Muốn tìm một phần của một số, trước hết cần xác định rõ “toàn bộ” là đại lượng nào. Ở bài nhiều bước, phần được hỏi có thể tiếp tục là một phần của kết quả vừa tìm.
Kiến thức cần nhớ
- Muốn tìm ab của một số, có thể chia số đó cho b rồi nhân với a khi phép chia thuận tiện.
- Kết quả biểu thị a phần khi số ban đầu được chia thành b phần bằng nhau.
- Cần đọc đúng “phân số của một số” và xác định số đóng vai trò toàn bộ.
Cách suy luận
- Chia toàn bộ thành số phần bằng mẫu số.
- Lấy số phần bằng tử số.
- Kiểm tra kết quả phải phù hợp với phân số đã cho.
Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết
Ví dụ 1: Tìm 35 của 80.
Hướng dẫn giải chi tiết: Chia 80 thành 5 phần bằng nhau: 80:5=16. Lấy 3 phần: 16×3=48.
Ví dụ 2: Một cuốn sách có 180 trang. Ngày đầu An đọc 13 số trang. Ngày thứ hai An đọc 14 số trang còn lại. Hỏi An còn bao nhiêu trang chưa đọc?
Lời giải chi tiết: Ngày đầu An đọc: 180 : 3 = 60 (trang), còn 180 − 60 = 120 (trang). Ngày thứ hai An đọc: 120 : 4 = 30 (trang). Số trang chưa đọc là: 120 − 30 = 90 (trang). Đáp số: 90 trang.
Ví dụ 3: Tìm một số biết 35 của số đó bằng 96.
Lời giải chi tiết: Nếu chia số cần tìm thành 5 phần bằng nhau thì 3 phần có giá trị 96. Giá trị một phần là: 96 : 3 = 32. Số cần tìm là: 32 × 5 = 160. Kiểm tra: 160 : 5 × 3 = 96. Đáp số: 160.
Chú ý dễ nhầm: Phân biệt “phân số của số ban đầu” với “phân số của phần còn lại”. Khi đề nói “của số còn lại”, phải tính phần còn lại trước.
Bài tập luyện tập
Mức 1 – Tìm một phần của số đã cho.
Bài 1: Tìm 38 của 160.
Bài 2: Tìm 512 của 144.
Bài 3: Một thùng có 80 quả cam, đã bán 34 số cam. Hỏi còn bao nhiêu quả?
Bài 4: Một kho có 150 kg gạo, chuyển đi 25. Hỏi trong kho còn bao nhiêu ki-lô-gam gạo?
Mức 2 – Tính theo phần còn lại.
Bài 5: Trong 140 cây, 37 là cây bưởi. Hỏi có bao nhiêu cây bưởi và bao nhiêu cây khác?
Bài 6: Tính 13 của 35 của 100.
Bài 7: Một cuốn sách dày 240 trang. Ngày đầu đọc 14 số trang; ngày sau đọc 25 số trang còn lại. Hỏi còn bao nhiêu trang chưa đọc?
Bài 8: Vườn có 180 cây, 29 là cây táo. Trong số cây còn lại, 14 là cây đào. Hỏi có bao nhiêu cây khác táo và đào?
Mức 3 – Bài toán nhiều bước, tìm số ban đầu.
Bài 9: 38 của một số bằng 75. Tìm số đó.
Bài 10: Một lớp có 48 học sinh, 58 là nữ. Hỏi số học sinh nam là bao nhiêu?
Bài 11: Tìm hiệu giữa 712 và 13 của 144.
Bài 12: Một cuộn dây dài 96 m. Lần thứ nhất dùng 14 cuộn dây; lần thứ hai dùng 13 số dây còn lại. Hỏi còn bao nhiêu mét dây?
Mức 4 – Củng cố nâng cao và vận dụng mở rộng (bài 13–20).
Bài 13: Một lớp có 40 học sinh, 35 số học sinh là nữ. Có bao nhiêu học sinh nữ?
Bài 14: Một kho có 180 kg gạo, đã bán 29 số gạo. Còn lại bao nhiêu ki-lô-gam?
Bài 15: 34 của một số là 60. Tìm số đó.
Bài 16: 58 của một số là 75. Tìm số đó.
