Bài 133 Đại lượng và đo lường Nâng cao

Bài toán đại lượng tỉ lệ

Chuyên đề nâng cao bài toán đại lượng tỉ lệ với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.

1
Học xong bài này

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và xử lí các biến đổi nâng cao của dạng Bài toán đại lượng tỉ lệ.
  • Biết phân tích dữ kiện ẩn, lựa chọn phương pháp ngắn gọn và kiểm tra kết quả.
  • Trình bày lời giải đầy đủ từng bước theo ngôn ngữ Toán tiểu học, không dùng kiến thức thuần THCS.
2
Ghi nhớ kiến thức nền

Kiến thức cần nhớ

Phạm vi: Bài học chỉ tập trung vào câu hỏi nâng cao, dữ kiện ẩn, bài toán ngược và bài toán có nhiều điều kiện. Các thao tác cơ bản được coi là kiến thức nền.
  • Chỉ cộng, trừ hoặc so sánh sau khi đã đổi về cùng đơn vị.
  • Đơn vị diện tích đổi theo hệ số bình phương; đơn vị thể tích đổi theo hệ số lập phương.
  • Khi tính thời gian, có thể đổi tất cả về phút hoặc giây rồi đổi ngược.
  • Trọng tâm là nhận đúng dữ kiện đặc trưng của dạng “Bài toán đại lượng tỉ lệ” và chọn phép tính phù hợp.
  • Nên trình bày theo thứ tự: tóm tắt, lập luận, phép tính, kết luận.
3
Quan sát cách làm

Ví dụ minh họa

Phương pháp chung

  1. Đọc kĩ đề, gạch dưới dữ kiện và xác định chính xác yêu cầu cuối cùng.
  2. Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.
  3. Trình bày từng kết quả trung gian, giải thích ý nghĩa của phép tính và kiểm tra lại kết luận.

Ví dụ 1: 11 hộp giống nhau giá 462 nghìn đồng. Hỏi mua 16 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.

Bước 1: Giá một hộp là 462:11=42 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.

Bước 2: Giá 16 hộp là 42×16=672 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.

Kết luận: Sau giảm 5%, phải trả 672×95:100=(dfrac{3192}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.

Ví dụ 2: 15 hộp giống nhau giá 360 nghìn đồng. Hỏi mua 18 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.

Bước 1: Giá một hộp là 360:15=24 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.

Bước 2: Giá 18 hộp là 24×18=432 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.

Kết luận: Sau giảm 10%, phải trả 432×90:100=(dfrac{1944}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.

Ví dụ 3: 18 hộp giống nhau giá 216 nghìn đồng. Hỏi mua 22 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.

Bước 1: Giá một hộp là 216:18=12 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.

Bước 2: Giá 22 hộp là 12×22=264 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.

Kết luận: Sau giảm 5%, phải trả 264×95:100=(dfrac{1254}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.

4
Làm theo kiến thức vừa học

Bài tập áp dụng

Gồm 5 bài tập nâng cao. Em hãy tự trình bày bài giải đầy đủ vào vở trước khi mở lời giải.

Bài 1: 16 hộp giống nhau giá 512 nghìn đồng. Hỏi mua 22 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 2: 17 hộp giống nhau giá 748 nghìn đồng. Hỏi mua 25 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 3: 14 hộp giống nhau giá 308 nghìn đồng. Hỏi mua 22 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 4: 12 hộp giống nhau giá 216 nghìn đồng. Hỏi mua 18 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 5: 17 hộp giống nhau giá 306 nghìn đồng. Hỏi mua 26 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Xem lời giải

Bài 1: 16 hộp giống nhau giá 512 nghìn đồng. Hỏi mua 22 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Giá một hộp là 512:16=32 nghìn đồng.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Giá 22 hộp là 32×22=704 nghìn đồng.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Sau giảm 5%, phải trả 704×95:100=(dfrac{3344}{5}) nghìn đồng.

Bài 2: 17 hộp giống nhau giá 748 nghìn đồng. Hỏi mua 25 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Giá một hộp là 748:17=44 nghìn đồng.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Giá 25 hộp là 44×25=1100 nghìn đồng.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 1100×90:100=990 nghìn đồng.

Bài 3: 14 hộp giống nhau giá 308 nghìn đồng. Hỏi mua 22 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Giá một hộp là 308:14=22 nghìn đồng.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Giá 22 hộp là 22×22=484 nghìn đồng.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 484×90:100=(dfrac{2178}{5}) nghìn đồng.

Bài 4: 12 hộp giống nhau giá 216 nghìn đồng. Hỏi mua 18 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Giá một hộp là 216:12=18 nghìn đồng.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Giá 18 hộp là 18×18=324 nghìn đồng.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 324×90:100=(dfrac{1458}{5}) nghìn đồng.

Bài 5: 17 hộp giống nhau giá 306 nghìn đồng. Hỏi mua 26 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Giá một hộp là 306:17=18 nghìn đồng.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Giá 26 hộp là 18×26=468 nghìn đồng.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Sau giảm 5%, phải trả 468×95:100=(dfrac{2223}{5}) nghìn đồng.

