Bài 68 Số thập phân Nâng cao CLC

Bài toán thực tế về số thập phân

Chuyên đề nâng cao bài toán thực tế về số thập phân với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.

Học xong bài này

Mục tiêu bài học

Nhận biết và xử lí các biến đổi nâng cao của dạng Bài toán thực tế về số thập phân.
Biết phân tích dữ kiện ẩn, lựa chọn phương pháp ngắn gọn và kiểm tra kết quả.
Trình bày lời giải đầy đủ từng bước theo ngôn ngữ Toán tiểu học, không dùng kiến thức thuần THCS.

Ghi nhớ kiến thức nền

Kiến thức cần nhớ

Phạm vi: Bài học chỉ tập trung vào câu hỏi nâng cao, dữ kiện ẩn, bài toán ngược và bài toán có nhiều điều kiện. Các thao tác cơ bản được coi là kiến thức nền.

Khi cộng trừ số thập phân, đặt thẳng cột dấu phẩy.
Có thể thêm chữ số 0 ở tận cùng phần thập phân mà không đổi giá trị.
Khi đổi đơn vị hoặc nhân chia với 10, 100, 1000, cần xác định đúng hướng dịch dấu phẩy.
Trọng tâm là nhận đúng dữ kiện đặc trưng của dạng “Bài toán thực tế về số thập phân” và chọn phép tính phù hợp.
Nên trình bày theo thứ tự: tóm tắt, lập luận, phép tính, kết luận.

Quan sát cách làm

Ví dụ minh họa

Phương pháp chung

Đọc kĩ đề, gạch dưới dữ kiện và xác định chính xác yêu cầu cuối cùng.
Ta xác định giá trị từng hàng của số thập phân và đổi các đại lượng về cùng đơn vị nếu cần. Khi đặt tính phải viết các dấu phẩy thẳng cột.
Trình bày từng kết quả trung gian, giải thích ý nghĩa của phép tính và kiểm tra lại kết luận.

Ví dụ 1: Một mặt hàng giá 51,3 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 42 sản phẩm và trả 3 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định giá trị từng hàng của số thập phân và đổi các đại lượng về cùng đơn vị nếu cần. Khi đặt tính phải viết các dấu phẩy thẳng cột.

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 51,3×42=2154,6 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 3 000−2154,6=845,4 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Vì sao làm như vậy: Việc đưa về cùng đơn vị và thẳng hàng giúp các chữ số cùng giá trị hàng được tính với nhau.

Bước 2: Mức giảm 5% là 2154,6×5:100=107,73 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Vì sao làm như vậy: Ta thực hiện phép tính theo thứ tự hợp lí, giữ đủ chữ số cần thiết và đặt dấu phẩy đúng vị trí trong kết quả.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả phải phù hợp với độ lớn của các số ban đầu và đơn vị của bài toán.

Kết luận: Tiền trả lại mới là 953,13 nghìn đồng, tăng 107,73 nghìn đồng.

Kiểm tra: Ước lượng kết quả bằng số tự nhiên gần nhất và thực hiện phép tính ngược khi có thể.

Ví dụ 2: Một mặt hàng giá 30,7 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 17 sản phẩm và trả 1 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 30,7×17=521,9 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 1 000−521,9=478,1 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Vì sao làm như vậy: Việc đưa về cùng đơn vị và thẳng hàng giúp các chữ số cùng giá trị hàng được tính với nhau.

Bước 2: Mức giảm 5% là 521,9×5:100=26,095 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Vì sao làm như vậy: Ta thực hiện phép tính theo thứ tự hợp lí, giữ đủ chữ số cần thiết và đặt dấu phẩy đúng vị trí trong kết quả.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả phải phù hợp với độ lớn của các số ban đầu và đơn vị của bài toán.

Kết luận: Tiền trả lại mới là 504,195 nghìn đồng, tăng 26,095 nghìn đồng.

Kiểm tra: Ước lượng kết quả bằng số tự nhiên gần nhất và thực hiện phép tính ngược khi có thể.

Ví dụ 3: Một mặt hàng giá 37,2 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 26 sản phẩm và trả 2 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 37,2×26=967,2 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 2 000−967,2=1032,8 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Vì sao làm như vậy: Việc đưa về cùng đơn vị và thẳng hàng giúp các chữ số cùng giá trị hàng được tính với nhau.

