Bài 154 Hình học phẳng nâng cao Nâng cao

Cắt ghép hình

Chuyên đề nâng cao cắt ghép hình với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.

1
Học xong bài này

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và xử lí các biến đổi nâng cao của dạng Cắt ghép hình.
  • Biết phân tích dữ kiện ẩn, lựa chọn phương pháp ngắn gọn và kiểm tra kết quả.
  • Trình bày lời giải đầy đủ từng bước theo ngôn ngữ Toán tiểu học, không dùng kiến thức thuần THCS.
2
Ghi nhớ kiến thức nền

Kiến thức cần nhớ

Phạm vi: Bài học chỉ tập trung vào câu hỏi nâng cao, dữ kiện ẩn, bài toán ngược và bài toán có nhiều điều kiện. Các thao tác cơ bản được coi là kiến thức nền.
  • Vẽ hình, ghi kích thước và xác định rõ phần cần tính trước khi áp dụng công thức.
  • Hình ghép được tính bằng tổng các phần; hình bị khoét được tính bằng phần lớn trừ phần bỏ đi.
  • Không cộng các độ dài không nằm trên chu vi và không dùng cạnh xiên làm chiều cao.
  • Ghép để tạo hình có công thức đơn giản hơn, tổng diện tích không đổi.
3
Quan sát cách làm

Ví dụ minh họa

Phương pháp chung

  1. Đọc kĩ đề, gạch dưới dữ kiện và xác định chính xác yêu cầu cuối cùng.
  2. Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.
  3. Trình bày từng kết quả trung gian, giải thích ý nghĩa của phép tính và kiểm tra lại kết luận.

Ví dụ 1: Một hình chữ nhật 22 cm × 18 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 22×18=396 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng đáy, chiều cao hoặc các phần chung giúp chọn đúng công thức và tránh dùng nhầm cạnh.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=396. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 396. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Vì sao làm như vậy: Ta tính các đại lượng trung gian của từng hình nhỏ, rồi cộng hoặc trừ để tìm phần hình được hỏi.

Ý nghĩa của kết quả: Diện tích phải dùng đơn vị vuông, chu vi dùng đơn vị độ dài; kết quả phải phù hợp với kích thước hình.

Kết luận: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 396, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Ước lượng diện tích, so sánh với hình bao ngoài và kiểm tra lại các độ dài đã dùng trong công thức.

Ví dụ 2: Một hình chữ nhật 34 cm × 21 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 34×21=714 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng đáy, chiều cao hoặc các phần chung giúp chọn đúng công thức và tránh dùng nhầm cạnh.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=714. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 714. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Vì sao làm như vậy: Ta tính các đại lượng trung gian của từng hình nhỏ, rồi cộng hoặc trừ để tìm phần hình được hỏi.

Ý nghĩa của kết quả: Diện tích phải dùng đơn vị vuông, chu vi dùng đơn vị độ dài; kết quả phải phù hợp với kích thước hình.

Kết luận: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 714, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Ước lượng diện tích, so sánh với hình bao ngoài và kiểm tra lại các độ dài đã dùng trong công thức.

Ví dụ 3: Một hình chữ nhật 46 cm × 38 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta vẽ hoặc hình dung rõ hình, đánh dấu các độ dài, chiều cao và phần diện tích đã biết. Với hình ghép cần xác định nên chia hay ghép theo cách nào thuận lợi nhất.

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 46×38=1748 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng đáy, chiều cao hoặc các phần chung giúp chọn đúng công thức và tránh dùng nhầm cạnh.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=1748. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 1748. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Vì sao làm như vậy: Ta tính các đại lượng trung gian của từng hình nhỏ, rồi cộng hoặc trừ để tìm phần hình được hỏi.

Ý nghĩa của kết quả: Diện tích phải dùng đơn vị vuông, chu vi dùng đơn vị độ dài; kết quả phải phù hợp với kích thước hình.

Kết luận: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 1748, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Ước lượng diện tích, so sánh với hình bao ngoài và kiểm tra lại các độ dài đã dùng trong công thức.

4
Làm theo kiến thức vừa học

Bài tập áp dụng

Gồm 5 bài tập nâng cao. Em hãy tự trình bày bài giải đầy đủ vào vở trước khi mở lời giải.

Bài 1: Một hình chữ nhật 36 cm × 33 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 2: Một hình chữ nhật 27 cm × 22 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 3: Một hình chữ nhật 39 cm × 33 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 4: Một hình chữ nhật 48 cm × 12 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 5: Một hình chữ nhật 25 cm × 10 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Xem lời giải

Bài 1: Một hình chữ nhật 36 cm × 33 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải:

Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.

Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 36×33=1188 cm².

Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.

Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=1188. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 1188.

Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 1188, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Bài 2: Một hình chữ nhật 27 cm × 22 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải:

Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.

Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 27×22=594 cm².

Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.

Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=594. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 594.

Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 594, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Bài 3: Một hình chữ nhật 39 cm × 33 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải:

Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.

Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 39×33=1287 cm².

Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.

Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=1287. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 1287.

Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 1287, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Bài 4: Một hình chữ nhật 48 cm × 12 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải:

Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.

Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 48×12=576 cm².

Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.

Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=576. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 576.

Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Về điều kiện diện tích, cạnh hình vuông phải là 24 cm. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Bài 5: Một hình chữ nhật 25 cm × 10 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải:

Trước hết, ta xác định các hình thành phần, đáy và chiều cao tương ứng, rồi chọn cách chia hoặc ghép hình thuận lợi.

Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 25×10=250 cm².

Kết quả trung gian là diện tích hoặc độ dài của một phần hình cần thiết để tính phần còn lại.

Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=250. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 250.

Cộng hoặc trừ các phần diện tích đúng theo hình vẽ, ghi đơn vị vuông và đối chiếu với hình bao ngoài.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 250, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

5
Tự kiểm tra mức độ thành thạo

Bài tập tự luyện

Em hãy tự làm trước. Các bài tập đều ở mức nâng cao hoặc nâng cao CLC.

Bài 1: Một hình chữ nhật 43 cm × 31 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 2: Một hình chữ nhật 32 cm × 28 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 3: Một hình chữ nhật 22 cm × 13 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 4: Một hình chữ nhật 38 cm × 17 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 5: Một hình chữ nhật 40 cm × 10 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 6: Một hình chữ nhật 24 cm × 17 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 7: Một hình chữ nhật 37 cm × 35 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 8: Một hình chữ nhật 34 cm × 15 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 9: Một hình chữ nhật 20 cm × 13 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 10: Một hình chữ nhật 25 cm × 16 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 11: Một hình chữ nhật 20 cm × 18 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Bài 12: Một hình chữ nhật 28 cm × 14 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Xem lời giải bài tập tự luyện

Bài 1: Một hình chữ nhật 43 cm × 31 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 43×31=1333 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=1333. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 1333. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 1333, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 2: Một hình chữ nhật 32 cm × 28 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 32×28=896 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=896. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 896. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 896, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 3: Một hình chữ nhật 22 cm × 13 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 22×13=286 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=286. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 286. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 286, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 4: Một hình chữ nhật 38 cm × 17 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 38×17=646 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=646. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 646. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 646, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 5: Một hình chữ nhật 40 cm × 10 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 40×10=400 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=400. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 400. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Về điều kiện diện tích, cạnh hình vuông phải là 20 cm. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 6: Một hình chữ nhật 24 cm × 17 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 24×17=408 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=408. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 408. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 408, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 7: Một hình chữ nhật 37 cm × 35 cm được cắt thành 2 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 37×35=1295 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=1295. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 1295. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 1295, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 8: Một hình chữ nhật 34 cm × 15 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 34×15=510 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=510. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 510. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 510, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 9: Một hình chữ nhật 20 cm × 13 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 20×13=260 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=260. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 260. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 260, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 10: Một hình chữ nhật 25 cm × 16 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 25×16=400 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=400. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 400. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Về điều kiện diện tích, cạnh hình vuông phải là 20 cm. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 11: Một hình chữ nhật 20 cm × 18 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 20×18=360 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=360. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 360. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 360, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

Bài 12: Một hình chữ nhật 28 cm × 14 cm được cắt thành 4 phần rồi ghép lại không chồng lên nhau và không bỏ phần nào. Diện tích hình mới là bao nhiêu? Nếu hình mới là hình vuông có cạnh nguyên xăng-ti-mét, cạnh đó phải bằng bao nhiêu; trường hợp này có thể xảy ra theo điều kiện diện tích hay không?

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Cắt ghép không làm thay đổi diện tích: 28×14=392 cm². Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Bước 2: Nếu hình mới là hình vuông thì cạnh×cạnh=392. Ta xét các số tự nhiên gần căn của 392. Ta xác định đúng đáy, chiều cao, cạnh hoặc bán kính rồi chọn công thức thích hợp. Hình ghép được chia thành các hình quen thuộc để cộng hoặc trừ diện tích; kết quả diện tích phải ghi đơn vị vuông.

Đáp số: Không có số tự nhiên nào nhân với chính nó bằng 392, nên không thể có hình vuông cạnh nguyên xăng-ti-mét. Kết luận này chỉ xét điều kiện diện tích, không khẳng định một cách cắt ghép cụ thể.

Kiểm tra: Kiểm tra lại các kích thước đã dùng, công thức và đơn vị đo. Kết quả diện tích phải mang đơn vị vuông, thể tích mang đơn vị khối và phải phù hợp với kích thước của hình.

6
Tổng kết bài học

Ghi nhớ và tự kiểm tra

  • Trọng tâm của bài là nhận ra cấu trúc ẩn trong dạng Cắt ghép hình.
  • Không làm theo phép tính máy móc; cần giải thích vì sao chọn cách làm.
  • Mọi đáp số phải được kiểm tra lại với toàn bộ dữ kiện của đề.

Câu hỏi tự kiểm tra

  • Em có tách được từng điều kiện và xác định thứ tự xử lí không?
  • Em có trình bày đủ các kết quả trung gian không?
  • Em có kiểm tra lại đáp số bằng điều kiện ban đầu hoặc một cách khác không?