Phép tính có X nằm trong ngoặc thường phải giải từ ngoài vào trong. Mỗi bước coi cụm chứa X như một thành phần chưa biết; sau khi tìm được X, thay lại để kiểm tra.

Kiến thức cần nhớ

Trong phép cộng, trừ, nhân, chia, hãy dùng đúng quy tắc tìm thành phần chưa biết. Với biểu thức nhiều bước, coi cả cụm chứa X là một thành phần rồi lần lượt tháo từng lớp.

Cách suy luận

Bắt đầu từ dấu bằng và phép tính ngoài cùng. Mỗi lần chỉ thực hiện một bước tìm thành phần chưa biết, sau đó kiểm tra bằng cách thay X vào biểu thức ban đầu.

Ví dụ

Ví dụ 1: Tìm X: (X+18)×3=150.

Hướng dẫn: X + 18 = 150 : 3 = 50. Vậy X = 50 − 18 = 32.

Ví dụ 2: Tìm X: 240:(X-4)=30.

Hướng dẫn: X − 4 = 240 : 30 = 8. Vậy X = 12.

Bài tập luyện tư duy

Bài 1: Tìm X: (X-25)×4=180.

Lời giải chi tiết

Chia hai vế cho 4: X-25=180:4=45.

Cộng 25 vào hai vế: X=45+25=70.

Thử lại: (70-25)×4=45×4=180.

Đáp số: X=70.

Bài 2: Tìm X: (X+36):6=14.

Lời giải chi tiết

Nhân hai vế với 6: X+36=14×6=84.

Trừ 36: X=84-36=48.

Thử lại: (48+36):6=84:6=14.

Đáp số: X=48.

Bài 3: Tìm X: 560:(X+3)=70.

Lời giải chi tiết

Vì số bị chia bằng thương nhân số chia, ta có X+3=560:70=8.

Suy ra X=8-3=5.

Thử lại: 560:(5+3)=560:8=70.

Đáp số: X=5.

Bài 4: Tìm X: 8× X-35=125.

Lời giải chi tiết

Chuyển 35 sang vế phải bằng phép cộng: 8× X=125+35=160.

Suy ra X=160:8=20.

Thử lại: 8×20-35=160-35=125.

Đáp số: X=20.

Bài 5: Tìm X: 300-5× X=175.

Lời giải chi tiết

Số trừ là 5× X=300-175=125.

Chia cho 5: X=125:5=25.

Thử lại: 300-5×25=300-125=175.

Đáp số: X=25.

Bài 6: Tìm X: (96-X):4=9.

Lời giải chi tiết

Nhân hai vế với 4: 96-X=9×4=36.

Suy ra X=96-36=60.

Thử lại: (96-60):4=36:4=9.

Đáp số: X=60.

Bài 7: Tìm X: 45+(X:5)=57.

Lời giải chi tiết

Trừ 45 ở hai vế: X:5=57-45=12.

Nhân 5: X=12×5=60.

Thử lại: 45+(60:5)=45+12=57.

Đáp số: X=60.

Bài 8: Tìm X: 7×(X+2)=105.

Lời giải chi tiết

Chia hai vế cho 7: X+2=105:7=15.

Trừ 2: X=15-2=13.

Thử lại: 7×(13+2)=7×15=105.

Đáp số: X=13.

Bài 9: Tìm X: (X-12):8=11.

Lời giải chi tiết

Nhân hai vế với 8: X-12=11×8=88.

Suy ra X=88+12=100.

Thử lại: (100-12):8=88:8=11.

Đáp số: X=100.

Bài 10: Tìm X: 1000-(X+275)=425.

Lời giải chi tiết

Bớt đi một số được 425 nên số đã bớt là X+275=1000-425=575.

Suy ra X=575-275=300.

Thử lại: 1000-(300+275)=1000-575=425.

Đáp số: X=300.

Ghi nhớ

Tìm phép tính ngoài cùng trước; mỗi lần tìm đúng một thành phần chưa biết. Luôn thay giá trị X vào đề gốc để thử lại.

Tìm X khi có nhiều lớp ngoặc

Đề bài: Tìm X: ((X-12):4+7)×3=75.

Xem cách giải

Lấy 75 : 3 = 25; tiếp tục 25 − 7 = 18. Vậy (X − 12) : 4 = 18, suy ra X − 12 = 72 và X = 84. Thử lại: ((84 − 12) : 4 + 7) × 3 = (18 + 7) × 3 = 75.

Xem thêm