Bài toán giải bằng phân tích cấu tạo số dùng giá trị theo hàng để biến việc thêm, bớt, đổi chỗ chữ số thành các quan hệ số học dễ xử lí.
Kiến thức cần nhớ
- Số có hai chữ số gồm số chục và số đơn vị; đổi chỗ hai chữ số làm thay đổi cả hai giá trị hàng.
- Thêm chữ số vào bên phải tương đương tăng số cũ lên 10 lần rồi thêm chữ số đó.
- Với số ba chữ số, có thể tách thành phần trăm, chục và đơn vị để so sánh hai số.
Cách suy luận
- Viết số theo giá trị các hàng bằng lời hoặc biểu thức đơn giản.
- Tính phần thay đổi khi thao tác với chữ số.
- Kết hợp tổng–hiệu/tỉ số chữ số để tìm số.
Ví dụ có hướng dẫn giải chi tiết
Ví dụ 1: Một số hai chữ số có tổng chữ số 9. Đổi chỗ hai chữ số được số lớn hơn 27. Tìm số ban đầu.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Số đảo hơn 27 nên chữ số đơn vị hơn hàng chục 27 : 9 = 3. Tổng 9, hiệu 3: hàng chục 3, đơn vị 6. Số 36.
Ví dụ 2: Thêm chữ số 5 vào bên phải một số được số mới hơn số cũ 320. Tìm số cũ.
Hướng dẫn giải chi tiết:
Số mới bằng 10 lần số cũ cộng 5, nên phần hơn là 9 lần số cũ cộng 5. 320 – 5 = 315; số cũ = 315 : 9 = 35.
Bài tập luyện tư duy
Bài 1: Số hai chữ số có tổng chữ số 12, hàng chục hơn đơn vị 2. Tìm số.
Lời giải
Tổng 12, hiệu 2: hàng chục 7, đơn vị 5. Số 75.
Bài 2: Đổi chỗ chữ số của số 64. Số cũ hơn số mới bao nhiêu?
Lời giải
64 – 46 = 18.
Bài 3: Một số hai chữ số đổi chỗ chữ số thì giảm 36. Chữ số hàng chục hơn hàng đơn vị bao nhiêu?
Lời giải
Hiệu hai số bằng 9 lần hiệu hai chữ số. 36 : 9 = 4.
Bài 4: Thêm 0 vào bên phải số 83. Số mới hơn số cũ bao nhiêu?
Lời giải
830 – 83 = 747.
Bài 5: Thêm chữ số 2 vào bên trái số hai chữ số N. Số mới hơn N bao nhiêu?
Lời giải
Chữ số 2 ở hàng trăm có giá trị 200, nên số mới hơn N đúng 200.
Bài 6: Một số có hàng trăm là 5, hàng đơn vị là 2 và tổng ba chữ số bằng 11. Tìm chữ số hàng chục.
Lời giải
Hai chữ số đã biết có tổng 7, nên chữ số hàng chục là 11 – 7 = 4. Số là 542.
Bài 7: Một số có hàng trăm 3, hàng đơn vị 7. Đổi chỗ hàng trăm và hàng đơn vị, giữ nguyên hàng chục. Số mới hơn số cũ bao nhiêu?
Lời giải
Phần hàng chục giống nhau nên không ảnh hưởng đến hiệu. Hiệu = 700 + 3 – (300 + 7) = 396.
Bài 8: Một số hai chữ số có tổng với số đảo bằng 88. Tổng hai chữ số?
Lời giải
Tổng hai số = 11 lần tổng hai chữ số. 88 : 11 = 8.
Bài 9: Một số có ba chữ số, xóa chữ số hàng chục thì được 47. Biết tổng chữ số ban đầu 16. Tìm số.
Lời giải
Hàng trăm 4, đơn vị 7 có tổng 11. Chữ số hàng chục = 16 – 11 = 5. Số 457.
Bài 10: Một số hai chữ số, thêm chữ số 0 vào giữa hai chữ số tạo số ba chữ số. Ví dụ từ 47 thành 407. Số mới hơn số cũ bao nhiêu?
Lời giải
407 – 47 = 360. Với ví dụ cụ thể, phần tăng là 360.
Ghi nhớ
- Phân tích cấu tạo số giúp giải mà không cần thử quá nhiều trường hợp.
- Sau khi tìm số, luôn thực hiện lại thao tác thêm/xóa/đổi chữ số để kiểm tra.
Góc Hỏi Đáp (0 bình luận)