Toán tư duy lớp 4 thường yêu cầu kết nối nhiều kiến thức, nhận ra quy luật hoặc chọn cách tính thuận tiện thay vì chỉ thực hiện phép tính dài.

Ở nhóm Toán tư duy lớp 4, trọng tâm là phát hiện quan hệ, lập luận và chọn chiến lược giải chứ không phải liệt kê lại từng kiến thức SGK. Phần ôn theo mạch chương trình nằm ở Các dạng Toán lớp 4 thường gặp và cách làm.

1. Tính nhanh và biểu thức

Dùng tính chất giao hoán, kết hợp, phân phối để nhóm các số tạo thành chục, trăm hoặc nghìn.

2. Dãy số và cấu tạo số

Tìm quy luật, tìm chữ số chưa biết, lập số theo điều kiện và so sánh các số có nhiều chữ số.

3. Trung bình cộng

Không chỉ áp dụng công thức mà còn suy luận tổng khi biết trung bình hoặc điều chỉnh trung bình khi thêm, bớt số liệu.

4. Tổng và hiệu

Nhận biết hai đại lượng có tổng và hiệu, sau đó xác định số lớn và số bé theo đúng quy tắc.

5. Phân số

Rút gọn, quy đồng, so sánh và thực hiện phép tính với phân số; chú ý dùng phân số tối giản khi cần.

6. Hình học

Góc, hai đường thẳng vuông góc, song song, hình bình hành, hình thoi và bài toán diện tích.

Một quy trình 4 bước cho bài suy luận

  1. Gạch chân dữ kiện và yêu cầu.
  2. Chuyển quan hệ sang sơ đồ, bảng hoặc phép tính ngắn.
  3. Thử theo thứ tự nếu có nhiều trường hợp.
  4. Thay kết quả vào tất cả điều kiện để kiểm tra.

Ví dụ bài lập số từ các chữ số cho trước nên liệt kê theo hàng nghìn, hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị thay vì nghĩ ra số nào ghi số đó. Với bài hình học ghép, nên đếm hình nhỏ trước rồi hình lớn.

Trình bày được lí do quan trọng hơn đoán đúng

Một đáp án đúng do thử may mắn chưa thể hiện tư duy. Học sinh nên nói hoặc viết ngắn gọn vì sao loại một trường hợp, vì sao chọn phép tính hay vì sao kết quả thỏa điều kiện đề.

Khi thử một trường hợp không thỏa điều kiện, nên ghi ngắn lí do loại bỏ. Việc này giúp quá trình suy luận có thể kiểm tra lại và tránh quay lại thử chính trường hợp đã loại.

Luyện tập liên quan

Bài mini tự luyện

  1. Tính nhanh 25 × 16 × 4. Đáp số: 1600.
  2. Trung bình cộng của 18 và 26 là bao nhiêu? Đáp số: 22.
  3. Tổng hai số là 70, hiệu là 10. Đáp số: số lớn 40, số bé 30.

Nên yêu cầu học sinh giải thích vì sao chọn cách làm, không chỉ ghi kết quả.

Xem thêm