Hai dạng “gấp một số lên một số lần” và “giảm một số đi một số lần” đi cùng với phép nhân và phép chia. Học sinh cần phân biệt rõ với “thêm” và “bớt” một số đơn vị.

Gấp một số lên một số lần

Muốn gấp một số lên một số lần, lấy số đó nhân với số lần.

Ví dụ: gấp 6 lên 4 lần: 6 × 4 = 24. Vì vậy số 6 gấp lên 4 lần được 24.

Giảm một số đi một số lần

Muốn giảm một số đi một số lần, lấy số đó chia cho số lần.

Ví dụ: giảm 35 đi 5 lần: 35 : 5 = 7. Vì vậy số 35 giảm đi 5 lần được 7.

Phân biệt với thêm và bớt

“Gấp 4 lần” không có nghĩa là cộng thêm 4. Số 6 gấp lên 4 lần được 24, còn 6 thêm 4 chỉ được 10.

Tương tự, “giảm 24 đi 4 lần” là 24 : 4 = 6; còn “bớt 4” là 24 − 4 = 20.

Ví dụ có lời văn

Ví dụ 1: Một sợi dây dài 8 cm. Sợi dây thứ hai dài gấp 3 lần sợi thứ nhất. Sợi dây thứ hai dài bao nhiêu?
Bài giải: 8 × 3 = 24 (cm). Đáp số: 24 cm.

Ví dụ 2: Có 48 quả được chia đều vào 6 rổ. Số quả trong một rổ bằng số quả ban đầu giảm đi 6 lần. Mỗi rổ có bao nhiêu quả?
Bài giải: 48 : 6 = 8 (quả). Đáp số: 8 quả.

Cách kiểm tra nhanh

Phép nhân và phép chia có quan hệ ngược nhau. Nếu 7 gấp lên 3 lần được 21 thì 21 giảm đi 3 lần phải trở lại 7.

Khi đọc đề, nếu có cụm “gấp … lần” hãy nghĩ đến phép nhân; nếu có “giảm … lần” hãy nghĩ đến phép chia. Sau đó vẫn cần đọc toàn bộ câu hỏi để xác định đúng số ban đầu và số lần.

Tự luyện

  1. Gấp 7 lên 3 lần. Đáp số: 21.
  2. Giảm 48 đi 6 lần. Đáp số: 8.
  3. Một đoạn dây dài 9 m, đoạn thứ hai dài gấp 4 lần. Đoạn thứ hai dài bao nhiêu? Đáp số: 36 m.

Bài học liên quan

Xem thêm