Thu thập, phân loại và kiểm đếm số liệu giúp học sinh biến những gì quan sát được thành các con số dễ đọc. Ở lớp 2, bài tập thường dùng đồ vật, con vật, màu sắc hoặc lựa chọn của một nhóm bạn.

Bắt đầu từ câu hỏi cần tìm

Trước khi đếm, hãy xác định mình cần biết điều gì. Ví dụ: “Trong hộp có bao nhiêu bút đỏ, bút xanh và bút đen?” Khi đó, màu bút là tiêu chí để phân loại.

Nếu đổi tiêu chí, kết quả phân loại cũng đổi. Chẳng hạn cùng một nhóm đồ vật có thể phân loại theo màu, theo hình dạng hoặc theo kích thước. Vì vậy phải đọc đúng yêu cầu của đề.

Cách kiểm đếm không bị sót

Có thể đánh dấu mỗi đồ vật đã đếm hoặc dùng các nét ghi chép. Mỗi lần gặp một đối tượng thuộc nhóm nào thì thêm một dấu vào nhóm đó. Đếm xong mới đổi số dấu thành số lượng.

Loại quả Số lượng
Cam 4
Táo 6
Chuối 2

Từ bảng trên có thể trả lời: táo nhiều nhất; chuối ít nhất; tổng số quả là 4 + 6 + 2 = 12 quả.

Ba bước từ quan sát đến kết luận

  1. Thu thập: quan sát hoặc ghi lại các đối tượng.
  2. Phân loại: xếp các đối tượng vào đúng nhóm theo yêu cầu.
  3. Kiểm đếm: đếm số đối tượng của từng nhóm và ghi kết quả.

Sau đó mới so sánh số liệu hoặc tính tổng nếu bài hỏi.

Kiểm tra tổng để phát hiện đếm sai

Nếu ban đầu có 15 đồ vật và đã phân chúng thành ba nhóm, tổng số lượng ba nhóm phải bằng 15. Nếu tổng nhỏ hơn hoặc lớn hơn, có thể đã bỏ sót hoặc đếm lặp một đồ vật.

Cách kiểm tra này đặc biệt hữu ích khi hình có nhiều vật giống nhau nằm gần nhau.

Bài luyện

Một nhóm có 5 bạn chọn bóng đá, 3 bạn chọn cầu lông và 4 bạn chọn bơi.

  1. Môn nào được nhiều bạn chọn nhất?
    Đáp số: Bóng đá.
  2. Cầu lông ít hơn bơi bao nhiêu bạn?
    Đáp số: 1 bạn.
  3. Có tất cả bao nhiêu bạn được ghi trong số liệu?
    Đáp số: 12 bạn.

Xem bài học theo SGK tại Bài 64: Thu thập, phân loại, kiểm đếm số liệu. Khi số liệu được trình bày bằng hình, học sinh có thể luyện thêm cách đọc biểu đồ tranh lớp 2. Để đối chiếu nội dung này với các mạch khác trong năm học, xem tổng hợp kiến thức Toán lớp 2.

Xem thêm