Nhân hoặc chia số tự nhiên với 10, 100, 1000 có thể tính rất nhanh nếu hiểu giá trị theo hàng. Mỗi lần nhân với 10, giá trị của các chữ số dịch sang trái một hàng.
Nhân với 10, 100, 1000 làm thay đổi giá trị theo hàng
- Nhân với 10, 100, 1000 tương ứng thêm 1, 2, 3 chữ số 0 vào bên phải số tự nhiên.
- Chia một số tròn chục, tròn trăm, tròn nghìn cho 10, 100, 1000 có thể bớt tương ứng 1, 2, 3 chữ số 0 ở bên phải.
- Cần kiểm tra điều kiện chia hết khi áp dụng mẹo bớt số 0.
Cách tính nhanh
37 × 100 = 3700 vì nhân với 100 làm giá trị tăng gấp 100 lần.
42 000 : 100 = 420 vì 42 000 có thể chia hết cho 100.
Với biểu thức có nhiều phép tính, chỉ áp dụng quy tắc nhanh cho từng phép nhân hoặc chia rồi tiếp tục theo thứ tự thực hiện phép tính.
Tính nhanh mà không nhầm số 0
Ví dụ 1: Tính 325 × 10.
Cách làm: 3250.
Ví dụ 2: Tính 84 000 : 1000.
Cách làm: 84.
Không áp dụng mẹo “thêm hoặc bớt số 0” một cách máy móc
- Thêm sai số lượng chữ số 0.
- Bớt chữ số 0 khi số không chia hết cho 10, 100 hoặc 1000.
- Nhầm nhân với 100 thành cộng thêm 100.
Tự luyện nhân chia với 10, 100, 1000
- 46 × 100 = ?
Đáp số: 4600. - 9000 : 10 = ?
Đáp số: 900. - 125 × 1000 = ?
Đáp số: 125 000.
Mối liên hệ với giá trị theo hàng
Số 345 gồm 3 trăm, 4 chục và 5 đơn vị. Khi nhân 345 với 10, mỗi chữ số chuyển sang hàng có giá trị gấp 10 lần: 3 trăm thành 3 nghìn, 4 chục thành 4 trăm, 5 đơn vị thành 5 chục; kết quả là 3450. Hiểu theo hàng giúp học sinh nhớ quy tắc chắc hơn mẹo “thêm số 0”.
Hiểu theo giá trị hàng thay vì chỉ “thêm số 0”
125 × 10 = 1 250 vì mỗi chữ số chuyển sang hàng có giá trị lớn gấp 10 lần. Ngược lại, 1 250 : 10 = 125. Cách hiểu theo hàng giúp tránh áp dụng sai mẹo khi gặp dạng số khác ở các lớp sau.
Với số tự nhiên tận cùng bằng đủ số 0, chia cho 10, 100 hoặc 1000 có thể bỏ tương ứng 1, 2 hoặc 3 chữ số 0 ở cuối. Nhưng học sinh vẫn nên hiểu đây là kết quả của phép chia theo giá trị hàng, không phải một quy tắc xóa kí tự tùy ý.
Góc Hỏi Đáp (0 bình luận)