Bước 2: Mức giảm 5% là 967,2×5:100=48,36 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Vì sao làm như vậy: Ta thực hiện phép tính theo thứ tự hợp lí, giữ đủ chữ số cần thiết và đặt dấu phẩy đúng vị trí trong kết quả.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả phải phù hợp với độ lớn của các số ban đầu và đơn vị của bài toán.

Kết luận: Tiền trả lại mới là 1081,16 nghìn đồng, tăng 48,36 nghìn đồng.

Kiểm tra: Ước lượng kết quả bằng số tự nhiên gần nhất và thực hiện phép tính ngược khi có thể.

Làm theo kiến thức vừa học

Bài tập áp dụng

Gồm 5 bài tập nâng cao. Em hãy tự trình bày bài giải đầy đủ vào vở trước khi mở lời giải.

Bài 1: Một mặt hàng giá 57,3 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 31 sản phẩm và trả 2 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 2: Một mặt hàng giá 54,6 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 22 sản phẩm và trả 4 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 3: Một mặt hàng giá 84,4 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 13 sản phẩm và trả 2 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 4: Một mặt hàng giá 78,8 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 28 sản phẩm và trả 5 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 5: Một mặt hàng giá 45,2 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 20 sản phẩm và trả 3 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Xem lời giải

Lời giải:

Trước hết, trước hết ta đổi về cùng đơn vị và xác định vị trí dấu phẩy; sau đó thực hiện phép tính như với số tự nhiên rồi đặt lại dấu phẩy đúng hàng.

Tiền hàng trước giảm giá: 57,3×31=1776,3 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 2 000−1776,3=223,7 nghìn đồng.

Các chữ số cùng hàng phải được đặt thẳng cột để tránh cộng, trừ nhầm phần nguyên với phần thập phân.

Mức giảm 5% là 1776,3×5:100=88,815 nghìn đồng.

Kết quả được đọc kèm đơn vị và được so sánh với dữ kiện ban đầu để kiểm tra tính hợp lí.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Tiền trả lại mới là 312,515 nghìn đồng, tăng 88,815 nghìn đồng.

Lời giải:

Tiền hàng trước giảm giá: 54,6×22=1201,2 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 4 000−1201,2=2798,8 nghìn đồng.

Các chữ số cùng hàng phải được đặt thẳng cột để tránh cộng, trừ nhầm phần nguyên với phần thập phân.

Mức giảm 5% là 1201,2×5:100=60,06 nghìn đồng.

Kết quả được đọc kèm đơn vị và được so sánh với dữ kiện ban đầu để kiểm tra tính hợp lí.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Tiền trả lại mới là 2858,86 nghìn đồng, tăng 60,06 nghìn đồng.

Lời giải:

Tiền hàng trước giảm giá: 84,4×13=1097,2 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 2 000−1097,2=902,8 nghìn đồng.

Các chữ số cùng hàng phải được đặt thẳng cột để tránh cộng, trừ nhầm phần nguyên với phần thập phân.

Mức giảm 5% là 1097,2×5:100=54,86 nghìn đồng.

Kết quả được đọc kèm đơn vị và được so sánh với dữ kiện ban đầu để kiểm tra tính hợp lí.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Tiền trả lại mới là 957,66 nghìn đồng, tăng 54,86 nghìn đồng.

Lời giải:

Tiền hàng trước giảm giá: 78,8×28=2206,4 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 5 000−2206,4=2793,6 nghìn đồng.

Các chữ số cùng hàng phải được đặt thẳng cột để tránh cộng, trừ nhầm phần nguyên với phần thập phân.

Mức giảm 5% là 2206,4×5:100=110,32 nghìn đồng.

Kết quả được đọc kèm đơn vị và được so sánh với dữ kiện ban đầu để kiểm tra tính hợp lí.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Tiền trả lại mới là 2903,92 nghìn đồng, tăng 110,32 nghìn đồng.

Lời giải:

Tiền hàng trước giảm giá: 45,2×20=904 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 3 000−904=2 096 nghìn đồng.

Các chữ số cùng hàng phải được đặt thẳng cột để tránh cộng, trừ nhầm phần nguyên với phần thập phân.

Mức giảm 5% là 904×5:100=45,2 nghìn đồng.

Kết quả được đọc kèm đơn vị và được so sánh với dữ kiện ban đầu để kiểm tra tính hợp lí.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Tiền trả lại mới là 2141,2 nghìn đồng, tăng 45,2 nghìn đồng.

Tự kiểm tra mức độ thành thạo

Bài tập tự luyện

Em hãy tự làm trước. Các bài tập đều ở mức nâng cao hoặc nâng cao CLC.

