Số thập phân nâng cao lớp 5 tập trung vào giá trị theo hàng, thay đổi dấu phẩy, ghép chữ số, số liền trước–liền sau theo một đơn vị thập phân và các điều kiện nhiều bước.

Kiến thức cần nhớ

  • Mỗi chữ số có giá trị phụ thuộc vị trí: phần mười, phần trăm, phần nghìn…
  • Nhân/chia cho 10, 100, 1000 làm dịch chuyển dấu phẩy tương ứng.
  • Thêm chữ số 0 ở tận cùng phần thập phân không làm đổi giá trị số.

Cách suy luận

  1. Phân tích số theo từng hàng.
  2. Với điều kiện về chữ số, lập số theo thứ tự vị trí trước.
  3. Thử lại mọi điều kiện sau khi tìm được số.

Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết

Ví dụ 1: Số 37,405 có chữ số 4 ở hàng nào và có giá trị bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Chữ số 4 ở hàng phần mười, giá trị 0,4.

Ví dụ 2: Dịch dấu phẩy của 12,35 sang phải một chữ số được số nào? Số mới gấp số cũ mấy lần?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Được 123,5; số mới gấp 10 lần số cũ.

Bài tập luyện tư duy

Bài 1: Trong 5,082, chữ số 8 có giá trị bao nhiêu?

Lời giải

Chữ số 8 ở hàng phần trăm, giá trị 0,08.

Bài 2: Viết số gồm 7 đơn vị, 3 phần mười, 5 phần nghìn.

Lời giải

Số là 7,305.

Bài 3: Số nào lớn hơn: 4,7 hay 4,70? Vì sao?

Lời giải

Hai số bằng nhau vì thêm 0 ở tận cùng phần thập phân không đổi giá trị.

Bài 4: Tìm số có hai chữ số thập phân, phần nguyên 12, chữ số phần mười là 4, chữ số phần trăm gấp đôi chữ số phần mười.

Lời giải

Chữ số phần trăm = 8. Số là 12,48.

Bài 5: Một số nhân 100 được 358,7. Tìm số ban đầu.

Lời giải

Số ban đầu = 358,7 : 100 = 3,587.

Bài 6: Số 6,25 tăng thêm bao nhiêu để thành 7?

Lời giải

7 – 6,25 = 0,75.

Bài 7: Sắp xếp tăng dần: 3,09; 3,9; 3,099; 3,009.

Lời giải

3,009 < 3,09 < 3,099 < 3,9.

Bài 8: Tìm số thập phân có một chữ số thập phân lớn nhất nhỏ hơn 8.

Lời giải

Số đó là 7,9.

Bài 9: Từ các chữ số 2, 5, 7 lập số thập phân lớn nhất có một chữ số ở phần nguyên và hai chữ số ở phần thập phân, mỗi chữ số dùng một lần.

Lời giải

Muốn số lớn nhất, phần nguyên chọn 7; phần thập phân lớn nhất từ 5 và 2 là 52. Số 7,52.

Bài 10: Một số có ba chữ số thập phân. Bỏ chữ số 0 tận cùng thì được 4,35. Số ban đầu là bao nhiêu?

Lời giải

Số ban đầu là 4,350; giá trị vẫn bằng 4,35.

Ghi nhớ

  • So sánh số thập phân theo từng hàng từ trái sang phải.
  • Không phải mọi lần thêm/bớt số 0 đều giữ nguyên giá trị; chỉ số 0 ở tận cùng bên phải phần thập phân mới có thể bỏ.

Xem thêm