Tỉ số lớp 5: Cách viết, đọc và rút gọn

Tỉ số lớp 5: cách đọc viết, rút gọn, giữ đúng thứ tự hai đại lượng và đổi về cùng đơn vị trước khi lập tỉ số.

Tỉ số cho biết mối quan hệ giữa hai số hoặc hai đại lượng cùng loại. Có thể viết tỉ số của a và b dưới dạng a : b hoặc ab, với b khác 0.

Tỉ số phụ thuộc vào thứ tự hai đại lượng

Tỉ số của a và b là a : b hoặc ab, với b \ne 0.
Thứ tự hai đại lượng rất quan trọng: tỉ số của A và B khác tỉ số của B và A.
Nếu hai đại lượng có đơn vị khác nhau, cần đổi về cùng đơn vị trước khi lập tỉ số.

Tỉ số của 12 và 18 là 12 : 18 = 1218=23.

Nếu một đoạn dây dài 2 m và đoạn kia dài 50 cm, trước hết đổi 2 m = 200 cm; tỉ số là 200 : 50 = 4.

Rút gọn tỉ số giống rút gọn phân số: chia cả hai số cho cùng một ước chung lớn hơn 1.

Ví dụ 1: Viết tỉ số của 15 và 20 dưới dạng tối giản.
Cách làm: 15 : 20 = 34.

Ví dụ 2: Tỉ số của 3 kg và 750 g là bao nhiêu?
Cách làm: 3 kg = 3000 g; 3000 : 750 = 4.

Đảo thứ tự hai đại lượng.
Lập tỉ số khi chưa đổi về cùng đơn vị.
Nhầm tỉ số với tỉ số phần trăm; tỉ số chỉ trở thành phần trăm khi được biểu thị theo 100.

Rút gọn tỉ số 18 : 24.
Đáp số: 3 : 4.
Tỉ số của 25 và 5 là bao nhiêu?
Đáp số: 5.
Tỉ số của 1 m và 20 cm là bao nhiêu?
Đáp số: 5, vì 1 m = 100 cm và 100 : 20 = 5.

Muốn lập tỉ số của 2 m và 50 cm, phải đổi về cùng đơn vị: 2 m = 200 cm. Khi đó tỉ số của 2 m và 50 cm là 200 : 50 = 4 : 1, không phải 2 : 50.

Thứ tự cũng quan trọng. Tỉ số của a và b là a : b, còn tỉ số của b và a là b : a. Hai tỉ số này thường không bằng nhau.