Trong phép chia cho số có hai chữ số, chữ số thương ở từng lượt cần được ước lượng rồi kiểm tra bằng phép nhân. Đối với phép chia có dư, điều kiện số dư nhỏ hơn số chia luôn phải được giữ.

Kiến thức cần nhớ

  • Khi chia cho số có hai chữ số, cần ước lượng chữ số thương ở từng lượt chia.
  • Số dư luôn nhỏ hơn số chia.
  • Có thể kiểm tra phép chia bằng: số chia × thương + số dư = số bị chia.

Cách suy luận

  1. Xác định phần đầu của số bị chia đủ lớn để chia.
  2. Ước lượng và điều chỉnh từng chữ số thương.
  3. Nhân ngược để kiểm tra.

Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết

Ví dụ 1: Tính 288 : 12.

Cách đặt tính:

288
-24
 48
-48
  0
12
24

28 : 12 được 2, viết 2; 2 × 12 = 24, còn 4; hạ 8 được 48; 48 : 12 = 4.

Hướng dẫn giải chi tiết: Thực hiện chia theo từng lượt được thương 24. Kiểm tra: 12 × 24 = 288. Đáp số: 24.

Ví dụ 2: Tính 356 : 13 và cho biết số dư.

Cách đặt tính:

356
-26
 96
-91
  5
13
27

35 : 13 được 2, còn 9; hạ 6 được 96; 96 : 13 được 7, còn 5.

Hướng dẫn giải chi tiết: Thương là 27, dư 5. Kiểm tra: 13 × 27 + 5 = 356, đồng thời 5 < 13.

Ví dụ 3: Tính 430 : 14 và cho biết số dư.

Cách đặt tính:

430
-42
 10
  0
 10
14
30

43 : 14 được 3, còn 1; hạ 0 được 10. Vì 10 < 14 nên viết 0 ở hàng đơn vị của thương; số dư là 10.

Hướng dẫn giải chi tiết: Thương là 30, dư 10. Kiểm tra: 14 × 30 + 10 = 430, đồng thời 10 < 14.

Bài tập luyện tập

Bài 1: Tính 495 : 15.

Bài 2: Tính 580 : 16 và cho biết số dư.

Bài 3: Tính 671 : 17 và cho biết số dư.

Bài 4: Tính 768 : 18 và cho biết số dư.

Bài 5: Tính 871 : 19 và cho biết số dư.

Bài 6: Tính 960 : 20.

Bài 7: Tính 1 074 : 21 và cho biết số dư.

Bài 8: Tính 1 194 : 22 và cho biết số dư.

Bài 9: Tính 1 320 : 23 và cho biết số dư.

Bài 10: Tính 1 452 : 24 và cho biết số dư.

Bài 11: Tính 1 590 : 25 và cho biết số dư.

Bài 12: Tính 1 734 : 26 và cho biết số dư.

Bài 13: Một phép chia có số chia 24, thương 35 và dư 7. Tìm số bị chia.

Bài 14: Một phép chia có số bị chia 1 250, số chia 36. Hãy tìm thương và số dư rồi kiểm tra.

Bài 15: Tìm X biết: X : 25 = 48.

Bài 16: Tìm X biết: 1 344 : X = 32.

Bài 17: Có 1 275 quyển vở xếp đều vào các hộp, mỗi hộp 24 quyển. Xếp được nhiều nhất bao nhiêu hộp đầy và còn thừa bao nhiêu quyển?

Bài 18: Số nào khi chia cho 28 được thương 40 và số dư lớn nhất có thể?

Bài 19: So sánh thương của 2 400 : 24 và 2 400 : 30.

Bài 20: Một số chia cho 45 được 20. Nếu giữ nguyên số bị chia và chia cho 30 thì thương là bao nhiêu?

Lời giải chi tiết

Bài 1. Bài giải:

Thực hiện chia theo từng lượt được thương 33. Kiểm tra: 15 × 33 = 495. Đáp số: 33.

Bài 2. Bài giải:

Thương là 36, dư 4. Kiểm tra: 16 × 36 + 4 = 580, đồng thời 4 < 16.

Bài 3. Bài giải:

Thương là 39, dư 8. Kiểm tra: 17 × 39 + 8 = 671, đồng thời 8 < 17.

Bài 4. Bài giải:

Thương là 42, dư 12. Kiểm tra: 18 × 42 + 12 = 768, đồng thời 12 < 18.

Bài 5. Bài giải:

Thương là 45, dư 16. Kiểm tra: 19 × 45 + 16 = 871, đồng thời 16 < 19.

Bài 6. Bài giải:

Thực hiện chia theo từng lượt được thương 48. Kiểm tra: 20 × 48 = 960. Đáp số: 48.

Bài 7. Bài giải:

Thương là 51, dư 3. Kiểm tra: 21 × 51 + 3 = 1 074, đồng thời 3 < 21.

Bài 8. Bài giải:

Thương là 54, dư 6. Kiểm tra: 22 × 54 + 6 = 1 194, đồng thời 6 < 22.

Bài 9. Bài giải:

Thương là 57, dư 9. Kiểm tra: 23 × 57 + 9 = 1 320, đồng thời 9 < 23.

Bài 10. Bài giải:

Thương là 60, dư 12. Kiểm tra: 24 × 60 + 12 = 1 452, đồng thời 12 < 24.

Bài 11. Bài giải:

Thương là 63, dư 15. Kiểm tra: 25 × 63 + 15 = 1 590, đồng thời 15 < 25.

Bài 12. Bài giải:

Thương là 66, dư 18. Kiểm tra: 26 × 66 + 18 = 1 734, đồng thời 18 < 26.

Bài 13. Bài giải:

Số bị chia = 24 × 35 + 7 = 847.

Bài 14. Bài giải:

1 250 : 36 = 34 dư 26. Kiểm tra: 36 × 34 + 26 = 1 250.

Bài 15. Bài giải:

X = 48 × 25 = 1 200.

Bài 16. Bài giải:

X = 1 344 : 32 = 42.

Bài 17. Bài giải:

Chia 1 275 cho 24 được thương 53, dư 3.

Vậy xếp được 53 hộp đầy, còn thừa 3 quyển vở.

Kiểm tra: 53 × 24 + 3 = 1 275. Đáp số: 53 hộp, thừa 3 quyển.

Bài 18. Bài giải:

Trong phép chia cho 28, số dư lớn nhất có thể là: 28 − 1 = 27.

Số bị chia là: 28 × 40 + 27 = 1 147.

Đáp số: 1 147.

Bài 19. Bài giải:

2 400 : 24 = 100;

2 400 : 30 = 80. Thương thứ nhất lớn hơn 20.

Bài 20. Bài giải:

Số bị chia ban đầu là: 45 × 20 = 900.

Giữ nguyên số bị chia và chia cho 30 thì được thương: 900 : 30 = 30.

Đáp số: 30.

Số dư lớn nhất có thể

Đề bài: Một số khi chia cho 27 được thương 34 và số dư lớn nhất có thể. Tìm số bị chia.

Xem cách giải

Số dư lớn nhất là 27 − 1 = 26. Số bị chia là 27 × 34 + 26 = 944.

Xem thêm