Bộ bài tập bài toán tìm hai số khi biết tổng và hiệu dành cho học sinh lớp 4, được phân mức rõ từ thực hành trực tiếp đến suy luận để học sinh và giáo viên dễ chọn bài phù hợp.

1. Kiến thức cần nhớ

  • Số lớn = (tổng + hiệu) : 2.
  • Số bé = tổng – số lớn.

2. Bài tập cơ bản

Mức cơ bản: bài mẫu có dữ kiện rõ, áp dụng trực tiếp quy tắc cốt lõi của chủ đề.

Bài 1: Tìm hai số biết tổng là 39 và hiệu là 13.
Bài 2: Tìm hai số biết tổng là 104 và hiệu là 24.
Bài 3: Tìm hai số biết tổng là 67 và hiệu là 25.
Bài 4: Tìm hai số biết tổng là 121 và hiệu là 9.
Bài 5: Tìm hai số biết tổng là 97 và hiệu là 19.
Bài 6: Tìm hai số biết tổng là 100 và hiệu là 10.

3. Bài tập vận dụng

Mức vận dụng: đổi cách hỏi, tìm ngược, kết hợp hai thao tác hoặc đặt kiến thức vào tình huống thực tế.

Bài 7: Tổng hai số 84, hiệu 16. Tìm hai số.
Bài 8: Tổng 120, hiệu 20. Tìm số bé.
Bài 9: Hai tuổi tổng 30, người lớn hơn 6 tuổi. Tìm tuổi mỗi người.
Bài 10: Hai đoạn dây tổng 50 m, chênh 10 m. Tìm đoạn dài.
Bài 11: Tổng hai số 200, số lớn hơn số bé 40. Tìm tích hai số.

4. Bài tập phân loại

Mức phân loại: yêu cầu suy luận nhiều điều kiện, làm ngược hoặc giải bài toán hai đến ba bước; phù hợp để phân hóa học sinh khá giỏi.

Bài 12: Tổng hai số là 100. Nếu chuyển 5 đơn vị từ số lớn sang số bé thì hai số bằng nhau. Tìm hai số ban đầu.
Bài 13: Hai số tổng 150. Nếu tăng số bé 10 và giảm số lớn 5 thì hiệu mới là 15. Tìm hai số ban đầu.
Bài 14: Tổng hai số 98, giữa hai số có 8 số tự nhiên. Tìm hai số.

5. Lời giải

Lời giải bài tập cơ bản

Bài 1: Số lớn = (39 + 13) : 2 = 26; số bé = 39 – 26 = 13.
Bài 2: Số lớn = (104 + 24) : 2 = 64; số bé = 104 – 64 = 40.
Bài 3: Số lớn = (67 + 25) : 2 = 46; số bé = 67 – 46 = 21.
Bài 4: Số lớn = (121 + 9) : 2 = 65; số bé = 121 – 65 = 56.
Bài 5: Số lớn = (97 + 19) : 2 = 58; số bé = 97 – 58 = 39.
Bài 6: Số lớn = (100 + 10) : 2 = 55; số bé = 100 – 55 = 45.

Lời giải bài tập vận dụng

Bài 7: Số lớn=(84+16):2=50; số bé=34.
Bài 8: (120-20):2=50.
Bài 9: Lớn=(30+6):2=18; bé=12.
Bài 10: (50+10):2=30 m.
Bài 11: Lớn=120, bé=80; tích=9 600.

Lời giải bài tập phân loại

Bài 12: Hiệu ban đầu là 10; lớn=(100+10):2=55, bé=45.
Bài 13: Hiệu ban đầu=15+10+5=30; lớn=90, bé=60.
Bài 14: Nếu có 8 số ở giữa thì hiệu=9; nhưng tổng 98 và hiệu 9 cho nửa lẻ, không có cặp số tự nhiên. Vậy dữ kiện không tạo được hai số tự nhiên; đây là câu kiểm tra tính hợp lí.

Gợi ý sử dụng: Nếu học sinh làm chắc phần cơ bản mới chuyển sang vận dụng; phần phân loại nên yêu cầu trình bày cách suy luận, không chỉ ghi đáp số.

Xem thêm