Mục tiêu bài học
- Giải bài chuyển động có thời gian nghỉ bằng cách tách thời gian chạy và thời gian nghỉ.
- Tính đúng thời gian toàn hành trình và vận tốc khi đang chuyển động.
Kiến thức cần nhớ
- Thời gian toàn hành trình = thời gian chạy + thời gian nghỉ.
- Quãng đường chỉ được tạo ra trong thời gian vật thực sự chuyển động.
- Nếu đề hỏi vận tốc khi chạy, không chia quãng đường cho cả thời gian nghỉ.
- Nếu hỏi thời điểm đến, phải cộng cả thời gian nghỉ.
Ví dụ minh họa
Phương pháp chung
- Tính thời gian chạy từ quãng đường và vận tốc hoặc ngược lại.
- Cộng riêng thời gian nghỉ để được thời gian hành trình.
- Phân biệt rõ “vận tốc khi chạy” và “tốc độ trung bình tính cả thời gian nghỉ” nếu đề có hỏi.
Ví dụ 1: Một xe đi 180 km với vận tốc 60 km/giờ và nghỉ 30 phút giữa đường. Tính thời gian từ lúc đi tới lúc đến.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Thời gian chạy 3 giờ; cộng 30 phút nghỉ.
Bước 1: Thời gian chạy: 180:60=3 giờ.
Bước 2: Thời gian toàn hành trình: 3 giờ + 30 phút = 3 giờ 30 phút.
Ví dụ 2: Một người đi 120 km trong 2 giờ chạy và nghỉ 20 phút. Tính vận tốc khi đang chạy.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Không tính 20 phút nghỉ vào thời gian chạy.
Bước 1: Vận tốc khi chạy: 120:2=60 km/giờ.
Ví dụ 3: Xe xuất phát 7 giờ, chạy 4 giờ và nghỉ 45 phút. Hỏi đến lúc mấy giờ?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Cộng thời gian chạy và nghỉ.
Bước 1: Tổng thời gian 4 giờ 45 phút.
Bước 2: 7 giờ + 4 giờ 45 phút = 11 giờ 45 phút.
Bài tập áp dụng
Hãy tự làm trước, sau đó đối chiếu lời giải để kiểm tra cách lập luận.
Bài 1: Đi 240 km với 60 km/giờ, nghỉ 30 phút. Tổng thời gian?
Bài 2: Đi 150 km trong 3 giờ chạy, nghỉ 20 phút. Vận tốc khi chạy?
Bài 3: Xuất phát 6 giờ 30, chạy 5 giờ, nghỉ 30 phút. Đến lúc?
Bài 4: Đi 210 km với 70 km/giờ, nghỉ 45 phút. Tổng thời gian?
Bài 5: Đi 180 km trong 3 giờ chạy và nghỉ 1 giờ. Vận tốc khi chạy?
Lời giải
Bài 1: 4 giờ chạy + 30 phút = 4 giờ 30 phút.
Bài 2: 150:3=50 km/giờ.
Bài 3: 12 giờ.
Bài 4: 3 giờ 45 phút.
Bài 5: 60 km/giờ.
Bài tập tự luyện
Bài 1: Đi 300 km với vận tốc 60 km/giờ, nghỉ 30 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 2: Đi 360 km với vận tốc 72 km/giờ, nghỉ 45 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 3: Đi 280 km với vận tốc 56 km/giờ, nghỉ 20 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 4: Đi 420 km với vận tốc 70 km/giờ, nghỉ 60 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 5: Đi 225 km với vận tốc 45 km/giờ, nghỉ 30 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 6: Đi 480 km với vận tốc 80 km/giờ, nghỉ 15 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 7: Đi 350 km với vận tốc 70 km/giờ, nghỉ 40 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 8: Đi 540 km với vận tốc 90 km/giờ, nghỉ 30 phút. Tính thời gian toàn hành trình.
Bài 9: Một xe đi 240 km trong 4 giờ chạy và nghỉ 30 phút. Tính vận tốc khi xe chạy.
Bài 10: Một xe đi 300 km trong 5 giờ chạy và nghỉ 20 phút. Tính vận tốc khi xe chạy.
Bài 11: Một xe đi 360 km trong 6 giờ chạy và nghỉ 45 phút. Tính vận tốc khi xe chạy.
Bài 12: Một xe đi 180 km trong 3 giờ chạy và nghỉ 60 phút. Tính vận tốc khi xe chạy.
Bài 13: Một xe đi 420 km trong 7 giờ chạy và nghỉ 30 phút. Tính vận tốc khi xe chạy.
Bài 14: Một xe đi 270 km trong 5 giờ chạy và nghỉ 15 phút. Tính vận tốc khi xe chạy.
Bài 15: Một xe đi 330 km trong 6 giờ chạy và nghỉ 40 phút. Tính vận tốc khi xe chạy.
Lời giải
Bài 1: Thời gian chạy 5 giờ; cộng 30 phút, tổng 5,5 giờ.
Bài 2: Thời gian chạy 5 giờ; cộng 45 phút, tổng 5,75 giờ.
Bài 3: Thời gian chạy 5 giờ; cộng 20 phút, tổng 5,33 giờ.
Bài 4: Thời gian chạy 6 giờ; cộng 60 phút, tổng 7 giờ.
Bài 5: Thời gian chạy 5 giờ; cộng 30 phút, tổng 5,5 giờ.
Bài 6: Thời gian chạy 6 giờ; cộng 15 phút, tổng 6,25 giờ.
Bài 7: Thời gian chạy 5 giờ; cộng 40 phút, tổng 5,67 giờ.
Bài 8: Thời gian chạy 6 giờ; cộng 30 phút, tổng 6,5 giờ.
Bài 9: Chỉ dùng thời gian chạy: 240:4=60 km/giờ.
Bài 10: Chỉ dùng thời gian chạy: 300:5=60 km/giờ.
Bài 11: Chỉ dùng thời gian chạy: 360:6=60 km/giờ.
Bài 12: Chỉ dùng thời gian chạy: 180:3=60 km/giờ.
Bài 13: Chỉ dùng thời gian chạy: 420:7=60 km/giờ.
Bài 14: Chỉ dùng thời gian chạy: 270:5=54 km/giờ.
Bài 15: Chỉ dùng thời gian chạy: 330:6=55 km/giờ.
Ghi nhớ
- Thời gian nghỉ không tạo ra quãng đường.
- Hỏi vận tốc khi chạy thì chỉ dùng thời gian chạy.
- Hỏi thời điểm đến hoặc thời gian hành trình thì phải cộng thời gian nghỉ.