Mục tiêu bài học
- Giải các bài chuyển động của kim đồng hồ bằng số phút và các vạch trên mặt đồng hồ.
- Xác định vị trí kim phút, kim giờ ở các thời điểm quen thuộc mà không cần dùng kiến thức lượng giác.
Kiến thức cần nhớ
- Mặt đồng hồ có 12 số và 60 vạch phút; từ một số đến số kế tiếp là 5 phút.
- Kim phút đi trọn một vòng trong 60 phút.
- Kim giờ đi từ một số đến số kế tiếp trong 60 phút.
- Ở đúng giờ, kim phút chỉ số 12; sau 30 phút kim giờ nằm giữa hai số liên tiếp.
Ví dụ minh họa
Phương pháp chung
- Đổi khoảng thời gian về phút.
- Tính số vạch phút kim phút đi qua; với kim giờ, xác định phần của khoảng giữa hai số mà nó đã đi.
- Vẽ hoặc hình dung mặt đồng hồ để kiểm tra vị trí.
Ví dụ 1: Từ 3 giờ đến 3 giờ 20 phút, kim phút đi qua bao nhiêu vạch phút?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Mỗi phút kim phút đi 1 vạch.
Bước 1: 20 phút tương ứng 20 vạch phút.
Ví dụ 2: Lúc 6 giờ 30 phút, kim phút chỉ số nào và kim giờ ở đâu?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: 30 phút ứng với số 6; kim giờ đã đi nửa quãng từ 6 đến 7.
Bước 1: Kim phút chỉ số 6.
Bước 2: Kim giờ nằm giữa số 6 và số 7.
Ví dụ 3: Từ 8 giờ 15 đến 8 giờ 45, kim phút đi thêm bao nhiêu vạch và bao nhiêu nửa vòng?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Phân tích đề: Khoảng thời gian 30 phút.
Bước 1: Kim phút đi 45−15=30 vạch.
Bước 2: 30 phút bằng nửa vòng mặt đồng hồ.
Bài tập áp dụng
Hãy tự làm trước, sau đó đối chiếu lời giải để kiểm tra cách lập luận.
Bài 1: Từ 2 giờ đến 2 giờ 25, kim phút đi bao nhiêu vạch?
Bài 2: Lúc 4 giờ 30, kim phút chỉ số nào?
Bài 3: Từ 7 giờ 10 đến 7 giờ 40, kim phút đi bao nhiêu vạch?
Bài 4: Lúc 9 giờ 15, kim phút chỉ số nào?
Bài 5: Từ 1 giờ 45 đến 2 giờ, kim phút đi bao nhiêu vạch?
Lời giải
Bài 1: 25 vạch.
Bài 2: Số 6.
Bài 3: 30 vạch.
Bài 4: Số 3.
Bài 5: 15 vạch.
Bài tập tự luyện
Bài 1: Lúc 5 giờ 20, kim phút chỉ số nào?
Bài 2: Lúc 10 giờ 40, kim phút chỉ số nào?
Bài 3: Từ 6 giờ 05 đến 6 giờ 35, kim phút đi bao nhiêu vạch?
Bài 4: Từ 11 giờ 50 đến 12 giờ 10, kim phút đi bao nhiêu vạch?
Bài 5: Lúc 3 giờ 30, kim giờ ở vị trí nào?
Bài 6: Lúc 8 giờ 45, kim giờ đã đi bao nhiêu phần quãng từ 8 đến 9?
Bài 7: Từ 2 giờ 15 đến 3 giờ, kim phút đi bao nhiêu vạch?
Bài 8: Kim phút đi từ số 12 đến số 7 theo chiều kim đồng hồ mất bao nhiêu phút?
Bài 9: Kim phút đi từ số 3 đến số 9 mất bao nhiêu phút?
Bài 10: Từ 4 giờ 25 đến 5 giờ 05 là bao nhiêu phút?
Bài 11: Lúc 12 giờ 30, kim giờ ở đâu?
Bài 12: Lúc 1 giờ 10, kim phút chỉ số nào?
Bài 13: Từ 9 giờ 35 đến 10 giờ là bao nhiêu phút?
Bài 14: Kim phút quay một vòng rưỡi mất bao nhiêu phút?
Bài 15: Trong 2 giờ, kim phút quay bao nhiêu vòng?
Lời giải
Bài 1: 20 phút tương ứng số 4.
Bài 2: 40 phút tương ứng số 8.
Bài 3: 30 vạch.
Bài 4: 20 vạch.
Bài 5: Nằm giữa số 3 và số 4.
Bài 6: 4560 = 34 quãng.
Bài 7: 45 vạch.
Bài 8: 7 khoảng ×5 =35 phút.
Bài 9: 6 khoảng ×5=30 phút.
Bài 10: 40 phút.
Bài 11: Giữa 12 và 1.
Bài 12: Số 2.
Bài 13: 25 phút.
Bài 14: 60+30=90 phút.
Bài 15: 2 vòng.
Ghi nhớ
- Dùng vạch phút và khoảng 5 phút giữa hai số để suy luận.
- Kim phút đi 1 vòng trong 60 phút; kim giờ đi 1 khoảng giữa hai số trong 60 phút.
- Không cần dùng ký hiệu hoặc công thức góc nâng cao để giải các bài cơ bản này.