Khối trụ và khối cầu là hai hình khối học sinh lớp 2 thường gặp trong cuộc sống. Mục tiêu chính là nhận dạng và phân biệt, chưa cần tính toán công thức.

Minh họa khối trụ và khối cầu lớp 2
Khối trụ có hai mặt tròn ở hai đầu; khối cầu tròn đều theo mọi hướng.

1. Khối trụ

Khối trụ thường có hai mặt phẳng hình tròn ở hai đầu và mặt xung quanh cong. Ví dụ: lon nước ngọt, ống đựng bút, hộp chè hình trụ.

2. Khối cầu

Khối cầu tròn đều theo mọi hướng. Ví dụ: quả bóng, viên bi, quả địa cầu.

3. Cách phân biệt

  • Đồ vật giống lon nước → dạng khối trụ.
  • Đồ vật giống quả bóng → dạng khối cầu.
  • Khối cầu có thể lăn theo nhiều hướng; khối trụ có thể đứng trên mặt tròn ở hai đầu.

4. Quan sát trong thực tế

Học sinh nên tìm đồ vật thật trong nhà rồi phân loại thành hai nhóm. Đây là cách ghi nhớ tốt hơn chỉ học tên.

5. Lỗi thường gặp

  • Gọi mọi vật tròn là khối cầu.
  • Nhầm hình tròn phẳng với khối cầu.
  • Nhầm khối trụ với khối hộp chữ nhật.

Bài luyện nhanh

  1. Quả bóng đá có dạng khối gì? Đáp số: khối cầu.
  2. Lon sữa thường có dạng khối gì? Đáp số: khối trụ.
  3. Hãy kể thêm một vật dạng khối cầu.

Nhận biết qua cách đặt và cách lăn

Khối cầu không có mặt phẳng để đứng cố định nên có thể lăn theo nhiều hướng. Khối trụ có mặt cong ở xung quanh và hai mặt phẳng ở hai đầu; vì vậy có thể đặt đứng trên một đầu hoặc lăn khi đặt nằm ngang. Quan sát cách một lon nước và một quả bóng chuyển động là cách rất dễ phân biệt hai khối.

Hoạt động nhỏ tại nhà

Chuẩn bị một lon sữa, một quả bóng và một hộp giấy. Cho trẻ thử đặt, lăn từng đồ vật rồi nói tên khối tương ứng. Có thể hỏi: “Đồ vật nào lăn được theo nhiều hướng?”, “Đồ vật nào có thể đứng trên mặt phẳng tròn?”.

Khi nhận dạng, nên nhìn hình dạng tổng thể của đồ vật. Màu sắc, kích thước hay chất liệu không làm thay đổi việc một đồ vật có dạng khối trụ hay khối cầu.

Học và luyện tập liên quan

Xem thêm