờ 20 phút. Phim dài bao lâu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích: Lấy thời điểm kết thúc trừ thời điểm bắt đầu.

Bước 1: Từ 19:45 đến 20:00 là 15 phút; đến 21:00 thêm 60 phút; đến 21:20 thêm 20 phút.

Bước 2: Tổng 95 phút = 1 giờ 35 phút.

4
Làm theo kiến thức vừa học

Bài tập áp dụng

Hãy tự làm trước rồi mới đối chiếu lời giải.

Bài 1: Từ 7 giờ 35 phút đến 9 giờ 05 phút là bao lâu?

Bài 2: Từ 10 giờ 20 phút đến 12 giờ 00 phút là bao lâu?

Bài 3: Từ 13 giờ 45 phút đến 15 giờ 25 phút là bao lâu?

Bài 4: Từ 18 giờ 30 phút đến 20 giờ 10 phút là bao lâu?

Bài 5: Từ 6 giờ 50 phút đến 8 giờ 15 phút là bao lâu?

Lời giải

Bài 1: Khoảng thời gian là 90 phút = 1 giờ 30 phút.

Bài 2: Khoảng thời gian là 100 phút = 1 giờ 40 phút.

Bài 3: Khoảng thời gian là 100 phút = 1 giờ 40 phút.

Bài 4: Khoảng thời gian là 100 phút = 1 giờ 40 phút.

Bài 5: Khoảng thời gian là 85 phút = 1 giờ 25 phút.

5
Tự kiểm tra mức độ thành thạo

Bài tập tự luyện

Bài 1: Tính khoảng thời gian từ 8:10 đến 9:55.

Bài 2: Tính khoảng thời gian từ 9:40 đến 11:15.

Bài 3: Tính khoảng thời gian từ 14:25 đến 16:00.

Bài 4: Tính khoảng thời gian từ 17:50 đến 19:35.

Bài 5: Tính khoảng thời gian từ 20:05 đến 22:00.

Bài 6: Tính khoảng thời gian từ 5:45 đến 7:20.

Bài 7: Tính khoảng thời gian từ 11:35 đến 13:10.

Bài 8: Tính khoảng thời gian từ 15:15 đến 18:00.

Bài 9: Lúc 2 giờ 15 phút, kim phút chỉ số mấy?

Bài 10: Lúc 4 giờ 30 phút, kim phút chỉ số mấy?

Bài 11: Lúc 5 giờ 45 phút, kim phút chỉ số mấy?

Bài 12: Lúc 7 giờ 20 phút, kim phút chỉ số mấy?

Bài 13: Lúc 9 giờ 10 phút, kim phút chỉ số mấy?

Bài 14: Lúc 10 giờ 50 phút, kim phút chỉ số mấy?

Bài 15: Lúc 1 giờ 35 phút, kim phút chỉ số mấy?

Lời giải

Bài 1: Khoảng thời gian 105 phút = 1 giờ 45 phút.

Bài 2: Khoảng thời gian 95 phút = 1 giờ 35 phút.

Bài 3: Khoảng thời gian 95 phút = 1 giờ 35 phút.

Bài 4: Khoảng thời gian 105 phút = 1 giờ 45 phút.

Bài 5: Khoảng thời gian 115 phút = 1 giờ 55 phút.

Bài 6: Khoảng thời gian 95 phút = 1 giờ 35 phút.

Bài 7: Khoảng thời gian 95 phút = 1 giờ 35 phút.

Bài 8: Khoảng thời gian 165 phút = 2 giờ 45 phút.

Bài 9: 15 phút = 3 khoảng 5 phút, nên kim phút chỉ số 3.

Bài 10: 30 phút = 6 khoảng 5 phút, nên kim phút chỉ số 6.

Bài 11: 45 phút = 9 khoảng 5 phút, nên kim phút chỉ số 9.

Bài 12: 20 phút = 4 khoảng 5 phút, nên kim phút chỉ số 4.

Bài 13: 10 phút = 2 khoảng 5 phút, nên kim phút chỉ số 2.

Bài 14: 50 phút = 10 khoảng 5 phút, nên kim phút chỉ số 10.

Bài 15: 35 phút = 7 khoảng 5 phút, nên kim phút chỉ số 7.

6
Tổng kết bài học

Ghi nhớ

  • Khoảng thời gian có thể tính chắc chắn bằng cách đổi hai thời điểm về phút.
  • Kim phút đi qua một số trên mặt đồng hồ sau mỗi 5 phút.
  • Khi mô tả kim giờ ở các phút khác 00, nhớ rằng kim giờ đã dịch chuyển khỏi đúng số giờ.