Hỗn số gồm phần nguyên và phần phân số. Học sinh lớp 5 cần biết đọc, viết hỗn số, đổi hỗn số sang phân số và đổi phân số lớn hơn 1 sang hỗn số.

1. Cấu tạo của hỗn số

Minh họa hỗn số hai và ba phần tư bằng hai hình nguyên và ba phần tư hình thứ ba, đổi thành mười một phần tư
Hỗn số 2 3/4 gồm 2 đơn vị nguyên và 3/4 đơn vị; đổi sang phân số được 11/4.

Trong 314, số 3 là phần nguyên và 14 là phần phân số. Phần phân số của hỗn số phải bé hơn 1, tức là tử số bé hơn mẫu số.

Ví dụ 235 đọc là “hai và ba phần năm”.

2. Đổi hỗn số sang phân số

Muốn đổi hỗn số sang phân số, ta lấy phần nguyên nhân với mẫu số, cộng tử số rồi giữ nguyên mẫu số.

Ví dụ: 235=2×5+35=135.

Có thể kiểm tra nhanh: 135 lớn hơn 2 nhưng nhỏ hơn 3, phù hợp với hỗn số 235.

3. Đổi phân số lớn hơn 1 sang hỗn số

Chia tử số cho mẫu số. Thương là phần nguyên, số dư là tử số của phần phân số và mẫu số được giữ nguyên.

Ví dụ: 174. Ta có 17 : 4 = 4 dư 1 nên 174=414.

Nếu phép chia hết, phân số biểu diễn một số tự nhiên. Ví dụ 124=3, không cần viết thành hỗn số.

4. So sánh hỗn số

Trước hết so sánh phần nguyên. Hỗn số có phần nguyên lớn hơn thì lớn hơn. Nếu hai phần nguyên bằng nhau, ta mới so sánh hai phần phân số.

Ví dụ: 315>2910 vì 3 > 2; không cần quy đồng hai phần phân số.

5. Lỗi thường gặp

  • Đổi hỗn số sang phân số nhưng quên cộng tử số.
  • Đổi phân số sang hỗn số nhưng lấy số dư làm mẫu số.
  • Viết phần phân số của hỗn số có tử số lớn hơn hoặc bằng mẫu số.
  • So sánh phần phân số trước khi kiểm tra phần nguyên.

Bài luyện nhanh

  1. Đổi 123 sang phân số.
    Đáp số: 53.
  2. Đổi 114 sang hỗn số.
    Đáp số: 234.
  3. Đổi 186 về dạng đơn giản nhất.
    Đáp số: 3.
  4. So sánh 416 và 356.
    Đáp số: 416>356.

Học và luyện tập liên quan

Xem thêm