Mục tiêu bài học
- Vận dụng số thập phân vào tiền, độ dài, khối lượng, dung tích và quãng đường.
- Đổi đơn vị trước khi tính khi các dữ kiện chưa cùng đơn vị.
- Giải bài toán hai hoặc ba bước có số thập phân.
Kiến thức cần nhớ
- Đọc kĩ đơn vị của từng đại lượng trước khi chọn phép tính.
- Các đại lượng cộng trừ phải được đổi về cùng đơn vị.
- Sau mỗi bước nên kiểm tra kết quả có hợp lí với tình huống thực tế không.
Ví dụ minh họa
Phương pháp giải
- Tóm tắt dữ kiện và đơn vị.
- Đổi đơn vị nếu cần rồi xác định thứ tự các phép tính.
- Ghi đáp số kèm đơn vị.
Ví dụ 1: Có 18,75 kg gạo, bán 6,8 kg và 4,95 kg. Còn lại?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Mục tiêu là hiểu tình huống, không chỉ thực hiện phép tính.
Đã bán 11,75 kg; còn 7 kg.
Kết luận: 7 kg
Ví dụ 2: Dây 12,5 m cắt 5 đoạn bằng nhau. Mỗi đoạn?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Mục tiêu là hiểu tình huống, không chỉ thực hiện phép tính.
12,5 :5 = 2,5.
Kết luận: 2,5 m
Ví dụ 3: Xe đi 48,6 km rồi 52,75 km. Tổng?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Mục tiêu là hiểu tình huống, không chỉ thực hiện phép tính.
48,6 +52,75 = 101,35.
Kết luận: 101,35 km
Bài tập áp dụng
Bài 1: Thùng 25,4 lít, rót 8 chai mỗi chai 1,25 lít. Còn?
Bài 2: Vải 7,2 m, giá 95 000 đồng/m. Tính tiền.
Bài 3: Bình 2,35 lít, thêm 850 ml. Có tất cả?
Bài 4: Ba kiện 6,75 kg và một kiện 2,4 kg. Tổng?
Bài 5: Đường 15,8 km, đã đi 7,35 km và 3,2 km. Còn?
Xem lời giải
Bài 1: Đã rót 10 lít; còn 15,4.
Đáp số: 15,4 lít
Bài 2: 95 000 ×7,2 = 684 000.
Đáp số: 684 000 đồng
Bài 3: 850 ml=0,85 lít; tổng 3,2.
Đáp số: 3,2 lít
Bài 4: 20,25 +2,4 =22,65.
Đáp số: 22,65 kg
Bài 5: Đã đi 10,55; còn 5,25.
Đáp số: 5,25 km
Bài tập tự luyện
Bài 1: 12,6 lít chia 6 chai. Mỗi chai?
Bài 2: Mua 3,5 kg cam giá 42 000 đồng/kg. Hết?
Bài 3: Bể 40,5 lít dùng 12,75 lít. Còn?
Bài 4: Gỗ 5,6 m cắt 7 đoạn bằng nhau. Mỗi đoạn?
Bài 5: Hai bao 18,4 kg và 21,65 kg. Tổng?
Bài 6: Xe tiêu thụ 6,8 lít/100 km. Đi 250 km cần?
Bài 7: Sách dày 1,8 cm, xếp 15 quyển. Cao?
Bài 8: Hai bưu kiện 3,25 kg và 2 750 g. Tổng theo kg?
Bài 9: Vòi chảy 1,25 lít/phút trong 18 phút.
Bài 10: Hình chữ nhật dài 12,5 m rộng 8 m. Diện tích?
Bài 11: Mua 2,4 kg táo 55 000 đồng/kg và 1,5 kg lê 68 000 đồng/kg. Tổng tiền?
Bài 12: Bình 4,2 lít, rót 750 ml rồi thêm 1,35 lít. Cuối cùng?
Bài 13: Cuộn dây 30 m, cắt 4 đoạn 3,75 m và 5 đoạn 1,8 m. Còn?
Bài 14: Sáng đi 72,5 km, chiều bằng 0,8 lần sáng. Tổng?
Bài 15: Bể 25,75 lít, thêm 3 lần mỗi lần 2,5 lít rồi lấy 6,8 lít. Còn?
Xem lời giải
Bài 1: 12,6 :6.
Đáp số: 2,1 lít
Bài 2: 42 000 ×3,5.
Đáp số: 147 000 đồng
Bài 3: 40,5 −12,75.
Đáp số: 27,75 lít
Bài 4: 5,6 :7.
Đáp số: 0,8 m
Bài 5: Cộng được 40,05.
Đáp số: 40,05 kg
Bài 6: 250 km gấp 2,5 lần; 6,8 ×2,5.
Đáp số: 17 lít
Bài 7: 1,8 ×15.
Đáp số: 27 cm
Bài 8: 2 750 g=2,75 kg; tổng 6.
Đáp số: 6 kg
Bài 9: 1,25 ×18.
Đáp số: 22,5 lít
Bài 10: 12,5 ×8.
Đáp số: 100 m²
Bài 11: 132 000 +102 000.
Đáp số: 234 000 đồng
Bài 12: 750 ml=0,75 lít; 4,2−0,75+1,35.
Đáp số: 4,8 lít
Bài 13: Đã cắt 15 +9 =24 m.
Đáp số: 6 m
Bài 14: Chiều 58 km; tổng 130,5.
Đáp số: 130,5 km
Bài 15: 25,75+7,5−6,8.
Đáp số: 26,45 lít
Ghi nhớ và tự kiểm tra
- Không cộng trực tiếp các số mang đơn vị khác nhau.
- Đáp số phải có đơn vị phù hợp với câu hỏi.
Câu hỏi tự kiểm tra
- Em có đổi ml sang lít hoặc g sang kg đúng không?
- Em có biết phép tính nào phải thực hiện trước không?