Thể tích cho biết một vật hoặc một hình chiếm bao nhiêu không gian. Trước khi học công thức thể tích hình hộp chữ nhật và hình lập phương, học sinh cần hiểu cách so sánh thể tích bằng các khối lập phương đơn vị.
Thể tích cho biết phần không gian hình chiếm chỗ
- Hai hình ghép từ các khối lập phương bằng nhau có thể so sánh thể tích bằng cách đếm số khối.
- Hình dùng nhiều khối lập phương đơn vị hơn thì có thể tích lớn hơn.
- Cùng một thể tích có thể được sắp xếp thành các hình có hình dạng khác nhau.
Cách so sánh thể tích
Nếu hình A ghép từ 12 khối lập phương đơn vị và hình B ghép từ 15 khối như vậy thì hình B có thể tích lớn hơn.
Khi các khối đơn vị có cùng kích thước, số khối chính là cơ sở để so sánh. Nếu kích thước khối khác nhau, không thể chỉ đếm số lượng.
Sau này, khi biết chiều dài, chiều rộng và chiều cao của hình hộp chữ nhật, ta có thể tính số khối lập phương đơn vị theo các lớp thay vì đếm từng khối.
So sánh bằng các khối lập phương đơn vị
Ví dụ 1: Hình A gồm 18 khối lập phương đơn vị, hình B gồm 18 khối như vậy. So sánh thể tích.
Cách làm: Hai hình có thể tích bằng nhau.
Ví dụ 2: Hình C gồm 24 khối đơn vị, hình D gồm 20 khối cùng kích thước. Hình nào có thể tích lớn hơn?
Cách làm: Hình C.
Không nhầm thể tích với diện tích
- Nhầm thể tích với diện tích bề mặt.
- Đếm số khối nhưng các khối đơn vị không cùng kích thước.
- Cho rằng hình cao hơn luôn có thể tích lớn hơn.
Tự luyện so sánh thể tích
- Một hình gồm 30 khối lập phương đơn vị. Thể tích lớn hơn hay bé hơn hình gồm 27 khối cùng loại?
Đáp số: Lớn hơn. - Hai hình đều ghép từ 16 khối cùng loại nhưng sắp xếp khác nhau. Thể tích thế nào?
Đáp số: Bằng nhau. - Thể tích cho biết diện tích mặt ngoài hay phần không gian hình chiếm chỗ?
Đáp số: Phần không gian hình chiếm chỗ.
Khối lập phương đơn vị giúp nhìn thấy thể tích
Nếu hình A ghép kín từ 12 khối lập phương đơn vị còn hình B ghép từ 15 khối cùng loại, hình B có thể tích lớn hơn. Cách đếm chỉ đúng khi các khối đơn vị có cùng kích thước và lấp đầy hình không chồng lấn.
Đơn vị thể tích được viết dạng khối, chẳng hạn cm³, dm³, m³. Không viết cm² vì cm² là đơn vị diện tích.
Góc Hỏi Đáp (0 bình luận)