Khi cộng hoặc trừ phân số lớp 4, việc đầu tiên là kiểm tra hai phân số đã cùng mẫu số hay chưa. Nếu cùng mẫu thì tính ngay; nếu khác mẫu thì cần quy đồng trước.

Thanh phân số minh họa hai phần bảy cộng ba phần bảy bằng năm phần bảy
Cộng hai phân số cùng mẫu: cộng tử số và giữ nguyên mẫu số.

1. Cộng hai phân số cùng mẫu số

Muốn cộng hai phân số cùng mẫu số, cộng các tử số và giữ nguyên mẫu số.

Ví dụ: 27+37=57.

2. Trừ hai phân số cùng mẫu số

Muốn trừ hai phân số cùng mẫu số, lấy tử số của phân số thứ nhất trừ tử số của phân số thứ hai và giữ nguyên mẫu số.

Ví dụ: 69-29=49.

3. Cộng hai phân số khác mẫu số

Trước hết quy đồng mẫu số, sau đó cộng như trường hợp cùng mẫu.

Ví dụ: 12+13.

Quy đồng: 12=36 và 13=26.

Vậy 12+13=36+26=56.

4. Trừ hai phân số khác mẫu số

Ví dụ: 34-16.

Quy đồng: 34=912; 16=212.

Vậy 34-16=912-212=712.

5. Rút gọn kết quả nếu có thể

Ví dụ: 38+18=48=12.

Lỗi thường gặp

  • Cộng hoặc trừ cả mẫu số khi hai phân số cùng mẫu.
  • Quy đồng sai vì chỉ nhân mẫu mà không nhân tử.
  • Quên rút gọn kết quả khi phân số còn rút gọn được.

Bài luyện nhanh

  1. 310+410=?
    Đáp số: 710
  2. 56-16=?
    Đáp số: 23
  3. 13+16=?
    Đáp số: 12

Khác mẫu số: quy đồng trước, không cộng chéo

Ví dụ 23+16: vì 6 chia hết cho 3 nên đổi 23=46. Khi đó 46+16=56. Không được tính thành 39.

Với phép trừ cũng tương tự: 56-14=1012-312=712.

Ba bước tự kiểm tra

Kiểm tra hai phân số đã cùng mẫu chưa; kiểm tra chỉ cộng hoặc trừ tử còn mẫu giữ nguyên; cuối cùng rút gọn kết quả nếu tử và mẫu còn ước chung lớn hơn 1.

Luyện tập và học tiếp

Với phân số khác mẫu, bước thường dùng trước phép cộng hoặc trừ là quy đồng mẫu số; sau khi tính, kiểm tra xem có cần rút gọn phân số hay không. Phép nhân và chia phân số có quy tắc riêng, không dùng cách cộng tử và giữ mẫu.

Xem thêm