Khi cộng hoặc trừ các số trong phạm vi 1000, học sinh cần đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột. Đây là bước quan trọng nhất để tránh nhầm hàng trăm, hàng chục và hàng đơn vị.

Đặt thẳng hàng trăm, chục và đơn vị

  • Đặt hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng chục thẳng hàng chục, hàng trăm thẳng hàng trăm.
  • Thực hiện tính từ phải sang trái.
  • Khi có nhớ hoặc phải đổi một trăm thành mười chục, cần ghi nhớ rõ để dùng ở cột tiếp theo.

Cách đặt tính và tính

Ví dụ 356 + 127: đặt 6 dưới 7 ở hàng đơn vị, 5 dưới 2 ở hàng chục, 3 dưới 1 ở hàng trăm; rồi cộng từ phải sang trái.

Ví dụ 542 − 218: trừ hàng đơn vị trước. Nếu 2 không trừ được 8 thì đổi 1 chục thành 10 đơn vị, rồi tiếp tục tính ở hàng chục và hàng trăm.

Sau khi tính, nên ước lượng nhanh để xem kết quả có hợp lí hay không. Chẳng hạn 356 + 127 phải lớn hơn 356.

Ví dụ cộng và trừ có nhớ

Ví dụ 1: Tính 356 + 127.
Cách làm: 356 + 127 = 483.

Ví dụ 2: Tính 542 − 218.
Cách làm: 542 − 218 = 324.

Những lỗi thường gặp khi đặt tính

  • Đặt lệch cột khiến hàng chục cộng với hàng đơn vị.
  • Quên số nhớ khi cộng.
  • Khi trừ có đổi, quên giảm 1 ở hàng liền trước.

Tự luyện cộng trừ trong phạm vi 1000

  1. 245 + 132 = ?
    Đáp số: 377.
  2. 700 − 256 = ?
    Đáp số: 444.
  3. 408 + 91 = ?
    Đáp số: 499.

Kiểm tra bằng phép tính ngược

Với phép cộng, có thể lấy tổng trừ đi một số hạng để tìm số hạng còn lại. Với phép trừ, lấy hiệu cộng với số trừ để trở lại số bị trừ. Ví dụ 542 − 218 = 324 thì 324 + 218 phải bằng 542. Cách kiểm tra này đặc biệt hữu ích khi phép tính có nhớ hoặc có đổi qua nhiều hàng.

Đổi một chục hoặc một trăm khi trừ có nhớ

Với 500 − 276, ở hàng đơn vị không thể lấy 0 trừ 6. Ta phải đổi từ các hàng bên trái: 5 trăm đổi dần để có chục rồi có đơn vị. Vì có nhiều lần đổi liên tiếp, học sinh nên ghi dấu nhớ ngay trên từng cột thay vì làm nhẩm trong đầu.

Sau khi tính, có thể kiểm tra phép trừ bằng phép cộng: lấy hiệu cộng số trừ. Nếu trở lại số bị trừ thì kết quả phù hợp.

Bài học liên quan

Xem thêm