Rút gọn phân số là đưa phân số về dạng đơn giản hơn nhưng giữ nguyên giá trị. Ở lớp 4, học sinh làm điều này bằng cách chia cả tử số và mẫu số cho cùng một số tự nhiên lớn hơn 1.

Thanh phân số minh họa sáu phần tám bằng ba phần tư
6/8 = 3/4 vì cùng chia tử số và mẫu số cho 2.

1. Quy tắc rút gọn phân số

Chia cả tử số và mẫu số cho cùng một số tự nhiên lớn hơn 1 mà cả tử và mẫu đều chia hết.

Ví dụ: 68=6:28:2=34.

2. Rút gọn nhiều lần

Ví dụ: 1218.

Chia cả tử và mẫu cho 2:

1218=69.

Tiếp tục chia cả tử và mẫu cho 3:

69=23.

Vậy 1218=23.

3. Phân số tối giản

Khi tử số và mẫu số không còn cùng chia hết cho một số tự nhiên lớn hơn 1, phân số đã ở dạng tối giản.

Ví dụ: 35 đã tối giản.

4. Lỗi thường gặp

  • Chỉ chia tử mà không chia mẫu.
  • Chia tử và mẫu cho hai số khác nhau.
  • Thực hiện phép trừ ở tử và mẫu thay vì phép chia.

5. Bài luyện nhanh

  1. Rút gọn 812.
    Đáp số: 23.
  2. Rút gọn 1525.
    Đáp số: 35.
  3. Rút gọn 2128.
    Đáp số: 34.

Tìm nhanh ước chung để rút gọn

Nếu cả tử và mẫu đều chẵn, có thể chia ngay cho 2. Nếu tổng các chữ số của cả tử và mẫu cùng chia hết cho 3, có thể thử chia cho 3. Nếu cùng tận cùng bằng 0 hoặc 5, có thể thử chia cho 5. Những dấu hiệu này giúp tìm ước chung nhanh hơn.

Ví dụ 3648 có thể chia cả tử và mẫu cho 12 để được 34. Nếu chưa nhìn ra 12, có thể chia cho 2 nhiều lần rồi tiếp tục đến khi tử và mẫu không còn ước chung lớn hơn 1.

Rút gọn không làm thay đổi giá trị phân số

Ta luôn chia cả tử số và mẫu số cho cùng một số khác 0. Chỉ chia tử hoặc chỉ chia mẫu sẽ tạo ra một phân số có giá trị khác.

Luyện tập và học tiếp

Xem thêm