Phương pháp khử giúp giải các bài có hai đại lượng bằng cách tạo hai tình huống sao cho một đại lượng có cùng số phần, rồi lấy hiệu để tìm đại lượng còn lại.
Kiến thức cần nhớ
- Muốn khử một đại lượng, nhân hoặc ghép dữ kiện để số lượng của đại lượng đó bằng nhau.
- Lấy hiệu hai tổng tương ứng để tìm giá trị của đại lượng còn lại.
- Sau khi tìm một đại lượng, thay lại vào một dữ kiện để tìm đại lượng thứ hai.
Cách suy luận
- Viết hai dòng dữ kiện rõ ràng.
- Chọn đại lượng dễ đưa về cùng số lượng.
- Thực hiện phép trừ theo cả số lượng và tổng tiền/tổng giá trị.
Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết
Ví dụ 1: 2 bút và 3 vở giá 39000 đồng; 2 bút và 5 vở giá 55000 đồng. Tìm giá một quyển vở.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Hai tình huống đều có 2 bút. Hai vở thêm giá 55000 – 39000 = 16000 đồng, nên một vở 8000 đồng.
Ví dụ 2: 3 kg táo và 2 kg cam giá 130000 đồng; 5 kg táo và 2 kg cam giá 190000 đồng. Tìm giá 1 kg táo và 1 kg cam.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Hai kg táo thêm giá 60000 nên 1 kg táo 30000. Thay vào dòng đầu: 3 kg táo 90000, 2 kg cam 40000 nên 1 kg cam 20000.
Bài tập luyện tư duy
Bài 1: 2 bút + 4 vở = 50000 đồng; 2 bút + 7 vở = 74000 đồng. Một vở giá bao nhiêu?
Lời giải
3 vở giá 24000 nên 1 vở 8000 đồng.
Bài 2: 5 kg gạo + 2 kg đậu = 190000 đồng; 3 kg gạo + 2 kg đậu = 130000 đồng. Giá 1 kg gạo?
Lời giải
2 kg gạo giá 60000 nên 1 kg gạo 30000 đồng.
Bài 3: 3 vé người lớn + 2 vé trẻ em = 460000 đồng; 3 vé người lớn + 5 vé trẻ em = 610000 đồng. Giá mỗi vé trẻ em?
Lời giải
3 vé trẻ em giá 150000 nên mỗi vé 50000 đồng.
Bài 4: 4 áo + 3 mũ = 870000 đồng; 2 áo + 3 mũ = 510000 đồng. Giá một áo?
Lời giải
2 áo giá 360000 nên 1 áo 180000 đồng.
Bài 5: 2 hộp bánh + 3 chai nước = 96000 đồng; 4 hộp bánh + 3 chai nước = 156000 đồng. Tìm giá mỗi hộp bánh.
Lời giải
2 hộp bánh thêm giá 60000 nên 1 hộp 30000 đồng.
Bài 6: 3 bút + 2 thước = 34000 đồng; 5 bút + 2 thước = 50000 đồng. Tìm giá bút và thước.
Lời giải
2 bút giá 16000 nên 1 bút 8000. Ba bút 24000, vậy 2 thước 10000, một thước 5000 đồng.
Bài 7: 2 kg táo + 3 kg lê = 150000 đồng; 4 kg táo + 6 kg lê có giá bao nhiêu?
Lời giải
Dòng thứ hai gấp đôi toàn bộ số lượng của dòng đầu nên giá cũng gấp đôi: 300000 đồng.
Bài 8: 4 vở + 2 bút = 52000 đồng; 6 vở + 3 bút = 78000 đồng. Có đủ dữ kiện để xác định riêng giá vở và bút không?
Lời giải
Dòng thứ hai gấp 1,5 lần dòng đầu nên không tạo thông tin mới. Có nhiều cặp giá có thể thỏa mãn; chưa đủ dữ kiện để xác định riêng từng giá.
Bài 9: 2 quyển sách + 5 bút = 170000 đồng; 4 quyển sách + 7 bút = 310000 đồng. Tìm giá một bút bằng cách khử sách.
Lời giải
Nhân dòng đầu 2 lần: 4 sách + 10 bút = 340000. So với 4 sách + 7 bút = 310000, 3 bút = 30000 nên 1 bút = 10000 đồng.
Bài 10: 3 kg cam + 4 kg táo = 200000 đồng; 5 kg cam + 4 kg táo = 260000 đồng. Tìm giá mỗi kg cam; sau đó tính 2 kg cam.
Lời giải
2 kg cam giá 60000 nên 1 kg cam 30000; 2 kg cam giá 60000 đồng.
Ghi nhớ
- Phép khử chỉ hiệu quả khi tạo được cùng số lượng của một đại lượng.
- Nếu hai dữ kiện chỉ là bội của nhau, có thể chưa đủ thông tin để tìm riêng từng đại lượng.
Khi nào phải nhân dữ kiện trước khi khử?
Nếu hai dòng chưa có cùng số lượng của một đại lượng, hãy nhân một hoặc cả hai dòng để tạo cùng số phần rồi mới lấy hiệu. Cách chọn đại lượng để khử nên ưu tiên phương án dùng số nhân nhỏ và phép tính gọn.
Ví dụ: 2 quyển vở + 3 bút = 45 000 đồng; 3 quyển vở + 2 bút = 50 000 đồng. Có thể nhân dòng thứ nhất với 3 và dòng thứ hai với 2 để cùng có 6 quyển vở, từ đó khử vở và tìm giá bút.
Tải 30 bài tập phương pháp khử lớp 5 Word/PDF
Tài liệu có bài khử trực tiếp, bài phải nhân dữ kiện trước và bài toán số lượng; đáp án nằm cuối file.
Góc Hỏi Đáp (0 bình luận)