Khi cộng hoặc trừ số thập phân, nguyên tắc quan trọng nhất là đặt dấu phẩy thẳng cột. Khi đó các chữ số cùng hàng sẽ nằm thẳng nhau và phép tính được thực hiện giống số tự nhiên.

1. Cách cộng số thập phân

Minh họa đặt tính cộng và trừ số thập phân với dấu phẩy thẳng cột
Khi cộng và trừ số thập phân, viết các chữ số cùng hàng thẳng cột và đặt dấu phẩy thẳng cột.
  1. Viết các số sao cho dấu phẩy thẳng cột.
  2. Các chữ số cùng hàng đặt thẳng cột.
  3. Cộng từ phải sang trái.
  4. Viết dấu phẩy ở tổng thẳng với dấu phẩy của các số hạng.

Ví dụ: 12,35 + 4,7. Có thể viết 4,7 thành 4,70 để dễ đặt tính.

12,35 + 4,70 = 17,05.

2. Cách trừ số thập phân

Thực hiện tương tự phép cộng: dấu phẩy thẳng cột, có thể viết thêm chữ số 0 ở bên phải phần thập phân.

Ví dụ: 20 − 3,65 có thể viết 20,00 − 3,65 = 16,35.

3. Tại sao có thể thêm số 0?

Vì 4,7 = 4,70 và 20 = 20,00. Viết thêm 0 bên phải phần thập phân không làm thay đổi giá trị số.

4. Lỗi thường gặp

  • Đặt các số thẳng mép phải nhưng dấu phẩy không thẳng nhau.
  • Quên đặt dấu phẩy ở kết quả.
  • Khi trừ số tự nhiên cho số thập phân không viết thêm phần thập phân cần thiết để dễ tính.

5. Bài luyện nhanh

  1. 5,6 + 2,35 =?
    Đáp số: 7,95.
  2. 14,2 − 6,75 =?
    Đáp số: 7,45.
  3. 30 − 12,8 =?
    Đáp số: 17,2.

Đặt thẳng dấu phẩy trước khi tính

Với 12,48 + 7,3, có thể viết 7,3 thành 7,30 rồi đặt sao cho hai dấu phẩy thẳng cột. Khi đó các chữ số cùng hàng đơn vị, phần mười, phần trăm mới được cộng đúng.

Phép trừ cũng vậy. Ví dụ 15 − 7,35 có thể viết 15,00 − 7,35 = 7,65.

Ước lượng để phát hiện sai dấu phẩy

12,48 + 7,36 gần bằng 12,5 + 7,4 = 19,9, nên kết quả chính xác phải gần 20. Nếu tính ra 198,4 hoặc 1,984 thì có thể dấu phẩy đã đặt sai vị trí.

Có thể kiểm tra phép trừ bằng phép cộng: nếu 15,00 − 7,35 = 7,65 thì 7,65 + 7,35 phải trở lại 15,00.

Luyện tập và học tiếp

Xem thêm