Bài 129 Đại lượng và đo lường Nâng cao

Các phép tính với số đo thời gian

Chuyên đề nâng cao các phép tính với số đo thời gian với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.

Học xong bài này

Mục tiêu bài học

Nhận biết và xử lí các biến đổi nâng cao của dạng Các phép tính với số đo thời gian.
Biết phân tích dữ kiện ẩn, lựa chọn phương pháp ngắn gọn và kiểm tra kết quả.
Trình bày lời giải đầy đủ từng bước theo ngôn ngữ Toán tiểu học, không dùng kiến thức thuần THCS.

Ghi nhớ kiến thức nền

Kiến thức cần nhớ

Phạm vi: Bài học chỉ tập trung vào câu hỏi nâng cao, dữ kiện ẩn, bài toán ngược và bài toán có nhiều điều kiện. Các thao tác cơ bản được coi là kiến thức nền.

Chỉ cộng, trừ hoặc so sánh sau khi đã đổi về cùng đơn vị.
Đơn vị diện tích đổi theo hệ số bình phương; đơn vị thể tích đổi theo hệ số lập phương.
Khi tính thời gian, có thể đổi tất cả về phút hoặc giây rồi đổi ngược.
1 giờ=60 phút, 1 phút=60 giây; khi mượn hoặc nhớ phải theo cơ số 60.

Quan sát cách làm

Ví dụ minh họa

Phương pháp chung

Đọc kĩ đề, gạch dưới dữ kiện và xác định chính xác yêu cầu cuối cùng.
Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.
Trình bày từng kết quả trung gian, giải thích ý nghĩa của phép tính và kiểm tra lại kết luận.

Ví dụ 1: Một hoạt động bắt đầu lúc 11 giờ 02 phút, kéo dài 235 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.

Bước 1: Đổi thời lượng: 235 phút = 3 giờ 55 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 14 giờ 57 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.

Kết luận: Thời gian làm việc thực tế = 235−25=210 phút = 3 giờ 30 phút.

Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.

Ví dụ 2: Một hoạt động bắt đầu lúc 11 giờ 36 phút, kéo dài 272 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.

Bước 1: Đổi thời lượng: 272 phút = 4 giờ 32 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 16 giờ 08 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.

Kết luận: Thời gian làm việc thực tế = 272−25=247 phút = 4 giờ 7 phút.

Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.

Ví dụ 3: Một hoạt động bắt đầu lúc 10 giờ 16 phút, kéo dài 171 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định các đại lượng đang được đo và đổi tất cả về cùng một đơn vị phù hợp trước khi cộng, trừ, nhân hoặc chia.

Bước 1: Đổi thời lượng: 171 phút = 2 giờ 51 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Chỉ những số đo cùng đơn vị mới có thể cộng hoặc trừ trực tiếp với nhau.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 13 giờ 07 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Vì sao làm như vậy: Sau khi tính xong, ta đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và ghi đơn vị ở từng phép tính.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả cần đúng cả giá trị số lẫn đơn vị đo.

Kết luận: Thời gian làm việc thực tế = 171−25=146 phút = 2 giờ 26 phút.

Kiểm tra: Đổi ngược kết quả về đơn vị ban đầu và so sánh độ lớn với các dữ kiện.

Làm theo kiến thức vừa học

Bài tập áp dụng

Gồm 5 bài tập nâng cao. Em hãy tự trình bày bài giải đầy đủ vào vở trước khi mở lời giải.

Bài 1: Một hoạt động bắt đầu lúc 9 giờ 51 phút, kéo dài 410 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 2: Một hoạt động bắt đầu lúc 11 giờ 52 phút, kéo dài 342 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 3: Một hoạt động bắt đầu lúc 7 giờ 08 phút, kéo dài 255 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 4: Một hoạt động bắt đầu lúc 7 giờ 15 phút, kéo dài 360 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 5: Một hoạt động bắt đầu lúc 8 giờ 33 phút, kéo dài 366 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Xem lời giải

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Đổi thời lượng: 410 phút = 6 giờ 50 phút.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 16 giờ 41 phút.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 410−25=385 phút = 6 giờ 25 phút.

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Đổi thời lượng: 342 phút = 5 giờ 42 phút.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 17 giờ 34 phút.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 342−25=317 phút = 5 giờ 17 phút.

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Đổi thời lượng: 255 phút = 4 giờ 15 phút.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 11 giờ 23 phút.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 255−25=230 phút = 3 giờ 50 phút.

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Đổi thời lượng: 360 phút = 6 giờ 0 phút.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 13 giờ 15 phút.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 360−25=335 phút = 5 giờ 35 phút.

