Tính nhẩm theo quy luật giúp học sinh nhận ra mối liên hệ giữa các phép tính thay vì tính lại từ đầu. Các bài tập tập trung vào tăng – giảm cùng một lượng, ghép số thuận tiện và quan sát sự thay đổi của tổng hoặc hiệu.

Kiến thức cần nhớ

  • Nếu một số hạng tăng 1 còn số kia giữ nguyên thì tổng tăng 1.
  • Nếu số bị trừ tăng 1 còn số trừ giữ nguyên thì hiệu tăng 1.
  • Có thể tách số để tạo 10 rồi cộng phần còn lại.
  • Các phép tính cùng một họ số giúp kiểm tra lẫn nhau.

Cách suy luận

  1. Tìm phép tính đã biết gần với phép tính cần tính.
  2. Quan sát số nào thay đổi và thay đổi bao nhiêu.
  3. Điều chỉnh kết quả theo đúng lượng thay đổi.

Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết

Ví dụ 1: Biết 8 + 5 = 13. Không tính lại từ đầu, 9 + 5 bằng bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Số hạng thứ nhất tăng 1 nên tổng tăng 1: 14.

Ví dụ 2: Biết 16 − 7 = 9. Vậy 17 − 7 bằng bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết:

Số bị trừ tăng 1 nên hiệu tăng 1: 10.

Bài tập luyện tư duy

Bài 1: Biết 7 + 6 = 13. Tính nhanh 8 + 6.

Xem lời giải

14.

Bài 2: Biết 15 − 6 = 9. Tính nhanh 14 − 6.

Xem lời giải

8.

Bài 3: Tính nhanh 9 + 7 bằng cách tạo 10.

Xem lời giải

9 + 7 = 10 + 6 = 16.

Bài 4: Tính nhanh 8 + 5 bằng cách tạo 10.

Xem lời giải

8 + 5 = 10 + 3 = 13.

Bài 5: Biết 12 + 5 = 17. Điền kết quả: 12 + 6 = ?; 12 + 7 = ?

Xem lời giải

18; 19.

Bài 6: Biết 18 − 8 = 10. Tính nhanh 18 − 7.

Xem lời giải

Bớt đi 7 ít hơn bớt đi 8 một đơn vị nên kết quả lớn hơn 1: 11.

Bài 7: Không tính từng phép riêng, sắp xếp kết quả 7 + 4, 7 + 5, 7 + 6 từ bé đến lớn.

Xem lời giải

11, 12, 13 nên thứ tự giữ nguyên: 7 + 4 < 7 + 5 < 7 + 6.

Bài 8: Tính 6 + 9. Bạn chọn 6 + 10 − 1 hay 6 + 8 + 1? Cả hai có cho cùng kết quả không?

Xem lời giải

Cả hai đều bằng 15.

Bài 9: Biết 13 − 5 = 8. Hỏi 14 − 5 và 13 − 6 bằng bao nhiêu?

Xem lời giải

14 − 5 = 9; 13 − 6 = 7.

Bài 10: Điền số tiếp theo của dãy kết quả: 5 + 4 = 9; 6 + 4 = 10; 7 + 4 = 11; 8 + 4 = ?

Xem lời giải

12.

Xem thêm