Bài toán nhiều bước về đại lượng yêu cầu học sinh vừa đổi đơn vị, vừa lựa chọn đúng thứ tự phép tính. Mỗi bước phải trả lời được một câu hỏi nhỏ của bài toán.

Kiến thức cần nhớ

Các số đo chỉ cộng hoặc trừ trực tiếp khi cùng đơn vị. Với bài nhiều bước, nên tóm tắt dữ kiện, đổi về cùng đơn vị khi cần rồi giải lần lượt.

Cách suy luận

Hãy xác định câu hỏi cuối cùng, sau đó xem muốn trả lời câu hỏi đó cần biết những đại lượng trung gian nào. Viết mỗi phép tính kèm ý nghĩa để tránh dùng sai số.

Ví dụ

Ví dụ 1: Một cuộn dây dài 25 m. Người ta cắt 3 đoạn, mỗi đoạn dài 4 m 50 cm. Hỏi còn lại bao nhiêu mét dây?

Hướng dẫn: 4 m 50 cm = 4,5 m. Ba đoạn dài 4,5 × 3 = 13,5 m. Còn lại 25 − 13,5 = 11,5 m.

Ví dụ 2: Một cửa hàng có 2 tạ 40 kg gạo, buổi sáng bán 75 kg, buổi chiều bán nhiều hơn buổi sáng 15 kg. Còn lại bao nhiêu ki-lô-gam?

Hướng dẫn: 2 tạ 40 kg = 240 kg. Buổi chiều bán 75 + 15 = 90 kg. Còn 240 − 75 − 90 = 75 kg.

Bài tập luyện tư duy

Bài 1: Một bể có 350 l nước. Buổi sáng dùng 85 l, buổi chiều dùng gấp đôi buổi sáng. Bể còn bao nhiêu lít?

Lời giải

Buổi chiều dùng 85 × 2 = 170 l. Còn 350 − 85 − 170 = 95 l.

Bài 2: Một đoạn đường dài 5 km 200 m. Đã sửa 2 km 750 m. Còn phải sửa bao nhiêu mét?

Lời giải

5 km 200 m = 5200 m; 2 km 750 m = 2750 m. Còn 5200 − 2750 = 2450 m.

Bài 3: Một xe chở 1 tấn hàng, lần đầu dỡ 275 kg, lần hai dỡ 325 kg. Xe còn bao nhiêu ki-lô-gam hàng?

Lời giải

1 tấn = 1000 kg. Còn 1000 − 275 − 325 = 400 kg.

Bài 4: Một buổi học bắt đầu lúc 7 giờ 30 phút, gồm 3 tiết, mỗi tiết 35 phút, giữa hai tiết nghỉ 10 phút. Hỏi buổi học kết thúc lúc mấy giờ?

Lời giải

Ba tiết: 35 × 3 = 105 phút. Hai lần nghỉ: 10 × 2 = 20 phút. Tổng 125 phút = 2 giờ 5 phút. Kết thúc lúc 9 giờ 35 phút.

Bài 5: Mẹ mua 3 kg táo giá 28 000 đồng/kg và 2 kg cam giá 35 000 đồng/kg. Mẹ trả 200 000 đồng. Nhận lại bao nhiêu tiền?

Lời giải

Tiền táo 84 000 đồng; tiền cam 70 000 đồng; tổng 154 000 đồng. Nhận lại 46 000 đồng.

Bài 6: Một mảnh vải dài 18 m. Lần đầu bán 5 m 75 cm, lần sau bán 4 m 25 cm. Còn lại bao nhiêu mét?

Lời giải

Hai lần bán 5,75 + 4,25 = 10 m. Còn 18 − 10 = 8 m.

Bài 7: Một can có 12 l dầu. Rót đều vào 8 chai, mỗi chai 1 l. Hỏi sau khi rót còn lại bao nhiêu lít dầu?

Lời giải

Đã rót 8 × 1 = 8 l. Còn 12 − 8 = 4 l.

Bài 8: Một đội đi bộ 12 km. Buổi sáng đi 4 km 500 m, buổi chiều đi nhiều hơn buổi sáng 1 km. Còn lại bao nhiêu mét?

Lời giải

Buổi sáng 4500 m; buổi chiều 5500 m. Đã đi 10000 m. Tổng 12000 m nên còn 2000 m.

Bài 9: Một kho có 6 bao gạo, mỗi bao 25 kg. Bán 48 kg. Số gạo còn lại chia đều vào 3 thùng. Mỗi thùng có bao nhiêu ki-lô-gam?

Lời giải

Có 6 × 25 = 150 kg. Còn 150 − 48 = 102 kg. Mỗi thùng 102 : 3 = 34 kg.

Bài 10: Một bồn có 500 l nước. Mỗi phút vòi chảy vào 12 l, đồng thời dùng ra 7 l. Sau 20 phút bồn có bao nhiêu lít?

Lời giải

Mỗi phút tăng 12 − 7 = 5 l. Sau 20 phút tăng 100 l. Bồn có 500 + 100 = 600 l.

Ghi nhớ

Xem thêm