Bài toán hai bước tính không thể trả lời ngay chỉ bằng một phép tính. Học sinh cần tìm một kết quả trung gian ở bước thứ nhất rồi dùng kết quả đó để giải quyết yêu cầu cuối cùng.

Bước tính thứ nhất phải tạo ra dữ kiện cho bước thứ hai

  • Đọc câu hỏi trước để biết đề đang yêu cầu tìm gì.
  • Tìm dữ kiện còn thiếu cần tính ở bước 1.
  • Dùng kết quả bước 1 làm dữ kiện cho bước 2, sau đó viết đáp số.

Cách trình bày bài giải

Mỗi bước nên có câu lời giải phù hợp, phép tính và đơn vị. Không nên ghi hai phép tính rời rạc khiến người đọc không biết mỗi phép tính dùng để tìm gì.

Ví dụ: Có 4 hộp, mỗi hộp 6 bút, sau đó cho đi 5 bút. Bước 1 tìm tổng số bút: 6 × 4 = 24. Bước 2 tìm số bút còn lại: 24 − 5 = 19.

Sau khi làm xong, đọc lại câu hỏi để kiểm tra đáp số đã trả lời đúng đại lượng cần tìm hay chưa.

Một bài toán hai bước hoàn chỉnh

Ví dụ 1: 3 giỏ có số cam bằng nhau, mỗi giỏ 8 quả. Mẹ mua thêm 5 quả. Có tất cả bao nhiêu quả?
Cách làm: 3 × 8 = 24; 24 + 5 = 29 quả.

Ví dụ 2: Một lớp có 5 bàn, mỗi bàn 4 bạn. Hôm nay 2 bạn nghỉ. Có bao nhiêu bạn đi học?
Cách làm: 5 × 4 = 20; 20 − 2 = 18 bạn.

Những lỗi làm bài giải mất logic

  • Bỏ qua bước tìm dữ kiện trung gian.
  • Dùng kết quả bước 1 sai đơn vị ở bước 2.
  • Gộp hai phép tính nhưng không giải thích ý nghĩa.

Tự luyện bài toán hai bước

  1. 4 túi, mỗi túi 7 viên bi, cho thêm 3 viên. Có tất cả bao nhiêu viên?
    Đáp số: 31 viên.
  2. 6 hàng, mỗi hàng 5 cây, chuyển đi 8 cây. Còn bao nhiêu cây?
    Đáp số: 22 cây.
  3. Một bài hai bước có cần hai câu lời giải không?
    Đáp số: Thông thường có, để trình bày rõ mỗi bước tìm gì.

Cách kiểm tra mạch hai bước

Sau bước thứ nhất, hãy tự hỏi: “Kết quả vừa tìm được dùng vào đâu ở bước thứ hai?”. Nếu không dùng tới, rất có thể bước thứ nhất chưa đúng hướng hoặc dữ kiện đó không cần thiết.

Ví dụ: Một hộp có 6 bút, 4 hộp như thế có 6 × 4 = 24 bút. Cho thêm 5 bút nữa thì có 24 + 5 = 29 bút. Kết quả 24 của bước đầu chính là dữ kiện cần cho bước sau, nên mạch giải hợp lí.

Bài học liên quan

Xem thêm