Khi hai phân số khác mẫu số, không thể cộng hoặc trừ trực tiếp các tử số. Học sinh cần đưa hai phân số về cùng mẫu số rồi mới thực hiện phép tính.

Khác mẫu số thì quy đồng trước

  • Bước 1: Quy đồng mẫu số hai phân số.
  • Bước 2: Cộng hoặc trừ các tử số, giữ nguyên mẫu số chung.
  • Bước 3: Rút gọn kết quả nếu có thể.

Cách cộng và trừ

Ví dụ 13+14. Mẫu số chung là 12: 13=412, 14=312. Vậy tổng bằng 712.

Ví dụ 56-14. Quy đồng: 56=1012, 14=312. Hiệu bằng 712.

Có thể chọn mẫu số chung thuận tiện thay vì luôn nhân hai mẫu số với nhau.

Một phép cộng và một phép trừ khác mẫu

Ví dụ 1: Tính 25+13.
Cách làm: 615+515=1115.

Ví dụ 2: Tính 78-16.
Cách làm: 2124-424=1724.

Không cộng tử với tử rồi cộng mẫu với mẫu

  • Cộng cả tử số lẫn mẫu số.
  • Quy đồng chỉ một phân số rồi tính.
  • Tính xong nhưng quên rút gọn khi phân số chưa tối giản.

Tự luyện cộng trừ phân số khác mẫu

  1. Tính 12+15.
    Đáp số: 710.
  2. Tính 34-16.
    Đáp số: 712.
  3. Tính 23+19.
    Đáp số: 79.

Chọn mẫu số chung thuận tiện

Không phải lúc nào cũng cần lấy tích hai mẫu số. Với 14+38, vì 8 chia hết cho 4 nên có thể chọn ngay mẫu số chung là 8: 14=28, do đó tổng bằng 58. Cách chọn mẫu số chung nhỏ giúp số tính gọn hơn và giảm nguy cơ sai.

Kiểm tra bằng ước lượng

Trước khi tính, có thể ước lượng độ lớn. Chẳng hạn 13+14 phải nhỏ hơn 1 nhưng lớn hơn 12. Nếu kết quả nhận được lớn hơn 1 hoặc quá nhỏ, cần xem lại bước quy đồng và cộng tử số.

Rút gọn trước hoặc sau khi tính

Khi quy đồng, nên chọn mẫu số chung thuận tiện thay vì luôn nhân hai mẫu với nhau. Ví dụ 14+58 chỉ cần đổi 14=28, rồi tính 28+58=78.

Trong phép nhân phân số có thể rút gọn chéo, nhưng với cộng và trừ thì không được “rút gọn chéo” giữa hai phân số. Hai phép toán này phải đưa về cùng mẫu số trước.

Bài học liên quan

Xem thêm