Bài 81 Tỉ số, tỉ lệ và phần trăm Nâng cao

Giá vốn, giá bán, lãi và lỗ

Chuyên đề nâng cao giá vốn, giá bán, lãi và lỗ với phương pháp chọn lọc, 20 bài toán phân loại và lời giải đầy đủ từng bước dành cho học sinh ôn thi vào lớp 6 CLC.

Học xong bài này

Mục tiêu bài học

Nhận biết và xử lí các biến đổi nâng cao của dạng Giá vốn, giá bán, lãi và lỗ.
Biết phân tích dữ kiện ẩn, lựa chọn phương pháp ngắn gọn và kiểm tra kết quả.
Trình bày lời giải đầy đủ từng bước theo ngôn ngữ Toán tiểu học, không dùng kiến thức thuần THCS.

Ghi nhớ kiến thức nền

Kiến thức cần nhớ

Phạm vi: Bài học chỉ tập trung vào câu hỏi nâng cao, dữ kiện ẩn, bài toán ngược và bài toán có nhiều điều kiện. Các thao tác cơ bản được coi là kiến thức nền.

Tỉ số phải so sánh hai đại lượng cùng loại và cùng đơn vị.
Bài tổng–tỉ và hiệu–tỉ nên biểu diễn bằng số phần bằng nhau.
Phần trăm luôn gắn với một đại lượng làm gốc; khi gốc thay đổi phải tính lại.
Tiền lãi=giá bán−giá vốn; tỉ lệ lãi thường tính theo giá vốn.

Quan sát cách làm

Ví dụ minh họa

Phương pháp chung

Đọc kĩ đề, gạch dưới dữ kiện và xác định chính xác yêu cầu cuối cùng.
Ta xác định đại lượng được coi là toàn bộ, đại lượng đem so sánh và mối quan hệ tỉ lệ giữa chúng. Đây là bước quyết định chọn đúng phép tính.
Trình bày từng kết quả trung gian, giải thích ý nghĩa của phép tính và kiểm tra lại kết luận.

Ví dụ 1: Một món hàng có giá vốn 208 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 30% rồi giảm 12% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Phân tích đề: Ta xác định đại lượng được coi là toàn bộ, đại lượng đem so sánh và mối quan hệ tỉ lệ giữa chúng. Đây là bước quyết định chọn đúng phép tính.

Bước 1: Giá niêm yết là 208×130:100=(dfrac{1352}{5}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng “toàn bộ” giúp tránh nhầm giữa tìm một số phần trăm của một số và tìm số ban đầu.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{1352}{5})×88:100=(dfrac{29744}{125}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Vì sao làm như vậy: Ta dùng tỉ số hoặc sơ đồ phần bằng nhau để tìm đại lượng chưa biết, rồi mới chuyển sang phần trăm nếu đề yêu cầu.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả phần trăm phải gắn với đại lượng gốc và được diễn giải bằng câu trả lời cụ thể.

Kết luận: Lãi thực tế là (dfrac{3744}{125}) nghìn đồng, bằng 14,4% giá vốn.

Kiểm tra: Kiểm tra xem phần trăm tăng, giảm có làm kết quả lớn hơn hay nhỏ hơn đại lượng ban đầu như đề mô tả.

Ví dụ 2: Một món hàng có giá vốn 810 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 30% rồi giảm 5% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 810×130:100=1 053 nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng “toàn bộ” giúp tránh nhầm giữa tìm một số phần trăm của một số và tìm số ban đầu.

Bước 2: Giá bán thực tế là 1 053×95:100=(dfrac{20007}{20}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Vì sao làm như vậy: Ta dùng tỉ số hoặc sơ đồ phần bằng nhau để tìm đại lượng chưa biết, rồi mới chuyển sang phần trăm nếu đề yêu cầu.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả phần trăm phải gắn với đại lượng gốc và được diễn giải bằng câu trả lời cụ thể.

Kết luận: Lãi thực tế là (dfrac{3807}{20}) nghìn đồng, bằng 23,5% giá vốn.

Kiểm tra: Kiểm tra xem phần trăm tăng, giảm có làm kết quả lớn hơn hay nhỏ hơn đại lượng ban đầu như đề mô tả.

Ví dụ 3: Một món hàng có giá vốn 323 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 25% rồi giảm 5% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 323×125:100=(dfrac{1615}{4}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Vì sao làm như vậy: Việc xác định đúng “toàn bộ” giúp tránh nhầm giữa tìm một số phần trăm của một số và tìm số ban đầu.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{1615}{4})×95:100=(dfrac{6137}{16}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Vì sao làm như vậy: Ta dùng tỉ số hoặc sơ đồ phần bằng nhau để tìm đại lượng chưa biết, rồi mới chuyển sang phần trăm nếu đề yêu cầu.

