Bài học rèn khả năng quan sát đường bao, xoay hình trong đầu và phát hiện quy luật của các mảnh ghép. Học sinh không cần dùng kiến thức hình học khó; điều quan trọng là giải thích được vì sao một mảnh phù hợp hoặc không phù hợp.
Kiến thức cần nhớ
- Mảnh ghép đúng phải khít phần trống và không chồng lên mảnh khác.
- Xoay một mảnh không làm thay đổi hình dạng của mảnh đó.
- Khi ghép các mảnh, nên nhìn đường bao ngoài của hình mới.
- Dãy hình có thể lặp theo cặp, theo nhóm ba hoặc thay đổi theo một quy luật.
Cách suy luận
- Quan sát hình đích hoặc phần còn trống.
- So sánh cạnh, góc và hướng của các mảnh.
- Nếu là dãy hình, tìm nhóm lặp nhỏ nhất rồi tiếp tục đúng thứ tự.
Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết
Ví dụ 1: Một hình vuông được cắt theo đường chéo thành hai mảnh như hình dưới. Ghép lại đúng theo cạnh cắt thì được hình gì?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Hai mảnh lấp đầy đúng đường bao ban đầu nên ghép lại được một hình vuông.
Ví dụ 2: Dãy hình lặp theo thứ tự: vuông, tròn, tam giác, vuông, … Hình tiếp theo là gì?
Hướng dẫn giải chi tiết:
Nhóm lặp là vuông – tròn – tam giác. Sau hình vuông phải là hình tròn.
Bài tập luyện tư duy
Bài 1: Hai tam giác bằng nhau ghép cạnh dài với nhau tạo thành một hình vuông. Nếu tách một tam giác ra và xoay nó nửa vòng, hình dạng của tam giác có thay đổi không?
Xem lời giải
Không. Xoay chỉ đổi hướng đặt, không đổi hình dạng.
Bài 2: Một bức tranh được ghép bởi 1 hình vuông và 2 hình tam giác. Có một mảnh hình tròn được đưa thêm vào. Mảnh hình tròn có bắt buộc thuộc bức tranh không? Giải thích.
Xem lời giải
Không. Đề đã cho bức tranh chỉ gồm 1 hình vuông và 2 hình tam giác, nên hình tròn là mảnh thừa.
Bài 3: Dãy hình: tròn, vuông, vuông, tròn, vuông, vuông, … Hình thứ 8 là hình gì?
Xem lời giải
Nhóm lặp có 3 hình: tròn – vuông – vuông. Hình thứ 7 là tròn, hình thứ 8 là vuông.
Bài 4: Dãy hình: tam giác, tròn, tam giác, tròn, tam giác, … Hãy nêu hai hình tiếp theo.
Xem lời giải
Hai hình tiếp theo là tròn rồi tam giác.
Bài 5: Một hình chữ nhật được chia thành hai hình vuông bằng nhau. Nếu ghép hai hình vuông chồng khít lên nhau thì đường bao ngoài còn là hình chữ nhật dài như ban đầu không?
Xem lời giải
Không. Khi chồng khít, đường bao ngoài chỉ còn bằng đường bao của một hình vuông.
Bài 6: Có 3 mảnh: một hình vuông nhỏ, một hình tam giác và một hình tròn. Muốn ghép một ngôi nhà đơn giản gồm thân nhà hình vuông và mái hình tam giác, mảnh nào không dùng?
Xem lời giải
Không dùng hình tròn.
Bài 7: Một mảnh ghép có ba cạnh thẳng. Phần trống cũng có đường bao ba cạnh tương ứng nhưng đang quay ngược hướng. Có nên loại mảnh chỉ vì nó quay ngược không?
Xem lời giải
Không. Có thể xoay mảnh để thử ghép.
Bài 8: Dãy hình lặp: vuông, tròn, tam giác. Hình thứ 10 là hình gì?
Xem lời giải
Các vị trí 1,4,7,10 đều là hình vuông. Vậy hình thứ 10 là hình vuông.
Bài 9: Một hình lớn được ghép bởi 4 hình vuông nhỏ giống nhau thành 2 hàng, mỗi hàng 2 hình. Đường bao ngoài là hình gì?
Xem lời giải
Đường bao ngoài là một hình vuông lớn.
Bài 10: Bạn Nam nói: “Mảnh nào có màu khác thì chắc chắn không ghép được.” Nam đúng hay sai?
Xem lời giải
Sai. Màu sắc không quyết định hình dạng có khớp hay không; cần nhìn cạnh, góc và đường bao.
Góc Hỏi Đáp (0 bình luận)