Biểu thức chứa chữ là biểu thức có một hoặc nhiều chữ đại diện cho số. Khi biết giá trị của chữ, học sinh thay số tương ứng vào biểu thức rồi tính như một biểu thức số.

Chữ đại diện cho một số chưa biết trước

  • Chữ trong biểu thức đại diện cho một số.
  • Muốn tính giá trị biểu thức, thay chữ bằng giá trị đã cho.
  • Sau khi thay số, thực hiện phép tính theo đúng thứ tự.

Cách tính giá trị biểu thức

Ví dụ với biểu thức a + 25, nếu a = 17 thì giá trị là 17 + 25 = 42.

Với biểu thức 3 × m + 8, nếu m = 6 thì thay m bằng 6: 3 × 6 + 8 = 18 + 8 = 26.

Nếu biểu thức có ngoặc hoặc nhiều phép tính, vẫn áp dụng quy tắc thứ tự thực hiện phép tính đã học.

Thay giá trị của chữ rồi tính

Ví dụ 1: Tính giá trị 45 − b khi b = 18.
Cách làm: 45 − 18 = 27.

Ví dụ 2: Tính 2 × n + 5 khi n = 7.
Cách làm: 2 × 7 + 5 = 19.

Thay sai giá trị hoặc bỏ qua thứ tự thực hiện phép tính

  • Thay nhầm giá trị của chữ.
  • Thay đúng nhưng làm phép cộng trước phép nhân khi không có ngoặc.
  • Viết thiếu bước thay số khiến bài giải khó kiểm tra.

Tự luyện tính giá trị biểu thức chứa chữ

  1. a + 36 với a = 24.
    Đáp số: 60.
  2. 80 : m với m = 8.
    Đáp số: 10.
  3. (p + 5) × 2 với p = 7.
    Đáp số: 24.

Khi biểu thức có nhiều chữ

Nếu biểu thức có hai chữ, chẳng hạn a + b, phải thay đúng cả hai giá trị trước khi tính. Ví dụ a = 12, b = 8 thì a + b = 12 + 8 = 20. Không được dùng giá trị của a cho b hoặc ngược lại. Viết rõ từng dòng thay số sẽ giúp bài làm dễ kiểm tra và hạn chế nhầm lẫn.

Một biểu thức có thể cho nhiều giá trị

Với biểu thức 3 × a + 2, nếu a = 4 thì giá trị là 3 × 4 + 2 = 14; nếu a = 7 thì giá trị là 23. Biểu thức không thay đổi, nhưng giá trị thay đổi theo số được thay vào chữ a.

Nên viết rõ bước thay chữ bằng số trước, sau đó mới tính theo thứ tự phép tính. Cách trình bày này giúp giáo viên và học sinh dễ kiểm tra chỗ sai.

Bài học liên quan

Xem thêm