Ở lớp 4, học sinh thực hiện phép nhân và phép chia với số có nhiều chữ số. Điều cần giữ ổn định là thứ tự từng bước, căn đúng hàng và kiểm tra kết quả sau khi tính.

Nhân và chia nhiều chữ số cần kiểm soát từng hàng

  • Khi nhân, thực hiện lần lượt từ phải sang trái và ghi số nhớ đúng hàng.
  • Khi nhân với số có hai chữ số, tích riêng thứ hai phải lùi sang trái một hàng.
  • Khi chia, lấy lần lượt từng phần của số bị chia, ước lượng chữ số thương rồi nhân ngược để kiểm tra.

Cách đặt tính

Ví dụ 2 348 × 6: nhân 6 với từng chữ số của 2 348 từ phải sang trái, ghi nhớ khi tích từ 10 trở lên.

Với 324 × 25, tính 324 × 5 rồi 324 × 20; tích riêng thứ hai tương ứng hàng chục nên phải đặt lệch một hàng.

Với phép chia, sau mỗi chữ số thương cần thực hiện nhân – trừ – hạ. Nếu là phép chia có dư, số dư cuối cùng phải bé hơn số chia.

Một ví dụ nhân và một ví dụ chia

Ví dụ 1: Tính 1 205 × 7.
Cách làm: 8435.

Ví dụ 2: Tính 936 : 24.
Cách làm: 39.

Hai vị trí dễ sai nhất khi đặt tính

  • Đặt tích riêng thứ hai thẳng hàng đơn vị.
  • Quên số nhớ ở phép nhân.
  • Ước lượng thương quá lớn làm tích vượt quá số đang chia.

Tự luyện đặt tính nhân và chia

  1. 2 406 × 3 = ?
    Đáp số: 7218.
  2. 864 : 18 = ?
    Đáp số: 48.
  3. Kiểm tra 936 : 24 = 39 bằng phép tính nào?
    Đáp số: 39 × 24 = 936.

Kiểm tra riêng phép nhân và phép chia

Với phép nhân, có thể ước lượng bằng cách làm tròn các thừa số. Với phép chia, cần kiểm tra bằng công thức: số bị chia = thương × số chia + số dư, đồng thời số dư phải bé hơn số chia.

Khi nhân với số có hai chữ số, tích riêng thứ hai ứng với hàng chục nên phải viết lùi sang trái một hàng. Đây là lỗi vị trí rất thường gặp và có thể làm kết quả sai gấp nhiều lần.

Bài học liên quan

Xem thêm