Đọc bảng số liệu nâng cao lớp 3 yêu cầu học sinh không chỉ tìm đúng một số trong bảng mà còn phải so sánh, tính tổng, tìm chênh lệch và kết hợp nhiều dữ kiện. Trước khi tính, luôn đọc tên hàng, cột và đơn vị.

Kiến thức cần nhớ

  • Đọc đúng giá trị tại hàng và cột tương ứng.
  • Khi so sánh hai giá trị, lấy số lớn trừ số bé để tìm độ chênh lệch.
  • Muốn tìm tổng của một nhóm, chỉ cộng đúng các giá trị mà đề yêu cầu.
  • Nếu câu hỏi có hai bước, cần viết kết quả bước đầu rồi mới dùng kết quả đó cho bước sau.
  • Không tự thêm dữ kiện không có trong bảng.

Cách suy luận

  1. Đọc tên bảng và đơn vị.
  2. Gạch dưới những cột hoặc hàng liên quan đến câu hỏi.
  3. Xác định phép tính cần dùng: cộng, trừ hay so sánh.
  4. Kiểm tra câu trả lời có đúng đơn vị và đúng đối tượng trong bảng hay không.

Ví dụ có hướng dẫn giải

Ví dụ 1

Đề bài: Quan sát bảng sau. Ai có nhiều sách nhất và người đó hơn Cường bao nhiêu quyển?

Bảng số sách của bốn bạn
Bạn An Bình Cường Dung
Số quyển sách 12 15 9 14

Hướng dẫn giải: Bình có 15 quyển, nhiều nhất. Cường có 9 quyển. Bình hơn Cường 15-9=6 quyển.

Ví dụ 2

Đề bài: Theo bảng trên, cả bốn bạn có tất cả bao nhiêu quyển sách?

Hướng dẫn giải: Tổng là 12+15+9+14=50 quyển.

Ví dụ 3

Đề bài: An và Dung có tất cả bao nhiêu quyển, nhiều hơn Bình bao nhiêu quyển?

Hướng dẫn giải: An và Dung có 12+14=26 quyển. Nhiều hơn Bình 26-15=11 quyển.

Ví dụ 4

Đề bài: Nếu Cường được tặng thêm 7 quyển thì Cường có nhiều hơn An không?

Hướng dẫn giải: Cường có 9+7=16 quyển. Vì 16 > 12 nên Cường nhiều hơn An 4 quyển.

Bài tập luyện tập

  1. Dựa vào bảng số cây sau, tổ nào trồng nhiều cây nhất?
    Bảng số cây trồng được
    Tổ Tổ 1 Tổ 2 Tổ 3 Tổ 4
    Số cây 26 31 28 35
  2. Tổ 4 trồng nhiều hơn tổ 1 bao nhiêu cây?
  3. Cả bốn tổ trồng được bao nhiêu cây?
  4. Tổ 2 và tổ 3 trồng được tất cả bao nhiêu cây?
  5. Dựa vào bảng lượt mượn sách sau, ngày nào có nhiều lượt mượn nhất?
    Số lượt mượn sách trong tuần
    Ngày Thứ hai Thứ ba Thứ tư Thứ năm Thứ sáu
    Số lượt mượn 24 31 27 35 33
  6. Cả năm ngày có tất cả bao nhiêu lượt mượn?
  7. Thứ năm nhiều hơn thứ hai bao nhiêu lượt mượn?
  8. Tổng hai ngày cuối tuần học nhiều hơn tổng hai ngày đầu tuần học bao nhiêu lượt?
  9. Dựa vào bảng trái cây sau, tổng khối lượng bốn loại quả là bao nhiêu ki-lô-gam?
    Khối lượng trái cây
    Loại quả Táo Cam Chuối Ổi
    Khối lượng (kg) 18 25 21 16
  10. Cam và ổi có tất cả bao nhiêu ki-lô-gam?
  11. Loại nhiều nhất hơn loại ít nhất bao nhiêu ki-lô-gam?
  12. Nếu bán 4 kg táo thì còn lại bao nhiêu ki-lô-gam táo?
  13. Dựa vào bảng điểm sau, đội nào có điểm cao nhất?
    Điểm của bốn đội
    Đội A B C D
    Điểm 36 42 39 33
  14. Đội B hơn đội D bao nhiêu điểm?
  15. Tổng điểm đội A và đội C là bao nhiêu? Đội A cần thêm bao nhiêu điểm để đạt 40 điểm?

Lời giải chi tiết

  1. Tổ 4 có 35 cây, nhiều nhất.
  2. Tổ 4 hơn tổ 1: 35-26=9 cây.
  3. 26+31+28+35=120 cây.
  4. 31+28=59 cây.
  5. Thứ năm có 35 lượt, nhiều nhất.
  6. 24+31+27+35+33=150 lượt.
  7. 35-24=11 lượt.
  8. Hai ngày cuối có 35+33=68 lượt; hai ngày đầu có 24+31=55 lượt. Hai ngày cuối nhiều hơn 68-55=13 lượt.
  9. 18+25+21+16=80 kg.
  10. 25+16=41 kg.
  11. Cam nhiều nhất 25 kg, ổi ít nhất 16 kg. Chênh lệch 25-16=9 kg.
  12. 18-4=14 kg.
  13. Đội B có 42 điểm, cao nhất.
  14. 42-33=9 điểm.
  15. A và C có 36+39=75 điểm. Đội A cần thêm 40-36=4 điểm để đạt 40 điểm.

Ghi nhớ

Với bảng số liệu, một lỗi thường gặp là đọc đúng số nhưng nhầm cột hoặc nhầm đơn vị. Hãy chỉ tay theo hàng và cột trước khi ghi phép tính.

Xem thêm