Bài 1: Một mặt hàng giá 48,1 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 44 sản phẩm và trả 3 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 2: Một mặt hàng giá 60,9 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 16 sản phẩm và trả 5 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 3: Một mặt hàng giá 16,4 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 37 sản phẩm và trả 5 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 4: Một mặt hàng giá 29,8 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 15 sản phẩm và trả 1 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 5: Một mặt hàng giá 68,1 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 36 sản phẩm và trả 5 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 6: Một mặt hàng giá 55 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 30 sản phẩm và trả 3 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 7: Một mặt hàng giá 83,5 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 17 sản phẩm và trả 2 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 8: Một mặt hàng giá 38,8 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 14 sản phẩm và trả 2 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 9: Một mặt hàng giá 21,7 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 43 sản phẩm và trả 2 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 10: Một mặt hàng giá 39,8 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 16 sản phẩm và trả 3 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 11: Một mặt hàng giá 48,5 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 33 sản phẩm và trả 3 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Bài 12: Một mặt hàng giá 23,4 nghìn đồng mỗi sản phẩm. Mua 16 sản phẩm và trả 3 000 nghìn đồng. Hỏi phải trả lại bao nhiêu tiền? Nếu giảm giá 5% trên tổng tiền hàng thì số tiền trả lại thay đổi bao nhiêu?

Xem lời giải bài tập tự luyện

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 48,1×44=2116,4 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 3 000−2116,4=883,6 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 2116,4×5:100=105,82 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 989,42 nghìn đồng, tăng 105,82 nghìn đồng.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 60,9×16=974,4 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 5 000−974,4=4025,6 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 974,4×5:100=48,72 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 4074,32 nghìn đồng, tăng 48,72 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 16,4×37=606,8 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 5 000−606,8=4393,2 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 606,8×5:100=30,34 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 4423,54 nghìn đồng, tăng 30,34 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 29,8×15=447 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 1 000−447=553 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 447×5:100=22,35 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 575,35 nghìn đồng, tăng 22,35 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 68,1×36=2451,6 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 5 000−2451,6=2548,4 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 2451,6×5:100=122,58 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 2670,98 nghìn đồng, tăng 122,58 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 55×30=1 650 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 3 000−1 650=1 350 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 1 650×5:100=82,5 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 1432,5 nghìn đồng, tăng 82,5 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 83,5×17=1419,5 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 2 000−1419,5=580,5 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 1419,5×5:100=70,975 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 651,475 nghìn đồng, tăng 70,975 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 38,8×14=543,2 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 2 000−543,2=1456,8 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 543,2×5:100=27,16 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 1483,96 nghìn đồng, tăng 27,16 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 21,7×43=933,1 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 2 000−933,1=1066,9 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 933,1×5:100=46,655 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 1113,555 nghìn đồng, tăng 46,655 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 39,8×16=636,8 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 3 000−636,8=2363,2 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 636,8×5:100=31,84 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 2395,04 nghìn đồng, tăng 31,84 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 48,5×33=1600,5 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 3 000−1600,5=1399,5 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 1600,5×5:100=80,025 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 1479,525 nghìn đồng, tăng 80,025 nghìn đồng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tiền hàng trước giảm giá: 23,4×16=374,4 nghìn đồng; tiền trả lại ban đầu: 3 000−374,4=2625,6 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Bước 2: Mức giảm 5% là 374,4×5:100=18,72 nghìn đồng. Các phân số phải được đưa về cùng đơn vị phần trước khi cộng, trừ hoặc so sánh. Ta rút gọn, quy đồng hoặc chọn phân số trung gian phù hợp, sau đó rút gọn kết quả cuối cùng nếu có thể.

Đáp số: Tiền trả lại mới là 2644,32 nghìn đồng, tăng 18,72 nghìn đồng.

Tổng kết bài học

Ghi nhớ và tự kiểm tra

Trọng tâm của bài là nhận ra cấu trúc ẩn trong dạng Bài toán thực tế về số thập phân.
Không làm theo phép tính máy móc; cần giải thích vì sao chọn cách làm.
Mọi đáp số phải được kiểm tra lại với toàn bộ dữ kiện của đề.

Câu hỏi tự kiểm tra

Em có tách được từng điều kiện và xác định thứ tự xử lí không?
Em có trình bày đủ các kết quả trung gian không?
Em có kiểm tra lại đáp số bằng điều kiện ban đầu hoặc một cách khác không?