Lời giải:

Trước hết, ta đưa các số đo về cùng đơn vị, thực hiện phép tính và đổi kết quả sang đơn vị được hỏi.

Đổi thời lượng: 366 phút = 6 giờ 6 phút.

Việc đổi đơn vị trước giúp mọi số hạng trong phép tính biểu thị cùng một loại đại lượng.

Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 14 giờ 39 phút.

Sau phép tính, ghi rõ đơn vị và đổi lại nếu đề yêu cầu cách viết phức hợp.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 366−25=341 phút = 5 giờ 41 phút.

Tự kiểm tra mức độ thành thạo

Bài tập tự luyện

Em hãy tự làm trước. Các bài tập đều ở mức nâng cao hoặc nâng cao CLC.

Bài 1: Một hoạt động bắt đầu lúc 10 giờ 23 phút, kéo dài 386 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 2: Một hoạt động bắt đầu lúc 7 giờ 57 phút, kéo dài 258 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 3: Một hoạt động bắt đầu lúc 7 giờ 02 phút, kéo dài 370 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 4: Một hoạt động bắt đầu lúc 9 giờ 55 phút, kéo dài 298 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 5: Một hoạt động bắt đầu lúc 11 giờ 34 phút, kéo dài 275 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 6: Một hoạt động bắt đầu lúc 8 giờ 44 phút, kéo dài 261 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 7: Một hoạt động bắt đầu lúc 10 giờ 42 phút, kéo dài 217 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 8: Một hoạt động bắt đầu lúc 10 giờ 09 phút, kéo dài 336 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 9: Một hoạt động bắt đầu lúc 10 giờ 02 phút, kéo dài 394 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 10: Một hoạt động bắt đầu lúc 11 giờ 23 phút, kéo dài 402 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 11: Một hoạt động bắt đầu lúc 10 giờ 03 phút, kéo dài 145 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Bài 12: Một hoạt động bắt đầu lúc 7 giờ 35 phút, kéo dài 374 phút và nghỉ giữa giờ 25 phút đã tính trong thời lượng. Hoạt động kết thúc lúc nào? Thời gian làm việc thực tế là bao lâu?

Xem lời giải bài tập tự luyện

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 386 phút = 6 giờ 26 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 16 giờ 49 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 386−25=361 phút = 6 giờ 1 phút.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 258 phút = 4 giờ 18 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 12 giờ 15 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 258−25=233 phút = 3 giờ 53 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 370 phút = 6 giờ 10 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 13 giờ 12 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 370−25=345 phút = 5 giờ 45 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 298 phút = 4 giờ 58 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 14 giờ 53 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 298−25=273 phút = 4 giờ 33 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 275 phút = 4 giờ 35 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 16 giờ 09 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 275−25=250 phút = 4 giờ 10 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 261 phút = 4 giờ 21 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 13 giờ 05 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 261−25=236 phút = 3 giờ 56 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 217 phút = 3 giờ 37 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 14 giờ 19 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 217−25=192 phút = 3 giờ 12 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 336 phút = 5 giờ 36 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 15 giờ 45 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 336−25=311 phút = 5 giờ 11 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 394 phút = 6 giờ 34 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 16 giờ 36 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 394−25=369 phút = 6 giờ 9 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 402 phút = 6 giờ 42 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 18 giờ 05 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 402−25=377 phút = 6 giờ 17 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 145 phút = 2 giờ 25 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 12 giờ 28 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 145−25=120 phút = 2 giờ 0 phút.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đổi thời lượng: 374 phút = 6 giờ 14 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Bước 2: Cộng vào thời điểm bắt đầu, kết thúc lúc 13 giờ 49 phút. Các số đo chỉ được tính trực tiếp khi đã cùng đơn vị. Ta ghi rõ phép đổi, thực hiện phép tính, sau đó đổi kết quả về đơn vị mà đề yêu cầu và kiểm tra tính hợp lí của số đo.

Đáp số: Thời gian làm việc thực tế = 374−25=349 phút = 5 giờ 49 phút.

Tổng kết bài học

Ghi nhớ và tự kiểm tra

Trọng tâm của bài là nhận ra cấu trúc ẩn trong dạng Các phép tính với số đo thời gian.
Không làm theo phép tính máy móc; cần giải thích vì sao chọn cách làm.
Mọi đáp số phải được kiểm tra lại với toàn bộ dữ kiện của đề.

Câu hỏi tự kiểm tra

Em có tách được từng điều kiện và xác định thứ tự xử lí không?
Em có trình bày đủ các kết quả trung gian không?
Em có kiểm tra lại đáp số bằng điều kiện ban đầu hoặc một cách khác không?