Ý nghĩa của kết quả: Kết quả phần trăm phải gắn với đại lượng gốc và được diễn giải bằng câu trả lời cụ thể.

Kết luận: Lãi thực tế là (dfrac{969}{16}) nghìn đồng, bằng 18,75% giá vốn.

Kiểm tra: Kiểm tra xem phần trăm tăng, giảm có làm kết quả lớn hơn hay nhỏ hơn đại lượng ban đầu như đề mô tả.

Làm theo kiến thức vừa học

Bài tập áp dụng

Gồm 5 bài tập nâng cao. Em hãy tự trình bày bài giải đầy đủ vào vở trước khi mở lời giải.

Bài 1: Một món hàng có giá vốn 727 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 25% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 2: Một món hàng có giá vốn 680 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 30% rồi giảm 12% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 3: Một món hàng có giá vốn 419 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 15% rồi giảm 12% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 4: Một món hàng có giá vốn 404 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 25% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 5: Một món hàng có giá vốn 507 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 15% rồi giảm 12% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Xem lời giải

Lời giải:

Trước hết, ta chỉ rõ đại lượng gốc là 100%, xác định phần đã biết và dùng quan hệ tỉ lệ để tìm phần còn lại.

Giá niêm yết là 727×125:100=(dfrac{3635}{4}) nghìn đồng.

Từ tỉ số giữa các đại lượng, ta tìm được giá trị của một phần hoặc giá trị tương ứng với 1%.

Giá bán thực tế là (dfrac{3635}{4})×90:100=(dfrac{6543}{8}) nghìn đồng.

Dùng giá trị một phần để tính đại lượng cần tìm, sau đó kiểm tra chiều tăng hoặc giảm.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{727}{8}) nghìn đồng, bằng 12,5% giá vốn.

Lời giải:

Trước hết, ta chỉ rõ đại lượng gốc là 100%, xác định phần đã biết và dùng quan hệ tỉ lệ để tìm phần còn lại.

Giá niêm yết là 680×130:100=884 nghìn đồng.

Từ tỉ số giữa các đại lượng, ta tìm được giá trị của một phần hoặc giá trị tương ứng với 1%.

Giá bán thực tế là 884×88:100=(dfrac{19448}{25}) nghìn đồng.

Dùng giá trị một phần để tính đại lượng cần tìm, sau đó kiểm tra chiều tăng hoặc giảm.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{2448}{25}) nghìn đồng, bằng 14,4% giá vốn.

Lời giải:

Trước hết, ta chỉ rõ đại lượng gốc là 100%, xác định phần đã biết và dùng quan hệ tỉ lệ để tìm phần còn lại.

Giá niêm yết là 419×115:100=(dfrac{9637}{20}) nghìn đồng.

Từ tỉ số giữa các đại lượng, ta tìm được giá trị của một phần hoặc giá trị tương ứng với 1%.

Giá bán thực tế là (dfrac{9637}{20})×88:100=(dfrac{106007}{250}) nghìn đồng.

Dùng giá trị một phần để tính đại lượng cần tìm, sau đó kiểm tra chiều tăng hoặc giảm.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{1257}{250}) nghìn đồng, bằng 1,2% giá vốn.

Lời giải:

Trước hết, ta chỉ rõ đại lượng gốc là 100%, xác định phần đã biết và dùng quan hệ tỉ lệ để tìm phần còn lại.

Giá niêm yết là 404×125:100=505 nghìn đồng.

Từ tỉ số giữa các đại lượng, ta tìm được giá trị của một phần hoặc giá trị tương ứng với 1%.

Giá bán thực tế là 505×90:100=(dfrac{909}{2}) nghìn đồng.

Dùng giá trị một phần để tính đại lượng cần tìm, sau đó kiểm tra chiều tăng hoặc giảm.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{101}{2}) nghìn đồng, bằng 12,5% giá vốn.

Lời giải:

Trước hết, ta chỉ rõ đại lượng gốc là 100%, xác định phần đã biết và dùng quan hệ tỉ lệ để tìm phần còn lại.

Giá niêm yết là 507×115:100=(dfrac{11661}{20}) nghìn đồng.

Từ tỉ số giữa các đại lượng, ta tìm được giá trị của một phần hoặc giá trị tương ứng với 1%.

Giá bán thực tế là (dfrac{11661}{20})×88:100=(dfrac{128271}{250}) nghìn đồng.

Dùng giá trị một phần để tính đại lượng cần tìm, sau đó kiểm tra chiều tăng hoặc giảm.

Từ các kết quả trên, ta trả lời đầy đủ yêu cầu của bài toán và ghi đáp số kèm đơn vị (nếu có).