Bài 17: Một đoạn dây dài 96 m. Cắt 58 đoạn dây. Phần còn lại dài bao nhiêu?
Bài 18: Một thùng có 84 quả, 27 là cam, số còn lại là táo. Có bao nhiêu quả táo?
Bài 19: Một ngày đọc 310 cuốn sách 200 trang. Đã đọc bao nhiêu trang?
Bài 20: 79 của một số là 63. Tìm 29 của số đó.
Lời giải chi tiết
Bài 1. Bài giải:
Chia 160 thành 8 phần: 160 : 8 = 20;
lấy 3 phần được 20 × 3 = 60.
Bài 2. Bài giải:
Một phần là 144 : 12 = 12;
5 phần là 12 × 5 = 60.
Bài 3. Bài giải:
Đã bán 80 : 4 × 3 = 60 quả.
Còn 80 − 60 = 20 quả.
Bài 4. Bài giải:
Đã chuyển 150 : 5 × 2 = 60 kg.
Còn 150 − 60 = 90 kg.
Bài 5. Bài giải:
Cây bưởi có 140 : 7 × 3 = 60 cây.
Cây khác có 140 − 60 = 80 cây.
Bài 6. Bài giải:
35 của 100 là 100 : 5 × 3 = 60. 13 của 60 là 60 : 3 = 20.
Bài 7. Bài giải:
Ngày đầu đọc 240 : 4 = 60 trang, còn 180 trang.
Ngày sau đọc 180 : 5 × 2 = 72 trang.
Còn 180 − 72 = 108 trang.
Bài 8. Bài giải:
Cây táo có 180 : 9 × 2 = 40 cây, còn 140 cây.
Cây đào có 140 : 4 = 35 cây.
Số cây khác là 140 − 35 = 105 cây.
Bài 9. Bài giải:
Một phần là 75 : 3 = 25;
số cần tìm gồm 8 phần nên là 25 × 8 = 200.
Bài 10. Bài giải:
Học sinh nữ có 48 : 8 × 5 = 30 bạn;
nam có 48 − 30 = 18 bạn.
Bài 11. Bài giải:
712 của 144 là 84;
13 của 144 là 48. Hiệu là 84 − 48 = 36.
Bài 12. Bài giải:
Lần đầu dùng 96 : 4 = 24 m, còn 72 m.
Lần hai dùng 72 : 3 = 24 m, nên còn 72 − 24 = 48 m.
Bài 13. Bài giải:
40:5×3=24 học sinh.
Bài 14. Bài giải:
Số gạo đã bán là: 180 : 9 × 2 = 40 (kg).
Số gạo còn lại là: 180 − 40 = 140 (kg).
Đáp số: 140 kg.
Bài 15. Bài giải:
Ba phần tư số cần tìm là 60, nên một phần tư của số đó là: 60 : 3 = 20.
Số cần tìm là: 20 × 4 = 80.
Đáp số: 80.
Bài 16. Bài giải:
Một phần tám của số đó là: 75 : 5 = 15.
Cả số đó là: 15 × 8 = 120.
Đáp số: 120.
Bài 17. Bài giải:
Độ dài đoạn dây đã cắt là: 96 : 8 × 5 = 60 (m).
Độ dài đoạn dây còn lại là: 96 − 60 = 36 (m).
Đáp số: 36 m.
Bài 18. Bài giải:
Số quả cam là: 84 : 7 × 2 = 24 (quả).
Số quả táo là: 84 − 24 = 60 (quả).
Đáp số: 60 quả táo.
Bài 19. Bài giải:
200:10×3=60 trang.
Bài 20. Bài giải:
Một phần chín của số cần tìm là: 63 : 7 = 9.
Hai phần chín của số đó là: 9 × 2 = 18.
Đáp số: 18.
Hai lần tìm phân số của một số
Đề bài: Một thư viện có 180 quyển sách. Sách Toán chiếm 25 số sách; trong đó 13 là sách Toán nâng cao. Có bao nhiêu quyển sách Toán nâng cao?
Xem cách giải
Số sách Toán là 180 : 5 × 2 = 72 quyển. Số sách Toán nâng cao là 72 : 3 = 24 quyển.
Góc Hỏi Đáp (0 bình luận)