Trong phép chia, học sinh rất dễ nhầm khi thấy các số giống nhau rồi áp dụng tính chất của phép nhân một cách máy móc. Cần phân biệt rõ trường hợp một tổng được chia cho cùng một số với trường hợp cùng một số bị chia cho các số khác nhau.

1. Trường hợp có thể gộp phép chia

Khi các số hạng cùng chia cho một số, ta có thể cộng các số bị chia trước rồi thực hiện phép chia, nếu các phép tính phù hợp với phạm vi đã học.

Ví dụ: 36 : 4 + 20 : 4.

Ta có: 36 : 4 + 20 : 4 = (36 + 20) : 4 = 56 : 4 = 14.

Ở đây 4 là số chia chung, vì vậy có thể gộp 36 và 20 thành một tổng rồi chia cho 4.

2. Lỗi thường gặp: gộp các số chia

Không được suy luận rằng:

48 : 6 + 48 : 8 = 48 : (6 + 8).

Cách tính đúng là tính từng phép chia:

48 : 6 + 48 : 8 = 8 + 6 = 14.

Hai phép chia có cùng số bị chia 48 nhưng số chia khác nhau nên không thể cộng 6 và 8 rồi dùng làm số chia mới.

3. Ví dụ Tìm X theo cách tiểu học

Tìm X biết: X : 2 + X : 3 + X : 4 = 26.

Giải theo cách chia X thành các phần bằng nhau. Hãy coi X gồm 12 phần bằng nhau:

  • X : 2 gồm 6 phần.
  • X : 3 gồm 4 phần.
  • X : 4 gồm 3 phần.

Như vậy 6 + 4 + 3 = 13 phần có giá trị bằng 26.

Giá trị một phần là: 26 : 13 = 2.

X là: 2 × 12 = 24.

Vậy X = 24.

4. Ghi nhớ

  • Chỉ gộp các phép chia khi em hiểu rõ số nào đang là số chia chung.
  • Không tự ý cộng các số chia khi hai phép chia chỉ có cùng số bị chia.
  • Sau khi tính, nên kiểm tra từng phép chia riêng để phát hiện sai sót.

Xem thêm