Phép nhân giúp viết gọn việc cộng nhiều số hạng bằng nhau; phép chia giúp chia đều hoặc tìm số nhóm bằng nhau. Hiểu hai ý nghĩa này sẽ giúp học sinh tránh nhầm khi giải toán có lời văn.
Từ cộng các số hạng bằng nhau đến phép nhân
- 3 × 4 có thể hiểu là 3 + 3 + 3 + 3 = 12.
- 12 : 3 = 4 có thể hiểu là chia 12 đồ vật thành 3 phần bằng nhau, mỗi phần có 4 đồ vật.
- Phép nhân và phép chia có mối liên hệ ngược với nhau.
Cách nhận biết phép tính phù hợp
Nếu đề có nhiều nhóm bằng nhau và hỏi có tất cả bao nhiêu, thường dùng phép nhân. Ví dụ 4 túi, mỗi túi 3 quả: 3 × 4 = 12.
Nếu đã biết tổng số và chia đều thành các nhóm, dùng phép chia. Ví dụ 12 quả chia đều vào 4 đĩa: 12 : 4 = 3.
Từ 3 × 4 = 12 có thể suy ra 12 : 3 = 4 và 12 : 4 = 3.
Một tình huống viết được cả phép nhân và phép chia
Ví dụ 1: Có 5 hộp, mỗi hộp 2 chiếc bút. Có tất cả bao nhiêu chiếc bút?
Cách làm: 2 × 5 = 10 chiếc bút.
Ví dụ 2: Có 18 chiếc bánh chia đều cho 3 bạn. Mỗi bạn được bao nhiêu chiếc?
Cách làm: 18 : 3 = 6 chiếc bánh.
Phân biệt số nhóm và số phần tử trong mỗi nhóm
- Đảo thứ tự các dữ kiện mà không hiểu số nhóm và số phần tử mỗi nhóm.
- Dùng phép nhân khi đề yêu cầu chia đều.
- Không kiểm tra phép chia bằng phép nhân.
Tự luyện nhận biết nhân – chia
- 4 nhóm, mỗi nhóm 3 chấm. Có tất cả bao nhiêu chấm?
Đáp số: 12 chấm. - 20 quả chia đều vào 5 rổ. Mỗi rổ có bao nhiêu quả?
Đáp số: 4 quả. - Từ 6 × 4 = 24, viết một phép chia đúng.
Đáp số: 24 : 6 = 4 hoặc 24 : 4 = 6.
Đọc đúng ý nghĩa của phép nhân
Trong cách học ở tiểu học, 3 × 4 được hiểu là số 3 được lấy 4 lần: 3 + 3 + 3 + 3 = 12. Tương tự, 4 × 3 là 4 + 4 + 4 = 12. Hai phép nhân có cùng kết quả nhưng cách mô tả số được lấy và số lần lấy khác nhau.
Với phép chia, hãy hỏi đề đang yêu cầu “chia thành mấy nhóm bằng nhau” hay “mỗi nhóm có bao nhiêu”. Cả hai tình huống đều dùng phép chia, nhưng cách kể câu chuyện sẽ giúp học sinh hiểu bản chất thay vì chỉ đoán phép tính.
Góc Hỏi Đáp (0 bình luận)