Ở lớp 1, học sinh làm quen với đơn vị đo độ dài xăng-ti-mét, viết tắt là cm. Biết dùng thước đúng cách giúp các em đo đoạn thẳng và đồ vật nhỏ chính xác.

1. Xăng-ti-mét là gì?

Minh họa thước xăng-ti-mét và đơn vị cm lớp 1
Đơn vị xăng-ti-mét được viết tắt là cm.

Xăng-ti-mét là một đơn vị đo độ dài. Trên thước học sinh, các vạch số thường giúp ta đọc độ dài theo cm.

Ví dụ: đoạn thẳng dài 6 xăng-ti-mét được viết là 6 cm.

2. Cách dùng thước để đo

Minh họa cách đo độ dài từ vạch 0 trên thước
Khi đo, đặt một đầu vật trùng với vạch 0.
  1. Đặt mép thước dọc theo vật hoặc đoạn thẳng cần đo.
  2. Đặt một đầu của vật trùng với vạch 0 trên thước.
  3. Giữ thước thẳng, không để xô lệch.
  4. Đọc số ở vị trí đầu còn lại của vật.
  5. Ghi kết quả kèm đơn vị cm.

3. Ví dụ

Một đầu đoạn thẳng trùng vạch 0, đầu kia trùng vạch 8. Độ dài đoạn thẳng là 8 cm.

4. Lỗi thường gặp khi đo

  • Đặt đầu vật ở mép thước nhưng không trùng vạch 0.
  • Đọc số ở đầu vật nhưng quên ghi đơn vị cm.
  • Đặt thước xiên so với đoạn cần đo.

5. Bài luyện nhanh

  1. Một đoạn thẳng từ vạch 0 đến vạch 5 dài bao nhiêu?
    Đáp số: 5 cm.
  2. Một chiếc bút được đo từ vạch 0 đến vạch 12. Chiếc bút dài bao nhiêu?
    Đáp số: 12 cm.
  3. Điền đơn vị thích hợp: Quyển vở dài khoảng 20…
    Đáp số: cm.

Ba điểm đặt thước quyết định kết quả đo

Đầu thứ nhất của vật phải trùng với vạch 0 cm, mép thước cần đặt sát theo chiều dài vật và mắt nhìn gần vuông góc với vạch chia. Nếu đầu vật đặt ở vạch 2 cm và đầu kia ở vạch 9 cm thì độ dài không phải 9 cm mà là 9 − 2 = 7 cm.

Ở lớp 1, nên ưu tiên các phép đo bắt đầu từ vạch 0 để hình thành thao tác chuẩn. Sau khi học sinh đã chắc, mới cho bài đo khi vật không bắt đầu ở vạch 0 để luyện cách lấy số lớn trừ số bé.

Phân biệt số đo và đơn vị

Trong kết quả “8 cm”, số 8 cho biết độ dài còn cm là đơn vị đo. Khi trả lời bài toán, cần ghi đủ cả số và đơn vị; chỉ viết “8” là chưa hoàn chỉnh.

Luyện tập và học tiếp

Xem thêm