5
Tự kiểm tra mức độ thành thạo

Bài tập tự luyện

Em hãy tự làm trước. Các bài tập đều ở mức nâng cao hoặc nâng cao CLC.

Bài 1: 18 hộp giống nhau giá 630 nghìn đồng. Hỏi mua 25 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 2: 7 hộp giống nhau giá 91 nghìn đồng. Hỏi mua 10 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 3: 17 hộp giống nhau giá 221 nghìn đồng. Hỏi mua 24 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 4: 16 hộp giống nhau giá 208 nghìn đồng. Hỏi mua 24 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 5: 15 hộp giống nhau giá 495 nghìn đồng. Hỏi mua 25 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 6: 14 hộp giống nhau giá 532 nghìn đồng. Hỏi mua 19 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 7: 17 hộp giống nhau giá 748 nghìn đồng. Hỏi mua 27 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 8: 7 hộp giống nhau giá 126 nghìn đồng. Hỏi mua 10 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 9: 9 hộp giống nhau giá 270 nghìn đồng. Hỏi mua 16 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 10: 12 hộp giống nhau giá 324 nghìn đồng. Hỏi mua 16 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 11: 10 hộp giống nhau giá 230 nghìn đồng. Hỏi mua 19 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Bài 12: 10 hộp giống nhau giá 230 nghìn đồng. Hỏi mua 16 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Xem lời giải bài tập tự luyện

Bài 1: 18 hộp giống nhau giá 630 nghìn đồng. Hỏi mua 25 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 630:18=35 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 25 hộp là 35×25=875 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 875×90:100=(dfrac{1575}{2}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 2: 7 hộp giống nhau giá 91 nghìn đồng. Hỏi mua 10 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 91:7=13 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 10 hộp là 13×10=130 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 130×90:100=117 nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 3: 17 hộp giống nhau giá 221 nghìn đồng. Hỏi mua 24 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 221:17=13 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 24 hộp là 13×24=312 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 5%, phải trả 312×95:100=(dfrac{1482}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 4: 16 hộp giống nhau giá 208 nghìn đồng. Hỏi mua 24 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 208:16=13 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 24 hộp là 13×24=312 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 5%, phải trả 312×95:100=(dfrac{1482}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 5: 15 hộp giống nhau giá 495 nghìn đồng. Hỏi mua 25 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 495:15=33 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 25 hộp là 33×25=825 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 5%, phải trả 825×95:100=(dfrac{3135}{4}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 6: 14 hộp giống nhau giá 532 nghìn đồng. Hỏi mua 19 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 532:14=38 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 19 hộp là 38×19=722 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 722×90:100=(dfrac{3249}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 7: 17 hộp giống nhau giá 748 nghìn đồng. Hỏi mua 27 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 748:17=44 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 27 hộp là 44×27=1188 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 1188×90:100=(dfrac{5346}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 8: 7 hộp giống nhau giá 126 nghìn đồng. Hỏi mua 10 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 126:7=18 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 10 hộp là 18×10=180 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 180×90:100=162 nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 9: 9 hộp giống nhau giá 270 nghìn đồng. Hỏi mua 16 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 270:9=30 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 16 hộp là 30×16=480 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 480×90:100=432 nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 10: 12 hộp giống nhau giá 324 nghìn đồng. Hỏi mua 16 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 5% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 324:12=27 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 16 hộp là 27×16=432 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 5%, phải trả 432×95:100=(dfrac{2052}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 11: 10 hộp giống nhau giá 230 nghìn đồng. Hỏi mua 19 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 230:10=23 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 19 hộp là 23×19=437 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 437×90:100=(dfrac{3933}{10}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Bài 12: 10 hộp giống nhau giá 230 nghìn đồng. Hỏi mua 16 hộp phải trả bao nhiêu? Nếu được giảm 10% trên tổng tiền thì còn phải trả bao nhiêu?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá một hộp là 230:10=23 nghìn đồng. Phép chia dùng để tìm giá trị của một đơn vị. Khi đã biết giá của một hộp hoặc một phần, ta mới có thể nhân với số lượng cần mua để tránh nhầm giữa tổng tiền và đơn giá.

Bước 2: Giá 16 hộp là 23×16=368 nghìn đồng. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Sau giảm 10%, phải trả 368×90:100=(dfrac{1656}{5}) nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

6
Tổng kết bài học

Ghi nhớ và tự kiểm tra

  • Trọng tâm của bài là nhận ra cấu trúc ẩn trong dạng Bài toán đại lượng tỉ lệ.
  • Không làm theo phép tính máy móc; cần giải thích vì sao chọn cách làm.
  • Mọi đáp số phải được kiểm tra lại với toàn bộ dữ kiện của đề.

Câu hỏi tự kiểm tra

  • Em có tách được từng điều kiện và xác định thứ tự xử lí không?
  • Em có trình bày đủ các kết quả trung gian không?
  • Em có kiểm tra lại đáp số bằng điều kiện ban đầu hoặc một cách khác không?