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{1521}{250}) nghìn đồng, bằng 1,2% giá vốn.

Tự kiểm tra mức độ thành thạo

Bài tập tự luyện

Em hãy tự làm trước. Các bài tập đều ở mức nâng cao hoặc nâng cao CLC.

Bài 1: Một món hàng có giá vốn 354 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 15% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 2: Một món hàng có giá vốn 702 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 20% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 3: Một món hàng có giá vốn 240 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 25% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 4: Một món hàng có giá vốn 694 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 20% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 5: Một món hàng có giá vốn 335 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 15% rồi giảm 12% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 6: Một món hàng có giá vốn 777 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 15% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 7: Một món hàng có giá vốn 474 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 30% rồi giảm 5% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 8: Một món hàng có giá vốn 565 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 25% rồi giảm 5% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 9: Một món hàng có giá vốn 509 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 20% rồi giảm 12% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 10: Một món hàng có giá vốn 602 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 20% rồi giảm 12% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 11: Một món hàng có giá vốn 288 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 30% rồi giảm 5% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Bài 12: Một món hàng có giá vốn 734 nghìn đồng. Cửa hàng niêm yết để lãi 25% rồi giảm 10% trên giá niêm yết. Hỏi giá bán thực tế và cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

Xem lời giải bài tập tự luyện

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 354×115:100=(dfrac{4071}{10}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{4071}{10})×90:100=(dfrac{36639}{100}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{1239}{100}) nghìn đồng, bằng 3,5% giá vốn.

Kiểm tra: Cuối cùng, thay kết quả vào các điều kiện ban đầu hoặc thực hiện phép tính ngược. Nếu tất cả dữ kiện đều được thỏa mãn thì lời giải và đáp số là hợp lí.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 702×120:100=(dfrac{4212}{5}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{4212}{5})×90:100=(dfrac{18954}{25}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{1404}{25}) nghìn đồng, bằng 8% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 240×125:100=300 nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là 300×90:100=270 nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là 30 nghìn đồng, bằng 12,5% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 694×120:100=(dfrac{4164}{5}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{4164}{5})×90:100=(dfrac{18738}{25}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{1388}{25}) nghìn đồng, bằng 8% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 335×115:100=(dfrac{1541}{4}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{1541}{4})×88:100=(dfrac{16951}{50}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{201}{50}) nghìn đồng, bằng 1,2% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 777×115:100=(dfrac{17871}{20}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{17871}{20})×90:100=(dfrac{160839}{200}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{5439}{200}) nghìn đồng, bằng 3,5% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 474×130:100=(dfrac{3081}{5}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{3081}{5})×95:100=(dfrac{58539}{100}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{11139}{100}) nghìn đồng, bằng 23,5% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 565×125:100=(dfrac{2825}{4}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{2825}{4})×95:100=(dfrac{10735}{16}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{1695}{16}) nghìn đồng, bằng 18,75% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 509×120:100=(dfrac{3054}{5}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{3054}{5})×88:100=(dfrac{67188}{125}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{3563}{125}) nghìn đồng, bằng 5,6% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 602×120:100=(dfrac{3612}{5}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{3612}{5})×88:100=(dfrac{79464}{125}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{4214}{125}) nghìn đồng, bằng 5,6% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 288×130:100=(dfrac{1872}{5}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{1872}{5})×95:100=(dfrac{8892}{25}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{1692}{25}) nghìn đồng, bằng 23,5% giá vốn.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Giá niêm yết là 734×125:100=(dfrac{1835}{2}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Bước 2: Giá bán thực tế là (dfrac{1835}{2})×90:100=(dfrac{3303}{4}) nghìn đồng. Ta biểu diễn các đại lượng bằng những phần bằng nhau. Sau khi tìm tổng hoặc hiệu số phần, tính giá trị một phần rồi nhân với số phần của từng đại lượng; kết quả cần được kiểm tra lại bằng tổng hoặc hiệu đã cho.

Đáp số: Lãi thực tế là (dfrac{367}{4}) nghìn đồng, bằng 12,5% giá vốn.

Tổng kết bài học

Ghi nhớ và tự kiểm tra

Trọng tâm của bài là nhận ra cấu trúc ẩn trong dạng Giá vốn, giá bán, lãi và lỗ.
Không làm theo phép tính máy móc; cần giải thích vì sao chọn cách làm.
Mọi đáp số phải được kiểm tra lại với toàn bộ dữ kiện của đề.

Câu hỏi tự kiểm tra

Em có tách được từng điều kiện và xác định thứ tự xử lí không?
Em có trình bày đủ các kết quả trung gian không?
Em có kiểm tra lại đáp số bằng điều kiện ban đầu hoặc một cách khác không?